Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 23:49

8 may - Qızıl xac häm yarım ay cämğiäte köne


Keşelärgä qayğılı könnärdä qızıl xac häm yarım ay cämğiäte wäkilläre yärdämgä kilä. Älege märxämätle oyışmağa nigezne 1863 yılda şveytsar gumanistı Anri Dyunan salğan. Ul İtaliädä barğan suğışnıñ şahitı bula häm 23 meñ keşeneñ yaralanıp, qırda yärdämsez yatıp qalğanın kürä. Şveytsar gumanistı köçe belän suğış qırlarında yaralğan keşelärgä yärdäm itüçelär törkeme oyışa.

Rusiädäge Qızıq xac cämğiätenä bıyıl 140 yıl tula. Tatarstanda bu ictimaği oyışma küpkä soñraq barlıqqa kilä. Ul barı tik 1921 yılda ğına eşçänlek alıp barırğa röxsät ala. Tatarstandağı qızıl xac häm yarım ay cämğiäteneñ tarixı isä waqiğalarğa şaqtıy bay. Grajdannar suğışı, açlıq, epidemiälär, ikençe dönya suğışı zamanında da şäfqät tutaşlarınıñ öleşe bik zur bulğan. Yaralanğan xärbilärne qotqaru öçen yaqtaşıbız F.Çanışewa yuğarı büläkkä - Florens Naytingeyl medalenä layıq bulğan. Xäyer, andıy Çanışewalar ul zamannarda şaqtıy küp bulğan. Näq menä alar köçe belän oyışma keşelärne ülemnän qotqarğan, yäşärgä köç birgän. Şunısı iğtibarğa layıqlı, Qızıl xac häm yarıym ay cämğiäte wäkilläreneñ eşe çın mäğnäsendä märxämätlelek. Alar ber tien almıyça xezmät kürsätkän häm kürsätä.

Qızıl xac häm yarım ay cämğiäte bügen dä eşli. Bilgele, xäzer oyışma, anıñ strukturası üzgärde. Ul küpkä keçeräyde. Anıñ wäkälätlären başqa däwlät oyışmaları alğan. Qızıl xac ictimaği oyışma isä bügen törle şirkätlär oyışqan binanıñ keçkenä bülmäsendä urnaşqan. Tağın şunısın äytergä kiräk, oyışmanıñ embleması - bilgese dä üzgärde. Oyışmanıñ Qızıl xac häm yarım ay bilgese şaqtıy küp bäxäslärgä säbäpçe bulğan ide. Qayberäwlär anı xristian häm möselman bilgese itep kürgän. Oyışmanıñ yaña bilgese bu qarşılıqlarğa noqta quydı. Xäzer ul qızıl xac da, ay da tügel, ä qızıl rubin.

Cämğiätneñ strukturası üzgäreşlär kiçersä dä, anıñ maqsatı bügen dä üzgäreşsez qala. Bügenge köndä oyışma wäkilläre yärdämsez qalğan ölkän keşelärgä, awıru, yätim balalarğa bulışa. Qızıl xac häm yarım ay cämğiäte citäkçese Lyutsiä Äxmädullina äytüençä, oyışmada yäşlär şaqtıy aktiv eşlär alıp bara:

Balalar yortlarına, ölkännärgä matdi yärdäm kürsätäbez. Bezgä isä törle şirkätlär bulışa. Tatneft' şirkäte, mäsälän, ber balanı Sankt-piterburgta däwalaw öçen zur aqçalar birde. Bäxetkä qarşı, andıy misallar häm märxämätle oyışmalar az tügel.

Tatarstandağı Qızıl xac häm yarım ay cämğiäteneñ räise Lyutsiä Äxmädullina buldı. Hönäri bäyrämnären oyışma wäkilläre xezmättä qarşı aldı.

Al'bina Zäynulla

XS
SM
MD
LG