Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 05:27

Äfğanstan, Taliban başlığınıñ üterelüe, ğisyan höcümnären kimeünä kitererme?


NATO, Äfğanstandağı Taliban baş xärbi citäkçeseneñ üterelüe, taliban suğışçıları öçen zur ciñelü bulaçaq dip belderde. Läkin imenlek belgeçläre, Darullah mullanıñ urnına kiçärgä ömetlängän cirle Talibän citäkçeläre buluın äytä.

Äfğanstan Saqlanu ministrı, Äfğanstannıñ könyaq Helmand wiläyätendä 12nçe mayda bulgan bäreleşlärdäñ soñ Darullah mullanıñ mäyete tabıluın belderde. AQŞ, NATO häm Äfğanstan xökümät xärbiläre qatnaşqan bäreleşlärdä, Dadulla belän bergä, 11 taliban suğışçısı üterelde.

Bäreleşlärdäñ ber kön soñ ütep, 13nçe mayda, Dadullahnıñ üterelüen dälilllär öçen, mäyet Jurnalistlärgä kürsätelde. Bu turıda Qandahar wiläyäte başlığı Äsadullah Xalid mondıy añlatma birde,

‘ Ul Darullah mulla, bu turıda şik yuq. Bez bu eşne ışanıçlı mäglümätkä tayanıp başqardıq. Ul cinäyätçe ide. Ul bik küp äfğannı üterde, gönahsız möselman äfğan xalqın, polistsiä xezmätkärlären ütergän keşe ul.” Darullah mulla, NATO häm Äfğanstandağı AQŞ citäklägän xökümät tarafınnañ ezlängän Taliban başlıqları arasında ide. Ul Talibannıñ Ruxi citäkçese Möhämmät Gömär mullağa yaqın keşe. Xäzergäçä äl Qaidä belän yaqın mönäsäbäten saqlap kilgän ide.

Dadullah, berbersenä bäyle törle xöcümnär, keşe qaçıru häm intihar höcümnarın oyıştıruda ğäyeplänä.

Taliban xökümäte waqıtında tışqı eşlär minıstırlığında eşlägän, äfğan analitıgı, Waheed Mozhda Dadullahnıñ üterelüe taliban suğışçıları öçen psixologik yaqtañ zur ciñelü bulıp tora, dip farazliy.

“Dadullah, 2001nçe yılda taliban rejime betü säbäble taralıp betkän taliban suğışçıların bergä cıyğan keşe. Ciñelgän, höcümnärne oyıştıra almağan xälgä qalğan suğışçılarnı berläşterü öçen ul bik küp köç sarıf itte. Alarnı bik küp äfğan töbäklären basıp alırlıq köçkä kiterde. Älbättä mondıy keşeneñ üterülüe, Talibanğa nıq tä’ser itäçäk. “

Mozhda, Dadullahnıñ urnın alır öçen Taliban citäkçeläre arasında suğışlar bulaçaq dip farazliy. Dadullah waqıtında üz köçlären kürsätergä mömkençelek tabalmağan cirle taliban citäkçeläre öçen xäzer zur ber forsat tudı, Dadullahnıñ warisı bulır öçen üzläreneñ batırlıqların kürsätergä tırışaçaqlar, dip belderä Mozhda.

Läkin, Londondağı jurnalist Rahul Bädi başqa fikerdä tora, anıñ uylawınça Taliban citäkçeläre buşağan urınnı tiz arada tutırır, anda eçke köräş bulmas dip farazliy. Gisyançılarnıñ, Äfğanstandağı tışqı köçlärgä qarşı bulğan näfräte, alarnı üz aralarında berläşterä di Bädi.

“AQŞ, NATO häm Äfğanstan Xökümäte xärbiläreneñ, Darullahnı üterüe, ğadättä bik zur üzgäreşlärgä kitermäyäçäk. Çönki soñgı 4-5 yılda Taliban yuğarı citäkçelege köçe, anıñ tübändäräk töbäk citäkçeläre arasında taratılğan, citäkçelek urındağı cirle taliban başlıqlarında. Könbatışda gäskärdä bulğan tösle, barı bergenä başlıq quılnda tügel. Suğışlar däwam itäçäk, yäğne Dadullahnıñ üterelüe belän AQŞ, NATO häm Äfğanstan xökümäte xärbiläreneñ Äfğanstanda oçrağan qıyınlıqları kimemäyäçäk. “ Ämmä äfğan xaqimiäte barıber ömetleräk qaraşta tora. Qandahar wiläyät başlığı Xalid, Dadalluhnıñ mäyeten xäbärçelärgä kürsärsätkändä, anıñ itürülüe, Talibanga zur yoğıntı yasıyaçaq dip belderde.

M.K.
XS
SM
MD
LG