Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 07:03

Yazuçı Mirsäy Ämir tuuına 100 yıl


Bu kiçä xäzerge zaman tatar ädäbiätenä häm yazuçılarına ixtiram yözennän oyıştırılğan. Respublikanıñ iñ zatlı binalarınıñ bersendä, S.Säydäşev isemendäge zur konsertlar zalında yıllıq ädäbi premiälär üz xucaların taptı. Yazuçılar berlege räise İ.İbrahimov alarnıñ isemnären iğlan itte, premyer ministrı urınbasarı, mädäniät ministrı Z.Wälieva büläklärne tapşırdı. Şulay itep bıyılğı X.Taqtaş isemendäge ädäbi büläkkä Lena Şakircan, G.İsxaqi isemendäge premiägä Röstäm Aqeget, F.Xösni isemendäge proza buyınça büläk yazuçı Marat Ämirxanov, yamal Wälili isemendäge premiälärgä ğalimnär F.Xatıypov, A.Äxmädullinnar layıq buldılar.

Başqortstannıñ Mäläwez rayonında tuıp üskän ataqlı “Ağidel”, “Saf Küñel” äsärlären icat itkän M.Ämir üze yäşägän çornı ğädel häm ışandırırlıq itep tasfirlagan. Ekrandağı tizlek belän zamana üzgärgändä, kiçägene bügen söylim dip yazğan M.Ämir. Ul ütken satiraları, qatlawlı drama äsärlär, külämle romannarı belän sovet çorı ädäbiätendä zur urın alğan şäxes. Z.Wälieva M.Ämirneñ köndälegendä yaña basmalar oyıştıru, kinostudiäse açırğa teläwe turında yazuı xaqında äytte. Basma matbuğat inde cayğa salınsa da, tatar kinostudiäläre äle başlanğıç çorda ğına dide.

Zaman üzgärgän sayın yazuçılarğa, anıñ äsärlärenä qarata qaraşlar da üzgärä. Bu xaqta dramaturg T.Miñnullin bolay dide:gen qayberäwlär bezneñ ütkänebezgä reviziä yasıy başladılar. Häm yazuçılarıbızğa yış qına tel tiderälär. Bälki qayberäwlärgä alarnıñ yazuı oşap betmägänder, läkin alar şul çornıñ böyek yazuçıları. Min ike yazuçını çın yumor ostası dip sanıym: berse- M.Ämir, ikençese- F.Şäfiğullin.

Ä menä R.Batulla çığışınnan ber özek: M.Ämir sovet çorı satirasına nigez saluçı. Çönki kommunistik rejim waqıtında, satirik äsärlär yazu qatlawlı, qurqınıç eş ide. Şul waqıtta isän qalğan yazuçılarğa min soqlanam. Leninnı da, kommunistik rejimnı da maqtarğa kiräk, läkin alarnı maqtap qalqan itep äsärlär çığarğannan soñ, xalıq küñelendä qalırlıq äsär dä ayazırğa tieş ide bit yazuçı.

Kiçädä K.Tinçurin teatrı artistları tarafınnan näserlär häm povest’larınnan özeklär uqıldı, videosyujetlar kürsätelde.

M.Ämirneñ üz tawışı belän äytelgän süzlärdä ädäbiätkä xörmät häm kiäçäkkä ışanıç yañğıradı: Çınlap yazılğan ädäbi kitaplar xäzer ozaq yatmıylar.Kitapxanä kiştälärenä eläkkännäre dä bik tiz tuzıp eştän çığalar. Alarnı ezläp tabalmıy ğäziz bulasıñ.

Tasmadan yañğırağan M.Ämirneñ üz tawışın işetü tamaşaçılarğa, bigräk tä yäş buınğa qızıqlı bulır ide. Menä şundıy ğibrätle kiçägä cıyıluçılar zalnıñ yartısın ğına tutırğan ide. Yazuçılar berlegeneñ kümäk zallarda çaralar ütkärüe xäzer bik siräk bula. Ölkän buın ädipläreneñ icatı häm ruxi traditsiälär xalıq xäterennän cuyılu, qurqınıçı bar.M.Ämirneñ isemen mäñgeläştergän uram da Qazanda kürenmi. Bügenge ädäbiät söyüçelärneñ, birgeräk tä yäşlärneñ proza häm poeziädän çitläşä baruı ölkän ädiplärne borçısa da, bu xaqta üz fikeren äytüçe bulmadı. Gazizova El'mira

XS
SM
MD
LG