Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 09:58

19 yün – irlär, xatın-qızlar tigezlege köne


19 yün Yevropa Berlegeneñ qayber illärendä irlär belän xatın-qızlar arasında tigezlek köne bularaq bilgelänä, xörmätle tıñlawçılar... Şulay uq bu könne – keşeneñ yäşe, ğailä xäle arqasında eştän kitärgä mäcbür itelüenä qarşı çaralar ütä.

Pensiä yäşenä citäräk xatın-qızlarğa başqa eş ezläwne kiñäş itmilär... Alarnıñ yaxşıraq eş tabu ixtimalı bik keçkenä, çönki küpçelek şirkätlärdä yäşlärne ezlilär. 28 yäşendäge yäş xanımnıñ da yaxşı tülängän daimi eşkä başlaw ixtimalı şulay uq zur tügel, çönki anıñ rezumesı, eşkä alunı sorap yazğan ğarizasına – bala tabarğa waqıt, tizdän bala tabıp anı qararğa yalğa kitäçäk digän tamğa quyılırğa mömkin.

Süz xatın-qızlar turında ğına tügel. Bügen Çexiä başqalası Praga uramnarında taratılğan kitapçıqlarda ğailädä keçkenä balaları bulğan, yäşe citmägän yäki artıp kitkän xatın-qızlarnıñ ğına tügel, irlärneñ dä ezärleklänüe oçraqları turında mäğlümat bar ide. Xatınım belän bergä bala üsteräbez dip yazğan irlärneñ – yaxşı tüläwle cawaplı eşkä alınu mömkinlege bik tübän, di statistika. Keşe xoquqları ölkäsendä cir şarınıñ başqa töbäklärennän küpkä alğa kitkän Yevropada bu tör diskriminasiä oçraqları äle dä bar. Bolar barısı da – borıñğıdan – eşne irlär belän xatın-qızlar arasında bülüdän kilä, dip sanıy belgeçlär. Häm bu yulı süz awır fizik eşlär turında tügel, ä bala qaraw häm aqça eşläw turında bara.

Uzğan yıl 19 yün köne Avstriä, Çexiä, Daniä häm İspaniädä bilgelände. Daniäneñ Aalborg şähärendä studentlar irtän eşkä barğan xalıqnı – "balağız belän soñğı tapqır qayçan utırıp söyläştegez" dip yazılğan kiem kiep qarşı aldı.

İspaniä şähärendä uzğan yıl keşelär arasında tigezlekkä bağışlanğan çaralar berniçä kön däwam itte. Uramnarda taratılğan qağäzlär barlıq yäştäge ütep baruçılar öçen bulsa, kiçen stadionda zur ekranda filmnar kürsätü häm tanılğan cırçılarnı çaqıru – kübräk yäşlärne cälep itte.

Çexiädä eş urınnarında ezärleklängän keşelär maxsus üzäkkä şaltratıp yuristlardan kiñäş ala ala. Yardäm telefonına bez dä şaltratıp, xalıqnı nilär borçığanın soraştıq:

"Eş säğatläreneñ az yä kiresençä artıq buluı belän nişlärgä dip şaltratalar, monnan tış eş urınnarında citäkçe tarafınnan ezärleklänü häm yäş änilärneñ bala qaraw yalınnan soñ kire qaytqaç tuğan problemalar turında şaltratalar," didelär bezgä Pragada yardäm telefonında. Här öçençe şaltratuçı – ir keşe.

"Şaltratuçılarnıñ 30%tı – irlär," dide yardäm üzägenä eşkä bügen yäş balası belän çıqqan xanım. Xäzerge waqıtta ul yalda, ämma üzäk bügen Praga uramnarında törle çaralar uzdıra, şuña kürä yuridik kiñäşlär birergä änisenä balası yardäm itä. Çaralar digännän, bügen Pragada konferensiä bara, irlär-xatın-qızlar tigezlegen yaqlağan, ezlärlekläwgä qarşı bulğan teatrlar quyıla, filmnar kürsätelä. Alar barısı da ber temağa bağışlana – keşe – yäşme ul, tügelme, ir keşeme-xatınmı, - eş urınında, ğailädä häm cämğiättä ber tigez xoquqlarğa iä bulırğa tieş...

alsu qormaş
XS
SM
MD
LG