Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 10:00

Yewropa Berlege xälitkeç oçraşuğa cıyıla


Atnakiç könne Brusseldä Yewropa Berlegeneñ 2 könlek sammitı açlıa. Oçraşunıñ kön törtibendä – Berlekneñ yaña kileşüen tikşerü. Polşa, üzenä kübräk tawış birelmäsä, kileşügä qarşı çığu belän yanıy. Yewropa Komissiäse citäkçese Jose Manuel Barroso, bu oçraqta Berlek berdäm xäräkät itü mömkinlegen yuğaltaçaq, dip kisätte.

Az da tügel, küp tä tügel, Berlek citäkçeläre bu oçraşunı "yäşäw belän ülem arasında" dip atıy.

Mäğlüm bulğança, Yewropa Berlegeneñ Konstitutsiäse dip atalğan dokument tormışqa aşa almadı. Fransiä belän Hollandiä, referendum ütkärep, anı kire qaqtı.

Berlektä räislek itüçe Germaniä Brussel oçraşuına "Reformalar kileşüe" dip atalğan beraz yomşartılğan yaña dokument äzerläde. Läkin ansına xäzer Polşa qarşı çığa.

Yaña tawış birü qağidälären illärneñ kübese xupladı, barı tik Warşaw, Germaniäneñ tawışı artıq küp, Polşanıqı – az bulaçaq, dip zarlana. Älegä qädär, Germaniädä xalıq sanı Polşadan ike tapqır kübräk bulsa da, alarnıñ tawışları ber çama ide.

Yewropa komissiäse prezidentı Jose Manuel Barroso, kileşügä ireşelmäsä, Yewropa Berlege üzeneñ yözen yuğaltaçaq, dip kisätte:

"Niçek itep bez, yewropalılar – üzebezneñ oyışma mäsäläsendä dä kileşä almasaq - klimatnıñ üzgärüe, globalläşkän dönyanıñ terrorçılıqtan alıp yarlı illärgä yärdäm itügä qädär mäsäläläre turında citdi süz alıp bara alabız" dide Yewrokomissiä citäkçese.

Yaña ölgedä "ike küpçelek" digän formula salınğan. Başqaça äytkändä, qararlar Berlektäge xalıqnıñ 65%-tın wäkillek itkän, äzğa illärneñ 55%-tı tarafınnan xuplanırğa tieş. Bu formula iñ küp sanlı xalqı bulğan Germaniägä östenlek biräçäk. Polşa moña qarşı çığa.

Warşaw üze – ildäge xalıq sanınıñ tamırına nigezlänergä täqdim itä. Anıñ fikerençä, bu sistem keçkenäräk illär öçen ğädelräk bulaçaq. Polşanıñ premier-ministrı Yaroslav Kaçinski bu sistem öçen "canın biräçägen" belderde.

Küp kenä alman küzätüçeläre Warşawnıñ Germanigä şulay "ayaq teräp" qarşı toruın, ikençe dönya suğışı waqıtında basıp alğan öçen, tarixi üç alu dip atıy. Abruylı Frankfurter Allgemeine Zeitung yazuınça, Polşanıñ prezidentı häm premier-ministrları, igezäk tuğan kaşinskilar, balalar baqçasınnan birle, almannarğa SS keşeläre dip qarağan.

Yewropa komissiäse prezidentı Jose Manuel Barroso, bar citäkçelärne, Brussel sammitımda berdämlekkä çaqırdı. Anıñ süzlärençä, bu berdämlekneñ bulmawı Polşanıñ üzenä dä zıyanğa bulaçaq. Çönki, Rusiä kebek illär belän eş itkändä, Polşa üze dä Berlekneñ bedämlegenä moxtac, dide ul.

ali ğilmi
XS
SM
MD
LG