Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 23:37

Iran Talibannı qoral belän täemin itäme?


Iranda yasalğan qorallarınñ könbatış Äfğänstanda tabıluı turındağı xäbärlärne Quşma Ştatlar, NATO häm Äfğän xökümäte dä rasladı. Ämma älegä ul qorallarnı Taliban suğışçılarına Iran xökümäte cibärgänlegen raslawçı açıq dälillär yuq. Şulay da bäysez belgeçlär monda Iran xökümäteneñ qatnaşlığı bulırğa oxşıy dip belderä.

AQŞ häm Britan räsmiläre Irannan kilgän qorallar Äfğänstanda Taliban suğışçıları qulına elägä di. AQŞ saqlanu ministrı Robert Gates Iran xökümäteneñ yäşeren räweştä Talibannı qorallandıruın raslawçı açıq dälillär yuq dide. Anıñ äytüençä, Taliban äfyün satqan aqçağa ul qorallarnı cinayätçel törkemnärdän alğan bulırğa da mömkin. Şulay da Waşingtonda moña Iran xömümäteneñ qatnaşlığı bula ala digän şiklär dä bar.

"Minem älegä bu turıda söyläwçe küzläw mäğlümätläre kürgänem yuq. Ämma bez kürgän qorallar sanına qarağanda, alar çik aşa yäşerep alıp kerelä, yäki äfyün säwdäsenä bäyle, yäki Iran xökümäte monı belmi dip uylawı qıyın" dide Gates.

Qahirädäge äl-Aşram Säyäsi häm Strategik Tikşerenülär Üzägeneñ Yaqın Könçığış belgeçe Ğimad Cäd Iran xökümäte töbäktäge suğışçılarğa yardäm itä bulırğa oxşıy di.

"Iran Xämas xäräkäte belän bäyläneştä tora häm Ğäzza mäsäläsen töbäktäge üz qaraşın alğa sörü öçen qullana. Şulay uq üzeneñ atom programmasın däwam itü öçen könbatış belän söyläşülärdä täesir itü öçen. Şuña kürä Ğäzzädä çınnan da Irannıñ qatnaşı bar. Şulay uq Xizbulla aşa Iran Libanda da qatnaşa role bar. Iran Ğiraqta da qatnaşa. Iran belän Süriä arasında xezmättäşlek bik zur. Şulay itep Iran töbäktäge ber genä ildä qatnaşıp qalmıy" di Cäd.

Pakstanlı jurnalist häm Taliban isemle kitap avtorı Äxmät Räşit Äfğänstanda 1979-nçı yıldan birle xäbärçe bulıp eşli. Ul Azatlıq radiosına Irannıñ Äfğänstandağı suğışçan törkemnärgä häm Talibanğa yardäm itüenä şige bulmawın belderde.

"Soñğı berniçä yılda Irannıñ Äfğänstandağı törle törkemnärgä, şul isäptän Talibanğa aqça häm qoral belän yardäm itüenä ber şigem dä yuq. Alarnıñ könbatış Äfğänstandağı suğışçan törkemnär citäkçeläre belän küptännän kilüçe bäyläneşläre bar. Minemçä Iran Äfğänstan nizağındağı barlıq taraflar belän uynıy. Iran könbatış Äfğänstanda aktiv eşçänlek alıp baruçı paştularğa da paştu bulmağannarğa da yardäm itä. Ägär dä alar Amerika könbatış Äfğänstan aşa qurqınıç tudıra dip isäpli ikän, ul çaqta andağı üz agetnların aktivlaştırğan buluı bik tä mömkin" di Räşit.

Bu ayda Äfğän prezidentı Xämit Qarzai Iran xöümäteneñ Talibanğa qoral cibärüe turındağı ğäyepläwlärne kire qaqtı.

"Iran xökümäteneñ Talibannı täemin itüenä dälillär äle yuq. Bez Iran xökümäte belän bik yaxşı mönäsäbättä torabız. Iran belän Äfğänstannıñ moñarçı ber qayçan da xäzerge kebek dustanä mönäsäbättä torğanı bulmadı" dide Qarzai.

May ayında Törkiä xakimiätläreneñ Irannan Süriägä baruçı yök poyezdında tözeleş materialları arasına yäşerelgän avtomatlar häm pistoletlar tabuı turında xäbär itelde. Törkiä räsmiläre bu oçraq Iran Törkiä häm Süriä aşa Libandağı Xizbulla xäräkätenä qorallar cibärä digän uyğa etärä di.

Iran xökümäte isä Äfğänstan, Ğiraq, Libandağı, yäki Fälestin cirlärendäge suğışçılarğa xärbi yaqtan nindi dä bulsa yardäm kürsätüen kire qağa. Şul uq waqıtta Tähran Xämas belän Xizbullağa säyäsi, ruxi häm humanitar yardäm cibärüen tanıy.
XS
SM
MD
LG