Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 23:01

Rusiä belän Britaniä diplomatlarnı qua


Düşämbe könne Britaniä Rusiäneñ 4 diplomatın ildän quaçağın iğlan itte. Bügen Mäskäw cawap itep aldağı aylarda Britaniä diplomatları da Rusiädän quılaçaq dip belderde. Tışqı eşlär ministrı urınbasarı Aleksandr Gruşko, Rusiä küräçäk çaralar turında Britaniägä yaqın arada xäbär itäçäk, çikläwlär – ğadi xalıq, eqşuarlarğa ziyan kitermiäçäk, dide. Cäncal niçek başlandı?

Rusiä matbuğatı Mäskäw belän Londondağı soñğı kierenkelekne "diplomatik suğış" dip atadı. Kommersant gazetı – soñğı waqiğalarnı "moñarçı kürelmägän xällär" dip bäyäläde. Xökümät yaqlı Rossiyskaya gazeta, soñğı 6 yılda Britaniädän Rusiägä tapşırıluı soralğan 21 keşeneñ isemnären bastırdı.

16 yül düşämbe könne Britaniä Rusiäneñ 4 diplomatın ildän quaçağın iğlan itte. London monı – Mäskäwneñ Andrei Lugovoynı Britaniägä tapşırmawına cawap itep eşli. Lugovoynı Britaniä prokuraturası elek iminlek xezmätendä eşlägän, uzğan yılnıñ noyaberendä Londonda poloniy belän ağulanıp ülgän Aleksandr Litvinenko ülemenä qatnaşı buluda ğäyeplägän ide. Britaniä tışqı eşlär ministrı David Miliband, kiçä, Britaniäneñ başqa çarası yuq ide, dip belderde:

"Mäsäläneñ citdilegen häm Rusiäneñ anı çişüdä xezmättäşlek itmäwen isäpkä alıp bez cawap qaytarırğa tieş. Bezneñ maqsatlar açıq: berençedän, xökem prosessın üsterü, ikençedän, Rusiägä, alarnıñ xezmättäşlek itmäwläreneñ näticäsen kürsätü, öçençedän – Britaniä watandaşları häm biregä kilüçelärneñ iminlegen qayğırtu."

Bu belderüdän soñ ozaq ta ütmäde, Rusiä tışqı eşlär ministrlığı üz süzen äytte:

"London pozisiäse ähläksız. Monnan tış London, üzeneñ bu adımınıñ cawapsız qalmayaçağın añlarğa tieş, ğömümän, monıñ – Rusiä-Britaniä mönäsäbätlärenä yoğıntısı bulaçaq. Bu xaqta Rusiä tışqı eşlär ministrı Sergei Lavrov berniçä säğät elek üzeneñ Britan kollegasına telefonda söyläşkändä äytte."

Şulay uq, Britaniä Litvinenko eşen säyäsiläşterä häm Rusiä sorağan eşquar Boris Berezovsky häm çeçennar yulbaşçısı Äxmäd Zakayevnı Mäskäwgä tapşırmawın aqlarğa teli, dide Kamınin. London, Lugovoinı Litvinenko ülemendä ğayeplärgä dälillär bar, dip belderä.

Rusiä konstitusiäse üz watandaşların çit illärdä xökem itergä röxsät birmi. Mäskäwneñ Lugovoynı Londonğa tapşırmawnıñ räsmi säbäbe şul ide. Ämma Lugovoy çit ilgä çıqsa anı barıber Britaniä möräcäğate nigezendä qulğa alıp Londonğa tapşıra alalar.

Diplomatlarnı ildän quuğa cawap itep – şul uq il diplomatların quu – salqın suğış çorı ısulı. İke il arasındağı mönäsäbätlär tarixında mondıy xällär bulğan. İke aradağı iñ zur diplomatik cäncal 1996nçı yılda qabınğan. Ul yılnıñ aprilendä Rusiä tışqı eşlär ministrlığı xezmätkäre Platon Obuxov Britan küzläw xezmäte faydasına eşläwdä ğäyeplängän ide. İke il dä ber berseneñ dürtär diplomatın öylärenä qaytarıp cibärde.
XS
SM
MD
LG