Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 08:46

Quşma Ştatlarnıñ ike yuğarı citäkçese Yaqın Könçığışqa möhim säfär belän çığıp kitte


Quşma Ştatlarnıñ däwlät sekretare häm saqlanu ministrı möhim säfär belän Yaqın Könçığışqa çığıp kitte. Condoleezza Rice häm Robert Gates anda töbäktäge ğäräp illäreneñ Ğiraq xökümäten nığraq yaqlawına ireşüne maqsat itep quya. Moñardan tış amerikan räsmiläre andağı berektäş ğäräp illärenä qoral satu mömkinleklären dä tikşeräçäk.

Amerikanıñ däwlät sekretare häm saqlanu ministrı bik siräk oçraqlarda ğına bergäläşep säfärgä çığa, xäzer menä näq şundıy oçraq, xörmätle tıñlawçılar. Alar ikese dä başta Quşma Ştatlarnıñ ğäräp illäre arasındağı iñ yaqın berektäşe sanalğan Mısırğa häm Söğüd Ğäräbstanına bara, annarı ğına inde alarnıñ yulları ayırılaçaq.

Yülneñ 31-endä Condoleezza Rice häm Robert Gates Mısırdağı Şarm-äş-Şäyex şähärendä Farsı qultığı illäreneñ xezmättäşlek şurası ministrları belän oçraşa, şuşı törkemgä Berläşkän Ğäräp Ämirlekläre, Küwäyt, Qatar, Bahräyn, Oman häm Söğüd Ğäräbstanı kerä. Şunnan soñ amerikan räsmiläre kürşedäge söğüdi patşalığına barıp anda berençe çiratta Ğiraq tiräsendäge wäzğiätne häm töbäktä İrannıñ arta barğan yoğıntısın tikşeräçäk.

Quşma Ştatlarnıñ däwlät departamentı wäkile Sean McCormack äle uzğan atna azağında uq bu säfärneñ maqsatları turında bolay digän ide:

"Rice häm Gates şul säfär barışında söğüdilär häm başqalar belän Ğiraq xökümäten niçek yaqlıy alu mömkinlekläre turında söyläşäçäk. Alar şulay uq törle eş törkemnären canlandıru, kürşe illärneñ bergäläşep niçek itep ğiraqlılarğa yardäm itä alunı tikşeräçäk", dip añlata amerikan ministrlarınıñ Yaqın Könçığış säfäre maqsatların McCormack.

Quşma Ştatlar räsmiläre şulay uq Washingtonnıñ töbäktäge berektäşlärenä qoral satu ixtimalın da qarayaçaq. Aq yort xäzer Söğüd Ğäräbstanı häm Qultıq illäre belän alarğa aldağı 10 yıl eçendä 20 milliard dollarlıq suğış kiräk-yaraqları satu turında söyläşülär alıp bara, digän xäbärlär yöri. Şul qoral arasında şaqtıy zamançaları da bar, misal öçen, süz üze töbälä torğan raketalar, zamançalaştırılğan höcüm oçqıçları, diñgez korabları turında bara, dip äytelä.

Washington şulay itep töbäktäge urtaçıl ğäräp illären İrannıñ arta barğan xärbi qüwätenä qarşı torırlıq itärgä, alarnı xärbi yaqtan nığıtırğa tırışa. Bu töbäktä amerikannarnıñ iñ zur teräge bulıp Söğüd patşalığı tora häm Washingtonnan kiläçäk yardämneñ dä zur öleşen näq menä ul alır dip kötelä.

Ämma Quşma Ştatlarda, söğüdilär terrorğa qarşı köräştä, Ğiraqtağı wäzğiätne caylaw eşendä tieşle däräcädä qatnaşmıy, digän fiker dä kiñ cäyelgän. Misal öçen, Kongresstağı qayber demokratlar Söğüd Ğäräbstanına xärbi yardäm kürsätüne kirtälärgä cıyına. Şunıñ aşa alar söğüdilärgä, terrorçılarnı yaqlaw cäzalandırılaçaq digän işaräne açıqtan-açıq kürsätergä teli. Amerikan matbuğatında, Ğiraqtağı sönni ğisyançılar näq menä söğüdilär yağınnan yaqlaw qazana, digän yazmalar kürengäli. Yäkşämbe könne CNN kanalında häm uzğan atnada New York Times basmasındağı mäqäläsendä Quşma Ştatlarnıñ Berläşkän Millätlärdäge wäkile Zalmay Xälilzad ta, "Amerikanıñ qayber dusları Ğiraqta tınıçlıq wä totrıqlılıq urnaştıru tırışlıqlarına ayaq çala" dip beldergän ide.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG