Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 05:09

Yaña videoyazma, Rusiäneñ Beslan räsmi belderüenä qarşı kilä


2004nçe yılda bulğan Beslan faciğase häm anda 300dän artıq keşeneñ häläk buluına - çınbarlıqta Rusiäneñ iminlek köçläre säbäpçe bulğanın kürsätkän yaña tasma dönyağa çıqtı. Ul tasmanı kürgän Beslan anaları komitetı – elek räsmilär birgän añlatmalarnıñ döreslekkä turı kilmäwen belderde. Räsmilär isä – keşelär – çäçän ğisyançıları bina eçendä bomba şartlatqan, keşelär annan tübä işelep häläk bulğan, dip añlata ide. Häläk bulğannarnıñ yartısı – balalar ide.

2004nçe yılnıñ Sintäbrendä bulğan qanlı Beslan Mäktäbe faciğasında hälaq bulğannarnıñ tuğannarı xökümät yasağan bu räsmi añlatmağa ışanmağan ide.

Çäçän ğisyançıları, yartısı balalar bulğan meñ keşedäñ artıq xalıqnı, 3 kön däwamında mäktäpneñ zalında totqarlağan ide. Küplägän keşe hälaq bulğan bu xälne tikşerü näticälärendä, moña bina eçendäge şartlaw säbäbçe bulğan dip açıqlanğan ide.

Ä xäzer isä, Beslan anaları Komitetına isemsez cibärelgän başqa ber video tasmada 3nçe köndä basıp kerergä äzerlängän Russiä mäxsus köçläreneñ, binanı tıştañ şartlatuları kürenä.

İminlek köçläre balalarnı häm alarnıñ ğailäläreñ qotqaru öçen yasağan höcüm, xaosqa kitergän häm 330dañ artıq keşe xälaq bulğan ide. Qorbannarnnıñ yartısı balalar buldı.

Aneta Gadieva höcüm waqıtında qızın yuğaltqan änilärneñ berse. Ul Baslan Anaları komitetı äğzase. Ul bu videonıñ, iminlek köçläre binanı gimnaziä tiräsendä ike granat şartlatıp, utqa tota başlağannañ soñ urap aldı dip alğa sörgän farazlawlarına turı kilüen belderä. Ul azatlıqqa, komitetnıñ tikşerüçelärgä bu videonı qarap çığarğa sorağanı xaqında äytte.

“Bez tağın ber qat, xakimiättä- bu videonıñ tikşerü eşenä kertelüen sorıybız. Çıñlıqta, alarnıñ üz qulında bu video bulsa da alar moña iğtibar birmilär. Nindider säbäp arqasında, bu yazma tikşerü eşlärenä kertelmi”

Marina Litvinoviç, Beslan Çıñbarlığı digän web-saxifäneñ möxärrire. Ul bu yazma waqiyğanıñ räsmi yözeñ boza di.

Yazma, 3nçe Sintäbrdäge Mäktäp waqiyğasınıñdağı çınbarlıqnı kürsätä. Andağı şartlaw zaldağı qulğa aluçılar tarafınnañ tügel ä zalnıñ tışınnañ kilgän granadlar tarafınnañ şartlatıluın häm mäktäpneñ utqa totıluın açıqlıy.

Beslan Mäktäbe waqiyğasında hälaq bulğannarnıñ tuğannarı, äle bu faciğa xaqında soñğı xisapnı kötä. Ata-analar, bu yazmanıñ tabıluı – höcümneñ tıştan bulğanın raslıy, bu äyberne isä räsmilär xäzergä qadär kürmämeşkä salışa ide.

Säyäsi häm Xärbi Analitik institutında Säyäsi belgeç bulğan Sergey Markedonov, Kafkaz töbägeñ yaxşı belä.

“Minem qaraşımda, teroristlärnıñ balalarnı totqarlawı üze waxşi eş. Nindi xäl bulsa da, xatalar yäisä militsiäneñ cinäyäte, totqarlaw cinäyätenä citmäs.”

Läkin ul xakimiätneñ bu eştä nigä cäwaplılıq alırğa telämägäneñ añlap betermäwen äytä.

"Min, qızğanıçqa, 1nçe Sintäbrneñ gel Beslan waqiyğası belän iskä alınır dip uylim. Häm minem uylawımça bu waqiyğalardañ alınaçaq sabaq bar kebek. Bu mäsälägä, Rusiä xökümäte başlığı kübräk qatnaşa alır ide kebek toyıla."

Räsmilär belderüenä qarağanda, höcümdä isän qalğan berdän ber ğisyançı - Nurpaşi Kulayev bulğan. Ul anıñ öçen ğömerlek törmä cäzasına hökem itelgän.
XS
SM
MD
LG