Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 23:21

Rusiä: 2008 yıl prezident saylawlarında serle namzätlär päyda bulırmı?


Näq 8 yıl elek, 1999 yılnıñ 9 awgustında prezident Boris Yeltsin ul çaqta tanılmağan Vladimir Putinnı üzeneñ warisı itep, Rusiäne şaqqattırğan ide. 2008 yıl prezident saylawları yaqıınlaşa, Putin urınına da berär “serle zat” kilmäsme? İxtimal namzätlär – kemnär alar? Putinnıñ yaqın tirälege alarğa niçek qarıy?

Küptän tügel Waşingtonğa bulğan säfäre waqıtında Kreml kiñäşçese İgor Şuvalov, kötelmägän belderü yasap, “2008 yıl saylawları” digän mawıqtırğıç äsärgä yaña sixer östäde.

Soñğı ber yıldan artıq waqıt eçendä, Putinnıñ warisı - ike berençe vitse-premierlarnıñ berse - yä Sergey İvanov, yä Dmitriy Medvedev bulaçağına inde şiklär qalmağan ide şikelle.

14 Yündä Rusiä-Quşma Ştatlar mönäsäbätlärenä bağışlanğan oçraşuda çığış yasap, Şuvalov, Putin surpriz yasarğa mömkin digän fiker ıçqındırdı:

“Keşelär şuşı ike ixtimal namzät turında söyli. Läkin minem prezident äle surpriz yasıy ala. Bälki şuşı yıl axırına taba sez tağın ber ixtimal namzät turında işetersez” dide Şuvalov.

Şuşı belderü Rusiädä “serle namzät” tiräsendä ğäybätlär şawqımı tudırdı. Analitiklarnıñ ber öleşe bu “öçençe adäm” - xatın-qız – Peterbur gubernatorı Valentina Matvienko, digän faraz äytte.

“Ägär aña, sez waqıtlıça prezident bulıp torığız, ber-ike yıldan kitersez, disälär, Putinnı qabat prezident itü niäte belän, ul alarnı aldamastır. Bu yaqtan Matvienko uñaylı keşe” di Mäskäwdäge Panorama üzäge belgeçe Vladimir Pribılovski.

Rusiä konstitutsiäse ber keşegä ike möddät rättän prezident bulırğa röxsät itmi. Älege farazğa kürä, Matvienko waqıtlı, “texnik” prezident bulıp toraçaq, çınbarlıqta, Putin il belän idarä itüen däwam itäçäk.

Matvienko üze andıy däğwası buluın kire qağa.

İkençe “serle zat” - Vladimir Yakunin, Rusiäneñ timer yulları başlığı.

“Berençedän, anıñ tığız bäyläneşläre bar. İkençedän, anıñ çın aqçası bar, timer yuldan ğına tügel, başqa käseplärdän dä. Anıñ Piter komandasınıñ törle öleşläre belän, şul isäptän, çekist-eşquarlar belän dä elemtäläre bar” di Mäskäwdäge Carnegie üzäge belgeçe Andrey Ryabov.

Matvienko Putin külägäsendä zäğif prezident bularaq küzallansa, Yakunin, kiresençä, köçle prezident bulaçaq. Läkin anıñ köçe, ber ük waqıtta köçsezlek tä, di Ryabov. Eş şunda ki, Yakuninnıñ käsebe prezident idaräse başlığı urınbasarı İgor Seçinnıqı belän kiseşä. Seçin – Rosneft kompaniäseneñ direktorlar şurasında.

Öçençe “serle zat” – Sergey Narışkin. Fevral ayında ğına Putin anı tışqı iqtisadi bäyläneşlär öçen cawaplı vitse-premier itep bilgeläde:

“Berdän, ul zur ışanıç qazandı, Törkmänstannan gaz quu mäsäläse belän şöğellände, BDB illäre belän iqtisadi bäyläneşlärne nığıttı. Bu bik möxim wazifalar östä aña qarata bulğan zur ışanıç turında söyli” di Andrey Ryabov.

Başqa “serle zatlar” arasında qoral eksportı başlığı Sergei Çemizov, Krasnodar gubernatorı Aleksandr Tkaçev, Krasnoyarskiy gubernatorı Aleksandr Xloponin, prezidentnıñ Tönyaq Kavkazdağı wäkile Dmitriy Kozak isemnäre atala.

Belgeçlär äytüençä, Putinnıñ üzenä tuğrı buludan tış, namzätlär äle Putin tiräsendäge törle klannarğa da yarap betergä tieş. Bu klannarnı ber-bersennän ideologiä tügel, mänfäğätlär ayıra:

“Monı, şartlı räweştä, yabıq aksioner cämmğiät itep küz aldına kiterep bula. Xissälärneñ 50%-tı Putin qulında. Qalğan 50%-tı anıñ tiräsendäge 10-15 keşedä” di Vladimir Pribılovski.

“Öçençe serle namzät” turındağı farazlar şaqtıy bulsa da, küplär, iñ ixtimal namzät dip äle dä yä İvanov yä Medvedevnı atıy.

Küp kenä analitiklar fikerençä, Putin üzeneñ warisın yaqın arada, bälki şuşı közdä ük iğlan itäçäk. Näq 8 yıl elek, şuşı atnada, Yeltsin anıñ üzen waris dip atap, Rusiäne genä tügel, bar dönyanı şaqqattırğan ide.

ali ğilmi
XS
SM
MD
LG