Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 23:20

Törkiä parlamentı prezident öçen tawış birä


Bügen Törkiyä Parlemantında, Däwlät Prezidetın saylar öçen tawış birü başlandı. AK partiäneñ namzäte, Tışqı Eşlär ministrı Abdullah Gül, saylawlarda ciñär dip farazlansa da äle tizdäñ genä bulmas. Abdullah Gülgä başta İslamçı säyäsi partiä belän bulğan bäyläneşläre säbäble - aña qarşılıqlı şäxes dip qarilar. Häm oppozitsiä anı yaqlamaçaqların belderde.

Abdullah Gülneñ, bu yıl başlarında, prezidentlek öçen yasağan berençe adımı, zur uñışsızlıq belän tämamlandı. Dönyäwi däwlät yaqlılar uramnarda zur cıyınnar oyıştırdı, Törek armiäse isä xökümätne taratu belän yanadı.

Ütkän atna saylawlarda, zur küpçelek belän tağın xökümät başına kilgän islamçı tamırları bulğan AK Partiä, dönyäwi däwlät yaqlılar belän, xärbilärneñ tawışın bastırdı.

Gülneñ qabat namzätlekkä saylanuı, oppozitsiäneñ AK partiädäñ İslamçı säyäsättä bik qatnaşmağan, kileşä alırlıq ber namzättä urtaq yul tabu ömetlären yuqqa çığardı. Ul yañadañ namzätlekkä kilde häm bügen tawış birü köräşe başlandı.

Bügen parlamenttağı berençe tur öçen, 3 namzät köç sınaşa. AK partiadañAbdullah Gül, Uñ qanat Milli Xäräkät Partiasennäñ, elekke saqlanu ministrı Sebahattin Çakmakoğlu, belän zur bulmağan sulçı partia, Demokrat partiasınnañ, Tayfun İçli

The Economist jurnalınıñ Törkiyä xäbärçese, Amberin Zaman, Bu turnıñ uñışlı tämamlanuı öçen Gülneñ, küpçelekneñ 3 tän 2 tawışın aluı şart di. Oppozitsiäneñ yaqlawı bulmıyça anıñ berençe tur saylawlarda ciñep çığuı mömkin tügel.

Häm qalğan ike namzätneñ dä şul uq, AK Partianıñ yaqlawı bulmayınça ciñeü mömkin tügel di Zaman.

Läkin öçençe turda Gül ciñärgä mömkin, di Zaman.

"Öçençe turda, Gülnıñ barı tik ğadi küpçelekneñ tawışına ixtiyacı bar. 550 urınlı parlamentta 341 äğzası bulğan Ğädellek wä Täräqqiat partiäse AKP-neñ isä aña kiräkle bulğan küpçelek tawışın tämin itü köçe bar.."

Gül, Törkiyäneñ Dönyäwi däwlätçelegenä tuğrılıqlı bulaçagına häm böten Törkiyä xalıqnıñ Prezidentı bulaçağına ışandıra. Läkin bu dönyäwi däwlät tarafdarların qanäğatländermi. Alar, Gülneñ, Erdoğan belän qulğa qul birep ildäge dönyäwi däwlätçelekne äkerenläp yuq itäçäklärennäñ qurqa.

Säyäsät belgeçe Zaman, Xärbilärnıñ xökümätne taratu belän qurqıtuların tuqtatuı, alarnıñ Gülneñ namzät buluın qabul itülären añlatmi, di. Zaman, Xärbilär turıdañ turı xökümätne taratu xaqında süz quzğatmasa da, qanäğat bulmawlarıñ kürsätü yulların taba ala dip söyle Zaman.

“Xärbilär närsä eşli ala? Simbolik ğamällär qıla ala, prezidentlıq tañtanaların boykot itä ala, prezidentlek sarayındağı ğaskär sanıñ kimetä ala. Yäğni xökümätne taratu ğamälläre bulmasa da kiyerenkelek tudıra alaçaq närsälär eşli ala.”

Şulay da, Gülneñ Törkiyäne zamançalaştıruda kürsätkän tırışlığı iğtibarnı cälep itä.

“Alar, bäyä birgändä Gülneñ uñğanlığına qarap bäyälärgä tiyeş. Häm anıñ eşe, xäzergäçä bulğan dönyäwi däwlät yaqlı tışqı eşlär minstrları däräcäsendä yaxşı. Döresräge, xättä tağın da yaxşıraq dip äytergä bula”

Soñgı yıllarda, Änkara belän Yewropa Berlege arasında bulğan kileşülärendä kürsätkän tırışlığı näticäsendä, äğzälek öçen möräcäğat itkän Törkiyäneñ berençe tapqır, 1960nçı yıldañ birle äğzälek mäsälälärendä turındañ turı söyläşü mömkinçelege buldı.
XS
SM
MD
LG