Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 06:05

Beslan faciğäsenä 3 yıl: xaqiqät äle dä äytelmägän


Beslan faciğäsenä bıyıl 3 yıl tula. Beslan mäşhärennän isän çığa alğannar Sintäberneñ 1-en bıyı da qayğı qatış açu xisläre belän qarşı ala. 3 yıl ütügä qaramastan, Beslan faciğäse turında xaqiqät äle dä äytelmägän, anı yäşerü dawam itä, di alar.

3 yıl elek, Sintäberneñ 1-ndä Tönyaq Osetiäneñ Beslan şähäre mäktäbenä qorallı törkem basıp kerä, meñ çaması keşene totıq itep ala häm Rusiä ğäskärlären Çeçnädän çığarırğa taläp itä.

3 kön däwam itkän qarşılıq mäktäpkä höcüm, totıq aluçılar belän maxsus köçlär arasında bäreleş belän tämamlana. Berniçä säğätlek utlı mäşhärdä 330dan artıq keşe häläk bula, yartısı balalar.

Şuşı mäşhärdän isän çığuçılar menä inde 3 yıl buyına bu faciğä öçen kem ğayeple digän sorawğa cawap ezli. Alar xakimiätne Beslan xaqiqäten yäşerü tırışlığında ğayepli:

"Beslannı onıtırğa tırışılar. Xakimiät anıñ turında işetergä dä teklämi. Bez militsiä, FSB, armiä, prokuratura, xakimiät belän köräşergä mäcbür. Bezdän oppozitsiä yasadılar, gäzitlärdä qarağa buyap kürsätälär. Bezne onıttılar, bezneñ sotsial, ruxi problemnar berkemgä dä kiräk tügel" di Beslanda tuğanınıñ ike balasın yuğaltqan Ella Kesaeva.

Älegä qädär ni barı ber keşe – Nurpaşi Kulaev cawapqa tartıldı. Räsmilär anı isän qalğan berdän-ber totıq aluçı dip belderä.

Räsmi qaraşqa kürä, Beslan mäktäbendä mäşhärne terrorçılar, bombaların şartlatıp, üzläre başlağan.

Läkin Beslanda küplär fikerençä, bäreleşlär Rusiä xärbiläre granat-atqıçtan ut açıp mäktäpneñ tübäse işelep töşkännän soñ başlanıp kitkän.

Duma deputatı häm şartlatqıç belgeçe Yuri Saveliev bäreleş mäktäpneñ tışqı yağında açılğan uttan başlandı digän xisap bäyän itte.

Tanklar mäktäpkä ut açqanın kürgän şahitlär dä bar.

Şahitlär genä tügel, uzğan atna Levada üzäge ütkärgän fiker beleşügä kürä xalıqnıñ ni barı 8%-tı xakimiät Beslan turında döresen söyli digän fikerdä.

"Miña qalsa, bez xaqiqätne berqayçan da belmiäçäkbez. Axır çiktä xakimiätkä uñaylı añlatma bireläçäk. Çönki bäysez, açıq tikşerü bulmadı diärlek, barısı da kontrol astında ide" di Mäskäwdäge Kavkaz belgeçe Aleksei Malaşenko.

Qorbannarnıñ tuğannarı älegä ömeten özmi. Gärçä, Rusiä räsmiläreneñ basımına zarlansa da.

"Bezgä üzebezne niçek totu kiräklege turında härdaim kisätülär yasap toralar. Beslanda bar ğailäsen yuğaltqan ananıñ oyışmasın yuqqa çığardılar. Beslannıñ 4 yıllığına berärebez törmägä yä, aqılğa zäfiflär yortına eläksä, ğäcäplänäse yuq. Waqıt uzğan sayın, faciğä öçen ğäyepelär üzlären ğayepsezräk xis itä" di Ella Kesaeva.

Ella xanım citäklägän Beslan Awazı oyışması yärdäme belän Yün ayında 89 keşe Yewropa mäxkämäsenä möräcäğät itkän ide. Uzğan atna Rusiä mäxkämäse bu oyışma qabat terkälergä teläsä, nizamnamäsen häm citäkçelegen alıştırırğa tieş, digän qarar çığardı.

ali ğilmi
XS
SM
MD
LG