Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 04:18

Dönyanıñ törle illärendä Ramazan ayı nindi şartlarda ütä?


Mısır başqalası Qahirädä bäyälärneñ artuına qaramastan kötü-kötü xalıq awız açu öçen azıq-tölek cıyarğa kibetlärgä inde berniçä atna elek ük yögerä başladı. Mısırda ğädättä ğailälär zur, aldan uq yaxşılap äzerlänergä kiräk. 18 millionlap keşe yäşägän Qahirä uramnarında gel tığın bula. Ramazan ayında iftarğa aşığuçılar küp bulu säbäple maşinalarnıñ ber-berenä bärelü oçraqları yışaya. Şuña kürä yul xäräkäten küzätüçe politsiä xezmätkärlärenä Ramazan ayında yal könnäre birelmi häm xäräkätne küzätü öçen uramğa östämä politsiä xezmätkärläre çığarıla.

Bağdadnıñ 4 ğasır tarixı bulğan Şorca bazarında da bu könnärdä suğıştan yonçığan xalıq qaynıy. Biregä xäzer aş tämlätkeçlär, şikär, çäy häm çikläwek kürşe Süriädän kilä. Bağdadta yäşäwçe Um Äxmät isemle ber xatın Şorcağa kilü bezneñ öçen yıl sayın bula torğan ber yolağa äwerelde, şartlatudan qurıqsaq ta kilmi qalmıybız inde di. Bağdadta iminlek saqlawçı amerikan xärbiläre bıyıl Ramazan aldınnan höcümnär bıltırğığa qarağanda kimede, alğa taba kimi barır dip kötäbez di. Ğiraqta iminlek öçen cawaplı räsmi düşämbe könne Bağdadta tönge xäräkätne häm maşina xäräkäten çikläwlär Ramazan ayında ciñeläyteläçäk dide.

Ğäzzä xalqı bıyıl Ramazanğa berençe märtäbä Xämas xakimiäte çorında kerä. Xämas Ğäzzäne yün ayında üz qulına aldı. Fätah häm başqa fälestin törkemnäre Xämasnıñ tıyuına qaramastan xalıqnı axşam namazın uramda kümäkläşep qılırğa çaqırdı. Şuña kürä bıyıl Ğäzzädä bäreleşlär dä çığarğa mömkin. Düşämbe könne söyläşülärdä Izrail premyer ministrı Ehüd Olmert Fälestin prezidentı Mäxmüt Ğabbasqa Ramazan uñayınnan törmälärdäge qayber fälestin totqınnarnı çığarırğa wäğdä itte.

Taliban höcümnäre arta barğan Äfğänstanda Ramazan ayında iminlek çaraları köçäyteler dip kötelä. Anda bıyıl ğına da inde yözdän artıq intixarçı höcüme buldı.

Söğüd Ğärabstanı bıyıl Mäkkägä Umra, ikençe törle keçe xac qılırğa kilüçe ber millionlap möselmannı kötä.

Farsı qultığı illärendä köndez säyäsi häm säwdä eşläre tınıbraq torsa da qoyaş batqannan soñ başlanğan mul iftar tabınnarı, qupşı mäcleslär tön urtasına qädär däwam itä. Berläşkän Ğäräp Ämirleklärendäge 7 ämirlekneñ berse bulğan Dubaynıñ iñ qaynağan çağı kiçek bulaçaq. Köndez tınıbraq torğan kibetlär tön urtasına qädär açıq toraçaq, kiçlären uramnardağı küñel açu çaralarına meñnärçä keşe cıyılaçaq.

Küwäyttä isä xökümät islamçı deputatlar basımı astında konsertlarnı tıydı. 5är yoldızlı qunaqxanälärneñ şundıy küñel açu çaraları oyıştıru turındağı möräcäğätläre kire qağıldı. Ramazan ayında xäyriä eşläre dä köçäyep kitte. Küwäyttä xökümät xäyriä oyışmalarınıñ aqça cıyu eşlären küzätep bara. Xäyriä aqçaları ekstremist oyışmalarğa eläkmäsen öçen quldan aqça birü tıyıla, banklar aşa eş itü zarur.

Qatar, Mısır häm Tunista Ramazan aldınnan bäyälär bik nıq artu säbäple xökümät bäyälärne kontroldä totuı öçen çaralar kürergä mäcbür buldı. Qatar xakimiätläre bäyälär belän uynarğa yaratuçı säwdägärlärgä cäza biräçägen belderde.

Ürdün barlarda, diskotekalarda, restorannarda xämer satunı tıydı.

Iranda isä restorannar köndez eşlämiäçäk. Televideniedä dini temalarğa sabın quıqları yäğni seriallar kürsäteläçäk.

Libanda Ramazan ayı prezident saylawları aldınnan Süriä yaqlı häm Süriägä qarşı köçlär arasındağı kierenkelek sürätendä uzaçaq.

Filipin möselmannarı Ramazan ayın qoral köpşäse astında ütkäräçäk. Anda islamçı ekstremistlarğa qarşı suğışuçı xärbilär atışlarnı tuqtatıp toru täqdimen kire qaqtı.

Dönyanıñ iñ zur möselman ile Indoneziädä Ramazan ayınıñ köndälek tormışqa täesire bik zur bulaçaq. Televidenie säxärgä toruçılarğa tañ aldınnan uq dini programmalar, mawıqtıru, belem birü tapşıruları kürsätäçäk. Zur şähärlärdäge radikal möselmannar bu ayda waqıt çikläwlären bozıp irtäräk açılğan klublarğa, häm başqa şundıy, alar süzläre belän äytkändä, zolım oyalarına qarşı çaralar küräçäkläre turında kisätep quydı.

Inflätsiä 10 protsenttan artıp kitkän Banğladış xökümäte bu atna başınnan bäyälärne töşerü öçen dögene 20 protsent arzanraq xaqqa sata başladı.

Naif Aqmal
XS
SM
MD
LG