Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 18:41

Qazaxstan häm Rusiä prezidentları Kaspi töbägendä transport koridorı tözü mäsäläsen tikşerde


Comğa könne Tacıqstan başqalası Düşämbedä BDB illäreneñ sammitı açıldı. Bu cıyınğa barır aldınnan Rusiä belän Qazaxstan prezidentları atankiç könne Novosobirskida oçraşıp Kaspi töbägendä transport yulları häm gaz ütkärgeçe tözü plannarın tikşerde.

Qazaxstan häm Rusiä prezidentları yış oçraşıp tora. Bu yulı alar Novosibirskida Çiktäş töbäklär foruımında oçraştı. Kön tärtibendäge töp mäsälä - energetika ide. Törkmän häm qazax gazın häm neften Rusiä aşa quu öçen yaña yullar tözü turında bu 3 ilneñ prezidnetları may ayında kileşkän ide.

"Bügen bez Vladimir Vladimiroviç Putin belän Kaspi buyında transport koridorı tözü proyektın da tikşerdek. Qazaxstan anda infrastukturanı inde tözi. Ul tönyaqtan könyaqqa taba suzılğan illär-ara transport-energetika koridorınıñ üzäk öleşen täşkil itäçäk" di Qazaxstan prezidentı.

Bu koridor tözelsä, ul yağulıqnı Yewropa illärenä genä tügel, ä kiläçäktä İran aşa Farsı qultığına, annan köymälär belän Aziä illärenä, şul uq Hindstanğa quırğa mömkinlek biräçäk. Çönki Törkmänstan belän İran arasında gaz ütkärgeçe inde bar.

"Proyektnıñ berençe öleşendä – Rusiä, Qazaxstan häm Törkmänstan. Ber yağında Farsı qultığına, ikençe yağında Baltik diñgezenä çığu. Bu proyekt qısalarında yuğarı sıyfatlı maşina häm timer yulları, elemtä çaraları, elektr yulları, gaz häm neft ütkärgeçläre tözü küzdä totıla" di Qazaxstan prezidentı.

Nazarbaev şulay uq yaña su kanalları tözü mäsäläsen dä kütärde – Kaspi, Qara häm Azaq diñgezlären tirälegen üz-ara bäyläw öçen. Bu oçraqta yaña koridornıñ äxämiäte tağı da arta, dide ul.

Şuşı ayda Tähranda Kaspi buyı illäreneñ oçraşuı ütäçäk. Älege cıyın aldınnan Putin belän Nazarbaev Kaspi diñgezeneñ statusı mäsäläsen dä tikşergännär.

Monnan tış ike prezident çik buyı mäsälälären, narkotik häm qanunsız möhacirlekkä qarşı köräş mäsälälären tikşergännär. Mäğlüm bulğança, bu ike ilneñ 7540 çaqırım ozınlıqta urtaq çikläre bar.

Prezidentlar şulay uq çik buyındağı yılğa suların qullanu mäsäläsen kütärgän. Qıtay räsmiläre uyğırlar yäşägän Sincan töbägendä neft yatmaların eşkärtä, anda distälägän meñ eşçe cibärä. Läkin neftkä bay bu töbäktä su yuq. Qıtay räsmiläre İrteş yılğasın borıp, Sincan töbägendä suğaru sistemı tözemäkçe ikän.

Putin häm Nazarbaev bu uñaydan İrteşneñ Rusiä häm Qazaxstanğa aqqan suları sayıqmasmı digän borçılu belderep, älege mäsäläne Qıtay citäkçeläre belän tikşerü kiräklegen äytkännär.

İke prezident ike il arasındağı säwdä äyläneşe artuğa qänäğätlänü belderdelär. Bıyıl anıñ küläme 16 milliard dollarğa citergä tieş. Putin süzlärençä, monıñ 7 milliardı çik buyı säwdäsenä turı kilä ikän.

Nixayät, Putin belän Nazarbaev xärbi, bank häm dä qoş kizüenä qarşı torü ölkälärendä xezmättäşlek itü mäsälälären tikşergännär.
XS
SM
MD
LG