Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 03:51

Törkiä-Ğiraq mäsäläse Waşingtonda xäl itelä


Törkiä premyer-ministrı Recep Tayyip Erdoğan bügen Waşingtonda AQŞ prezidentı George Bush belän oçraşa. Köntärtibendä torğan töp mäsälä – Törkiä belän Ğiraq çik buyındağı körd ğısyançıları. Törkiä Ğiraqnıñ tönyağına kerep PKK suğışçılarına qarşı xärbi çaralar kürü belän yanağan ide. Törkiä Ğiraqqa ğaskär kerterme? Bügen Waşingtondağı oçraşuı bu sorawğa küpmeder däräcädä cawap birer dip kötelä.

Änkara tönyaq Ğiraqqa ğaskär kertüe belän yanağannan birle diplomatik säxnädä yañalıqlar buldı. PKK 2 atna buyına üzendä totqan 8 törek xärbien irekkä çığardı. AQŞ däwlät sekretare Condoleezza Rice Törkiägä kilep, PKK suğışçılarına qarşı çaralarda yardäm wäğdä itte. Yardäm digändä, Rice – Waşington Törkiägä küzläw mäğlümatlären tapşıru turında söyläşülär ütkärä, dip Änkaranı xärbi çaradan tıyılırğa çaqırdı.

Törkiä citäkçelegeneñ sabırlıq betä, dip bügen Aq Yorttağı oçraşu – xäl itäçäk digän işarälär yasadı. Londondağı Chatham House adlı analitik üzäkneñ Törkiä belgeçe Fadi Hakura, Waşingtondağı bu oçraşunıñ mäğnäse zur, dip sanıy:

"Änkara, Erdoğan-Bush oçraşuınıñ Törkiäneñ Ğiraqqa PKKğa qarşı ğaskär cibärü-cibärmäwenä genä tügel, Törkiä belän Quşma Ştatlar arasındağı mönäsäbätlärgä yoğıntı yasayaçağına işarä itkän ide. Monı açıq itep premyer-ministr parlament qarşında äytte häm xärbilär işaräse buldı. Taraflar – xökümät häm xärbilär, Erdoğan häm Bush äfändelärneñ oçraşuın häm anıñ näticäsen kötülären belderde."

Törkiä, Waşingtonnıñ cirle Kördistan xökümätenä bulğan täsiren töbäktäge 3 meñgä yaqın PKK suğışçısına qarşı çaralarda qullanuın teli.

Soñğı atnalarda çik buyındağı köç qullanu distälägän tınıç keşe häm xärbilärneñ ülemenä säbääp buldı. Törkiädä, körd suğışçılarına qarşı çaralar kürergä digän çaqırular arttı.

Parlament üktäber ayında çik aşa ğaskär kertü qararın xupladı häm Tärkiä Ğiraq çigenä 100 meñlek ğaskär kiterde.

Bügenge oçraşu – mäsäläne diplomatik yul belän çişü öçen soñğı çaralarnıñ berse dip bäyälänä. Yulğa çığar aldınnan, Törkiä premyer-ministrı, Quşma Ştatlardan citdi qararlar kötüen beldergän ide. Erdoğan belän Waşingtonğa şulay uq Törkiäneñ tışqı eşlär häm saqlanu ministrları kilde.

Yäkşämbe könne PKKnıñ 2 atna elek qulğa alğan törek xärbilären azat itüe – Tärkiäneñ kierenkelegen küpmeder yomşarta alır ide tösle. AQŞ Däwlät Departamentınıñ matbuğat wäkile Sean McCormack, Ğiraqnıñ Törkiä xärbilären irekkä çığarırğa yardämen xuplap, Ğiraq belän Törkiä arasında kübräk xezmättäşlekkä çaqırğan ide.

Londonnan Törkiä belgeçe Hakura isä, xärbilärneñ azat itüe xälne üzgärtäçägenä ışanmıy:

"Oyışma xäzer yaxşıraq kürensä dä, bu barıber problemanıñ tamırın yuq itmi, hiç yuğı Törkiä küzlegennän qarağanda, PKK suğışçılarınıñ tönyaq Ğiraq tawlarında qaluı.."

Törkiä-Ğiraq mäsäläse däwam itkändä, köntärtibenä İran kördläre menergä mömkin. "İndependent" basması yazuınça, PKKnıñ totqındağı citäkçese Abdulla Ocalannıñ bertuğanı Osman Ocalan, PKK üz köçlären Ğiraqtan İranğa küçerä başlağan. İranda da tönyaq Ğiraqta kebek 6 millionnap körd ğömer itä.
XS
SM
MD
LG