Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 17:22

Tөrkiә Erdoğan-Bush oçraşuınnan kөtkәnen taptımı?


Kiñ külәm mәğlumәt әsbapları da, Tөrek Qorallı Kөçlәre dә, sәyәsәtçelәr dә, kәsepçelәr dә hәm ğomumәn bөten tөrek xalqı 5-nçe Nuyaberdә Washingtonda Prezident Bush belәn Premyer Erdoğan arasında bulaçaq oçraşunı kөtkәn ide. 1,5 sәğat, şunıñ da ber säğäte Erdoğan, Bush hәm Tөrek tışqı eşlәr ministere Babacan arasında dәwam itkәn sөylәşülәrdәn ninde nәticә çıqtı disәk, hәrber sәyәsәt analizçısı moña üzenә kürә bәyә birde. Bu inde konkret nәticә çıqmadı digәn süz. Matbuğat konferentsiәsendә AQŞ-nıñ PKK-nı Tөrkiәneñ dә, Ğıyraqnıñ da hәm AQŞ-nıñ da urtaq doşmanı itep iğlan itüe genә bәlki iñ citdi nәticә ide. AQŞ PKK turındağı xәrbi informatsiәlәrne tөrek yağına tapşıraçağın, ike il arasında urtaq xәrbi koordinatsiә tөzelәçәge turındağı belderüe konkretraq adımnar dip bәyәlәnә ala. Әmma Bush-Erdoğan oçraşuınnan tөrek xalqı kөtkәn, TQK-neñ Tөnyaq Ğıyraqqa ütep kerüenә AQŞ-nıñ rizalıq birgәn buluın raslağan tөgәl ber nәticә çıqmadı.

Şiksez yabıq işeklәr artında barğan sөylәşülәrdә taraflar nindi rәweştә kileştelәr monı kem dә belmi. Tik Erdoğannıñ “Telәgәnebezne aldıq”, Prezident Gülneñ isә “İnde monnan soñ diplomatlar tügel, xәrbilәr sөylәşәçәk” dip belderülәre üzenә kürә şuşı oçraşunıñ uñışlı buluın xalıqqa añlatu өçen әytelgәn süzlәr dip bәyәlәrgә mөmkin. Tabiği bu süzlәr Ğıyraqqa ütep kerüne talәp itkәn yaqlarnı tınıçlandıru өçen dә sөylәngәn buluı ixtimal.

Şuşı oçraşudan uñay nәticә çığarğannar Erdoğan AQŞ-tan Tөnyaq Ğıyraqqa xәrbi operatsiә yasaw өçen üzenә kürә rizalıq aldı; AQŞ xәrbi informatsiәne Tөrkiә belәn urtaqlaşırğa riza buldı; AQŞ hәm Tөrek yuğarı dәrәcәle xәrbi komandirları arasında koordinatsiәne ğәmәlgә aşıru buyınça kileşelde hәm moña Ğıyraqtağı kөrd idarәse kertelmәde digәn analizlar yasıylar. Şuşı oçraşu uñışsız buldı dip dәğvә itüçelәr: Tөrkiәneñŋ xәrbi operatsiәse AQŞ-nıñ rizalığına hәm anıñ informatsiәsenә bәylәnde; şulay itep xәrbi operatsiә ixtimalı bette, ayruça qış şartlarınıñ başlanuı belәn bu ixtimal bөtenlәy yuqqa çığaçaq; Tөrkiә Tөnyaq Ğıyraqta bәysez Kөrdistan tөzelüenә dә rizalıq birgәn buldı dip belderәlәr.

Qısqası PKK-qa qarşı xәrbi operatsiә mәs`әlәsendә başlar tağın әylәnde. Bu mәsәlә Tөrkiәneñ kөntәrtibennәn tөşә başladı kebek. Lәkin il eçendә PKK partizannarı belәn bәreleşlәrneñ dәwam itüe, ütkәn kөnne tağı ber ğәskәrneñ şәhit buluı bu kөrd mәsәlәseneñ әhәmiәten yuğaltmayaçağın kürsәtә.

Bu atna başında Tөrkiәdәge kөrtlәrneñ Demokratik Cәmğiәt Partiәse DTP-neñ parlamenttağı өç ağzasınıñ Tөnyaq Ğıyraqta PKK tarafınnan әsir alınğan 8 Tөrek soldatın irekkә çığaru eşenә qatnaşuları da, şuşı partiә belәn PKK arasındağı yәşren bәylәneşne qabat kөn tәrtibenә kiterde. Өstәuenә şuşı delegatsiә arasındağı deputat Fatma Kurtalannıñ ireneñ niçә yıllardan birle PKK saflarında suğışuı faş itelgәç, bu bәylәneşneñ faraz ğına tügel, çınbarlıq buluı açıqlandı. DTP PKK-nıñ sәyәsi qanatımı digәn sorawlar tudı. Premyer Erdoğan da üz nәwbәtendә “Tөrkiәdәge Kөrtlәrne bez wәkilçelek itәbez “ dip belderüe DTP belәn PKK-nıñ bәylәneşen rastrlawçı başqa ber fakt buldı. DTP-neñ parlamentta 20 deputatı bar, ә AKP partiәneñ 360 deputatınnan 75-80-e çığışı belәn kөrd. Kөrdlәr küpçelektә yәşәgәn rayonnarda AK partiә DTP-dan küberәk tawış alğan ide. Radikal kөrtlәrneñ 20 genә deputatqa iә buluları isә PKK mәs`әlәsendә kөrtlәrneñ küpçelegeneñ terror metodın yaqlamawların kürsәtә. Şulay da kөrd mәs`әlәse Tөrkiәneñ qatmarlı mәsәlәlәrennәn bere bulıp qaluın dәwam itә hәm itәçәk.

İstanbul, Әxtәm İbrahim

XS
SM
MD
LG