Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 06:57

Rusiä tarixnıñ danlıqlı säxifälären barlıy: yaña film


Rusiäneñ üzäk televideniä kanalı rus ädäbiätı klassikası Lev Tolstoynıñ "Suğış häm Tınıçlıq" romanı nigezendä yaña filmnı kürsätte. Bu film Rusiä tarixınıñ iñ şatlıqlı häm tantanalı mizgelläreneñ bersen, Napoleon ğaskärlären tar-mar itep ildän quıp çığarunı sürätli. Sänğat belgeçläre – Rusiädä kino sänğate Rusiä ädäbiätına iğtibar itä başlandı dip şatlansa, Kremlneñ säyäsi adımnarın küzätüçelär – bu filmnıñ ekrannarğa saylawlar aldınnan çığuı – oçraqlı xäl tügel, di.

Filmnıñ berençe öleşe elek üktäber inqilabın bäyräm itkän, 7 noyaber könne kürsätelde. Rusiä belän İtaliä rejisserlarınıñ urtaq eşe – 6 ildä töşerelde. Rus ädäbiätınıñ böyek äsärläreneñ berse bulğan Lev Tolstoynıñ "Suğış häm Tınıçlıq" romanına yaña film yañaça qaraş birä. Täñqitçe Viktor Sonkin, film – rus klassik ädäbiätın kiñ cämäğätçelekkä çığara, di:

"Öleşçä bu klassiklarnı kire qaytaru teläge häm aqça eşläw ısulı, minemçä mondıy filmnar bügen televideniä ekranında kürsätelgän baqşa kinolardan iñ yaxşıları."

Soñğı yıllarda Dostoyevskiynıñ "İdiot", Pasternaknıñ "Dr.Zhivago" (busında töp rolne Çulpan Xammatova uynıy) häm Bulgakovnıñ "Master häm Margarita" äsärläre nigezendä yaña filmnar yasaldı.

Säyäsi küzätüçelär isä – yaña "Suğış häm Tınıçlıq" kinosında klassik äsärne ekranlaştıru häm aqça eşläwdän tış tağın başqa äyber kürgän. Mäskäw CArnegie Üzäge belgeçe Masha Lipmann süzlärenä qarağanda, bu filmnıñ Rusiädä saylawlarğa ber aydan azraq waqıt qalıp barğanda, kiçek böten il televizor qarağan waqıtta kürsätelüe – oçraqlı xäl bulmağan. Mäskäw CArnegie Üzäge belgeçe Masha Lipmann:

"Bu könnärdä televideniädä saylawaldı kampaniäsen çağıldırğan küp äyber kürsätelä, ilneñ qüätle buluı, danlıqlı ütkäne buluın kürsätälär. Älbättä televideniäne Kreml qullana, çönki böten kanallar alar kontrolendä. Bu – Rusiädä saylawlarğa kiräkle käyef tudırır öçen eşlänä. Häm "Suğış wä Tınıçlıq" filmı da şunıñ ber öleşe."

Rusiälelär 2 dekaber könne Duma saylawlarına bara. Tawışlarnıñ küpçelegen Berdäm Rusiä alır dip farazlana. Partiä isemlegendä berençe namzät – prezident Vladimir Putin.

Saylawlarnıñ ğadel häm irekle bulaçağına xäzerdän ük ışanıç yuq, di belgeçlär. Televideniäneñ 3 kanalın üz kontrolendä totuı ğına tügel, Kreml tağın başqa törle çaralar da kürä.

Uzğan yıl Putinnı tarix däresleklären üzgärtergä quşuda ğäyeplädelär. Yaña däresleklärdä Stalin – bäyek yulbaşçı bularaq sürätlängän. Tolstoynıñ "Suğış häm Tınıçlıq" kitabı – Rusiä ğaskärläreneñ 1815nçe yılda Napoleon köçlären ciñüe turında. Bu da, küplär fikerençä, Putinnıñ Rusiäne böyek däwlät itep kürsätü omtılışına yaxşı turı kilä.

Tarix turında "niçek kiräk şulay" söyläw – Rusiä öçen yañalıq tügel. Rusiä-Fransiä suğışı waqıtında yäşeren küzläw xezmäte başlığı bulğan häm Rusiädä jandarmeriä qorğan graf Alexander Benckendorff, 1830nçı yılda "Rusiäneñ ütkäne tañ qaldırırlıq, xäzergese soqlandırğıç, ä kiläçäge anıñ küz aldına da kitererlek tügel," digän bulğan.
XS
SM
MD
LG