Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 22:54

… bu mäsälälärneñ säyäsi aspektları


Berençe qaraşqa, Ministrlar Kabinetınıñ sişämbe brifinğına çığarılğan temalarda bernindi dä säyäsät yuq sıman. Läkin “Tatenergo”nıñ şulay tamırdan üzgärtep qorılıunda säyäsi säbäp tä bar. Mäğlüm ki, “Tatenergo” federal' üzäk belän tözelgän şartnamä nigezendä respublika milke. Läkin soñğı waqıtta federal' üzäk töbäklär belän waqälätlär büleşü turındağı şartnamäne ğamäldän çığaru säyäsäten alıp bara. Rusiäneñ elektr energiäse monopolistı РАО ЕЭС inde küptännän töbäklärdäge, bigräk tä Başqortostandağı, Tatarstandağı energetika sistemasın qulğa alırğa teli. Şuña kürä “Tatenergo”nı reformalaştırunıñ töp säbäbe – “Tatenergo”nı niçek tä respublika milke itep qaldıru. Qayber çığanaqlarda yazılğança, monıñ öçen “Tatenergo” “Tatneft'” belän berläşep, ike açıq aksionerlıq cämğıät - “generator kompaniä“ häm “çeltär kompaniäse” digän cämğiätlär buldırıp, “Tatenergo”nıñ barlıq milken alarğa bülep biräçäklär. Analitiklar bu yañalıq РАО ЕЭС öçen negativ, çönki “Tatenergo” çeltärlären federal' çeltär kompaniäsenä kertüne qatlawlandıraçaq, digän bäyä birälär.

Ä inde ekologiä, sanitariä xäleneñ säyäsi yağı ap-açıq. Tabiğätneñ äylänä-tirä möxitneñ keşe sälämätlegenä niçek tä'sir itüe küptän mäğlüm. Ägär dä cir, sunı, hawanı pıçratu däwam itsä, eşkä yaraqlı xalıq kimep, il, pensionerlar häm qart-qorı, gärip-ğorabä ilenä äwerelsä - bu bik tä qatlawlı säyäsi problemağa äwerelä. Rusiädä demografik wäzğıät yäşerenmi. Alğa kitkän illärgä qarata, ülem-kitem sanı 1.5 tapqır artığraq. Tatarstanda da ülüçelär sanı artu xalıq sanınıñ tabiğıy kimüeneñ iñ töp säbäbe bulıp tora. Respublikada 1998 yılda xalıqnıñ tabiğıy kimüe 7 971 keşe täşkil itsä, 2000 yılda bu san 14 272 keşe täşkil itkän. Urtaça ğomer ozınlığı, bigräk tä irlärneñ ğomer ozınlığı kimegän.

Bu sannar, bu faktlar düşämbe könne Tatarstan Ministrlar Kabinetınıñ kiñäytelgän utırışında kiterelgän sannar. Uzğan xäbärebezdä bu waqiğa turında berniqadär söylägän idek inde. Prezident Mintimer Şäymiev qatnaşında uzğan älege utırışta öç töp mäsälä tikşerelde. Şähär tözeleşe tärtibe, respublikada narkomaniägä qarşı köräş, häm yäşlärne fizik tärbiä häm sport sälämätländerü eşläre.

Köndälek mäğlümat çaralarında Ministlar Kabinetında ütkän älege utırışnıñ bigräk tä narkomaniä häm sportqa bağışlanğan mäsälälärgä iğtibar itelä. Näticä şul, narkomaniä xöcüm itä häm basa bara, ä sport, fizik tärbiä çigenä bara. Respublikanıñ maxsus oyışmalarında räsmi räweştä 7 meñgä yaqın narkoman terkälgän inde. 100 artıq keşe ülü säbäple, terkäwdän töşerelgän. Yäşlär arasında sportqa, fizik künegülärgä xireslek kimü säbäple, yäşlärneñ sälämätlege naçaraya. Äle monnan 7-8 yıl elek kenä xärbi xezmätkä çaqırılğan yegetlärneñ 10-15% çaması ğına sälämätlegenä kürä xezmättän azat itelgän bulsa, xäzer nikrutlarnıñ yartısına diärlek “aq bilet” birelä ikän.
XS
SM
MD
LG