Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 22:56

Tatarstan delegatsiäse Qasım şähäreneñ 850 yıllığına bağışlanğan bäyräm çaralarında qatnaştı


Tatarstan delegatsiäse Qasım şähäreneñ 850 yıllığına bağışlanğan bäyräm çaralarında qatnaştı

Şul uq waqıtta, näq şuşı könnärdä, Ryazan ölkäse Qasım şähäre dä Tatarstannıñ iñ yaqın dustına äylänergä mömkin. Şimbä könne biregä Tatarstannan zur ğına delegatsiä kilde. Qasım şähäreneñ 850 yıllığına bağışlanğan tantanalarğa mädäniät ministrlığı xezmätkärläre, yäşüsmerlär kitapxänäse wäkilläre häm artistlar aldaraq kilgän ide. Comğa kiçendä Qasımnan 8 çaqrımda urnaşqan Podlipki awılında tatarlar belän oçraşu – mädäni kiçä buldı. Zöhrä Şakircan alıp barğan bu kiçädä Tatarstannıñ mädäniät ministrı urınbasarı İlfaq İbrahimov, yazuçı Mösäğit Xäbibullin, arxiv idäräse citäkçese Damir Şäräfetdinov, kürenekle cırçılar Klara Xäyretdinova, İlsur Safin, Qazannan kilgän başqa sänğätkärlär, etnograf, ğalim Färidä Xäyrullina qatnaştı.

Başqa cirdä bulsa mondıy kiçägä aptıramas ideñ. Läkin monda Qazannan barı tik fol'klorçılar, etnograflar, tel ğalimnäre genä bulğan. Distä yıllar buyı konsert, mäktäp, tatar tele, matbuğatı turında iskä töşermägännär. Ä xalıq isän. Döres, Käçim tatarları şaqtıy urıslaşqan. Mäskäwdän 250, Qazannan 700-gä yaqın çaqrımdağı bu töbäkne tatar dönyası onıtıp tordı. Mäktäp, uqıtuçılar turında äytäse dä yuq. Biredäge tatarlar turında Podlipki mädäniät yortına kilgän xanımnar menä bolay söyli:

Tatar xalqı monda betä bara inde — tuğan tellären onıtalar, öyläneşep urıslar belän qatışalar, yäşlär şähärgä kitä, qartlar ülep bara. Citäkçelärebez urıs, alarnı bezneñ millätneñ saqlanıp qaluı qızıqsındırmıy. Läkin mäçetebez, mullabız bar.

Şulay itep, uzğan comğa häm şimbä könnärendä 300-läp yıl elek ğämäldän çığarılğan Qasım xanlığınıñ milli ruxı uyana başladı, diärgä mömkin. Qayçandır, 600 yıllap elek Mäskäw patşalığınıñ könyağında Qazannan saqlanu öçen oyıştırılğan xanlıqtan İvan Groznıy belän bergä Qazannı alırğa kilüçe tatarlar da bulğan, dilär. Läkin bügenge tatarlar barıber üzläreneñ ğomüm tatar diñgezeneñ ber öleşe ikänen añlıylar. Urısı da, tatarı da Tatarstanğa xörmät belän qarıy. Döres, 2 tatar eşquarın räncetkän rayon başlığı Vladimir Lukaşkinnı tänqitlägän usal mäqälä “Novaya gazeta”nıñ cirle çığarılışında äle genä basılğan. Ämmä, Qasım şähäreneñ administratsiäse, mondağı cämäğätçelek Tatarstan prezidentı Mintimer Şäymievne yubileyğa çaqırıp, anıñ kilüen küz töbäp kötkän.

Şähärneñ yubileena bağışlanğan tantanalı cıyılışta Rusiä prezidentınıñ adminisratsiä citäkçese Aleksandr Voloşin, prezidentnıñ Üzäk okrugtağı wäkile Sergey Poltavçenko, Däwlät Duması, Federatsiä Sovetı, xökümät wäkilläre çığış yasadı. Oratorlarnıñ küpçelege Qasımnıñ yubilee turında söylägändä tatar belän duslıq, möselmannar, xristiannar bergä, digän süzlärne äyttelär. Federatsiä Sovetı isemennän çığış yasawçı Odinsov xättä üzeneñ çığışın, “Zdravstvuyte, druz'ya, isänmesez, jegetlär”, dip başladı. Ä bit Qasımda tatarlarnıñ sanı barı 3 kenä protsent. Läkin alarnıñ tarixları tirän.

Cıyılışnıñ axırında çığış yasağan Tatarstan wäkillären bigräk tä qaynar qarşıladılar. Tatarstannıñ premyer-ministr urınbasarı, awıl xucalığı ministrı Marat Äxmätov Mintimer Şäymiev isemennän Qasımnıñ 850 yıllığı belän qotladı. Şähär başlığı Viktor Yepifanovqa büläklär tapşırdı. Tatarlarnıñ büläkläre xikmätlege häm mullığı belän ayırılıp tordı. Söembikä manarası töşkän keläm, farfordan yasalıp araqı tutırılğan qılıç häm cirdän läm-balçıq cıyıştıra torğan cihaz quyılğan KamAZ avtomobile.

Äye, Tatarstannıñ Rusiä tarixına bäyle Ryazan töbägenä zur iğtibar birüe ber dä gäcäplänerlek tügel. Rusiä tarixında şul qädär küp balçıq häm läm cıyılğan, anı çistartu öçen bik küp waqıt täläp iteläçäk. Şulay da, Tatarstan häm tatar xalqı Rusiä tarixında, bügengesendä häm kiläçägendä üzeneñ layıqlı urının saqlıyaçaq.
XS
SM
MD
LG