Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 00:26

… häm ul niçek yaqtırtıla?


… häm ul niçek yaqtırtıla?

Oktäber başında Çallıda üzäk mädäniät parkında tözelä başlağan çirkäw nigezeneñ kirpiçlären berniçä pensioner äbi quptarıp töşerü tiräsendä tawış-ğawğa kütärdelär. Xätta, älege waqiğagä Rusiä patriarxı Aleksiy II da iğtibar itte. Küptän tügel Çallıda älege cancalda ğäyeplänep, ike pensioner xatın qıznıñ -- 61 yäşlek Älfiä Zinnurova häm 65 yäşlek Märziä Şakirovanıñ qulğa alınuı turında “Azatlıq“ radiosınıñ söylägäne bar. Şuşı könnärdä alar qulğa alınularına protest yözennän açlıq iğlan itkännär ide. Pravoslav dinen totuçılarnı qıyırsıtu versiäse berniçek tä raslanmıy, çönki Qazanda da, Çallıda da çirkäwlär citärlek. 1997 yılda Ciñü parkı territoriäsendä yaña çirkäw tözü öçen cir bülep birgändä xata cibärgänme-yuqmı ikänlegen öyränep tormastan qayber dairälär “A каково русским в Татарстане?” digän sorawğa menä niçek qıyırsıtalar dip cawap birergä tırışalar.

5 noyäberdä “Время и деньги” ğazetında rus mädäniäte cämğıäteneñ press-konferensiäse turında xäbär basılğan. Anda şul uq Çallıdağı äbilärneñ tärtipsezlege, Bogoyavlenie çirkäweneñ qıñğıraw manarasın provaslav mäxälläsene birmäw häm 24 oktäberdä GTRK kanalında Rusiägä qarşı tapşıru efirğa çığarıldı sıltawı belän Tatarstandağı milli säyäsätne pıçratıp kürsätergä tırışqannar. Moña qädär çuwaş, udmurt, mari häm başqa millät wäkilläreneñ mäğärif, mädäniät mäsäläläre xätta üz milli respublikalardan da yaxşıraq quyılğanı tanılğan ide. Ä inde rus tele, mädäniäte belän Qazan küptännän dan tota. Şalyapin, Gorkiy, Baratınskiy, Puşkin, Tolstoylarnıñ tormış yulın, icatın propagandalau böten Rusiägä bilgele.

Ural aryagında tuıp üskän çın başqort xalqı wäkilläre san yağınnan küp bulmasalar da, Tatarstanda üz sälätlären üsterä alğannar. Uzğan şimbä können genä dä Tatarstan rässamnär berlege qorıltayında bik ozaq bäxäsläşkännän soñ alternativ räweştä tawış birep, dürtençe tapqır räis itep Baymaqta tuıp üskän Abrek Abzgildin saylandı. Döres, Tatarstanda Xruşçev, Brejnev zamannarında Başqortostanda tuıp, başqort dip yazılğan pasportlı ural tatarları da az tügel. KamAZ, nefteximiä tözeleşlärenä kilgän başqortlarnıñ Çallıdağı cämğıäte soñğı waqıtta aktivlıq kürsätä. Ämma, mäsälä başqort mäktäpläreneñ bulu-bulmawında tügel, ä başqort klasslarında uqıtır öçen balalarnıñ citmäwendä. Başqort telendä uqırğa telägän balalarnı Qazanda da, Çallıda da ezläp tabarğa, alarnıñ milli tärbiäsen oyıştırırğa telilär. Xäyer, tatar yäki başqort dip qärdäş millätlärne qapma-qarşı quyu, rus belän tatarnı ber-bersenä qarşı mänfäğätle itep kürsätü demokratiä häm ğadellek normalarına turı kilmi.
XS
SM
MD
LG