Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 12:51

Washington Berläşkän Millätlärneñ Ğiraqtağı inspektorlarınnan näticäleräk eş kötä


Şuşı yäkşämbegä qädär Ğiraq räsmi töstä, Berläşkän Millätlärneñ İminlek Şurasına, üzendä bernindi dä küpläp yuq itü qoralı bulmawın belderergä tieş. İlneñ üzendä isä xalıqara inspektorlarnıñ tikşerü eşläre däwam itä, häm soñğı könnärdä, Ğiraqqa qarşı qırıs säyäsät alıp baru yağında torğan Washington, näticäleräk eş taläp itep alarğa basımın arttıra töşte. Bu üz çiratında, Quşma Ştatlar belän Yewropa arasında yaña fiker qarşılıqları çığaru qurqınıçın tudırdı.

Soñğı atna eçendä genä dä, Quşma Ştatlar prezidentı George Bush, Ğiraqta alıp barılğan inspeksiälärne ike märtäbä, ber dä küñel kütärerlek tügel dip bäyäläde. Tikşerülär älegä, Bagdadnıñ tıyılğan qoral citeşterüwen kürsätkän dälillär tabuğa kitermäde, citmäsä alar şoma ğına, räsmi Bagdadnıñ inspeksiälärgä kirtälär qormawı belän bara, häm bu Washingtonda, Ğiraqtağı BMO wäkilläre küzätü eşlären citärlek däräcädä qıyu alıp barmıy, şuña kürä dä alarnıñ näticälege kürenmi digän xisne arttıra. Şul säbäple soñğı berniçä kön eçendä Aq yort, Hans Blix citäkçelegendäge inspektorlar törkemenä basımın köçäytä başladı. Äle düşämbedä ük amerikan prezidentınıñ däwlät iminlege kiñäşçese Condollezza Rice New Yorkta Blix belän oçraşıp, inspektorlarnıñ, Ğiraqta şikle urınnarnı tikşerü belän genä çiklänmiçä, andağı ğalimnärne soraştıru eşenä dä kereşü mäs’äläsen kütärde. Bu uñaydan Washington xätta, kiräkle mäğlümat birä alırlıq şundıy şahidlär öçen, alarnı maxsus yaqlaw programmasın da ğämälgä kertergä äzer tora. Quşma Ştatlar citäkçelege, Saddamnıñ, xalıqara kileşülär belän tıyılğan qoralları buluwına şiklänmi, häm Ğiraqtağı xalıqara inspektorlarnıñ maqsatı, monı açıqlaw, bar dönyağa kürsätü dip belderä. Bagdad isä kiresençä, üzendä küpläp yuq itü qoralları bulmawın alğa sörä, häm üzendäge inspeksiädän, amerikannar tösle ük, näq menä üz qaraşın raslawın teli. Bu oçraqta kemgä ışanu mäs’äläse turında, Aq yortnıñ matbuğat wäkile Ari Fleischer atnakiç bolay dip belderde.

Audio

Prezident Bush Ğiraqnıñ küpläp yuq itü qoralları buluwı xaqında äytte, Tony Blair da, Ğiraqnıñ küpläp yuq itü qoralları buluwı xaqında belderde, näq şunı uq Quşma Ştatlarnıñ saqlanu ministrı Donald Rumsfeld ta äytä. Xalıqara inspektorlarnıñ elekke citäkçese Richrad Butler da şulay di, Berläşkän Millätlär dä, belgeçlär dä Ğiraqnıñ andıy qoralı bar di. Ğiraq üze yuq di. Kemgä ışanunı inde üzegez saylağız di, Aq yortnıñ matbuğat wäkile Ari Fleischer. Yäkşämbegä qädär Bagdad, üzendä bernindi dä tıyılğan qoral bulmawı xaqında räsmi belderü belän çığarğa tieş. Häm şul belderüneñ nindi eçtälektä buluwı belgeçlärdä şik uyatmıy. Läkin inde şunnan soñ, Ğiraqtağı BMO küzätüçeläre anda berär şikle närsä açıqlasa, bu Saddamnıñ çınnan da bar xalıqara cämäğätçelekne aldawın kürsätep, Quşma Ştatlarğa, Ğiraqqa qarşı nihayät xärbi köç qullanu mömkinlegen açaçaq. Läkin ikençe yaqtan, ägär dä inspeksiälär, xäzerge tösle şoma ğına barıp, Ğiraqta bernindi dä şikle närsä açıqlıy almasa, bu Washington ğäyepläwläreneñ nigezsez buluwın añlataçaq. Şuña da Quşma Ştatlar citäkçelege xäzer Hans Blixtan häm anıñ törkemennän, küzätü eşlären qırsraq, höcümçän alıp baruwın taläp itä, häm tıyılğan qorallarnı açıqlaw maqsatında yaña alımnar qullanunı, misal öçen, şul uq ğalimnärne soraştırunı täqdim itä.

Kärim Kamal, Praga
XS
SM
MD
LG