Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 15:03

AQŞ, Ğiraq häm Tönyaq Koreağa qarata alıp barğan ike törle säyäsätne añlatırğa tırışa


Atom qoralları eşläp çığarırğa ezärlänä dip qaralğan Tönyaq Korea BMOsı qoral inpektorların ildän quıp çığardı. Şulay da prezident G.Bush administratsiese Koreadağı wazğiätne krizis dip ataudan totılıp qalıp Ğıyraq dönyada tınıçlıqqa qurqınıç tudıruçı töp il bulıp tora belderä . AQŞ räsmiläre Waşingtonnıñ qapma qarşılıqlı säyäsäten açıqlarğa tırışa.

Waşington Dönya iqtibarın Ğıyraqnıñ küpläp üterü qoralları qurqınıçına cälep itkändä , Tönyaq Korea yäşren atom programması buluın faş itte, BMOsı qoral inspektorların ildän quıp çığardı häm plutoni eşläp çığaru öçen reaktornı aktivlaştıraçağın belderep cämäğätçelekne borçuğa saldı. AQŞölkän räsmiläre Pxenyangnıñ ber yäki ike keçkenä atom bombasına iä buluın belderä. Ğıyraqta qoral tikşerüçeläre älegäçä ber nindi tıyılğan qorallar tapmadı häm Bagdad xezmättäşlek itä. Waşingtonda administratsie Ğıyraq küpkä ciddiräk problema tudıra dip däğvä itep Farsı Qultığında suğışqa äzerlänä häm Pxenyangnıñ qarşılıq kürsätüen krizis dip ataudan totılıp qalıp, anı diplomatik yullar belän xäl qılu mömkin di.Däwlät departamentı süzçese P.Rekeer äytüenä qarağanda ,Tönyaq Korea, ğıyraq vä İran dönya tınıçlığına qurqınıç tudırsalar da , här ilgä ayrım mönäsbät kürsätelergä tieş, här ilgä kileşkän urtaq diplomatie yuq, törle qorallarnı törle waqıtta qullanırğa , törle problemalarğa törle mönäsbät kürsätelergä tieş, här närsäneñ üz kontextı üz tarixı bar. Şulay da eçtä häm çit illärdä , Ğıyraq häm Tönyaq Koreağa qarata kürsätelgän tämam ayrı mönäsäbät añlaşılmauçanlıqqa häm borçıluğa säbäp bula. Qayberäülär moñı ike yözlelek dip atıy. Eleke däwlät sekretarı Warren Christopher süzlärençä bu Bush administratsiese tışqı prioritetlarınıñ tämam yalğış buluın kürsätä.İkençeläre bu mönäsäbät Amerikannar öçen küpläp üterü qorallarına qarağanda , neft häm İzraelne saqlau ähämiätleräk buluın açıp sala dip äytä. Prezident Ronald Reagannıñ milli imenlek mäsälälärendäge kiñäşçese professor Raymond Tanter mondıy sorau quya : añlaşmauçanlıq buluı bik tä añlaşıla ,Ğıyraqqa Tönyaq Koreağa qarağanda küpkä kiskenräk mönäsäbät küresätelüen niçek aqlısın? AQŞ räsmiläre alıp barılğan säyäsätne añlatırğa tırışa. Ütkän yäkşämbedä däwlät sekretarı Colin Powell in kimendä 5 televidinie programmasında Waşingtonnıñ pozitsiesen aqlarğa omtıldı . Ul AQŞ ,atom programması häm Bmosı qoral inspektorları turındağı qararların üzgärtüe öçen Qıtay, Russiä, Könyaq Korea häm Yaponie belän bergäläp basım yasıy dip belderde. Powell bez söyläşülärgä açıq ämma Pxenyang qararların üzgärtü öçen adımnar atlağançığa qädär aña yardäm birelmiäçäk dide. Tönyaq Korea AQŞnıñ yasauı mömkin berençe höcüm säbäple atom qoralları eşläp çığarırğa mäcburbız dip äytep Waşington belän turıdan turı söyläşülär häm berberenä höcüm itmäü turında kileşü taläp itä. Powell yäkşämbedä Pxenyang-ğa suğış başlatu turında bernindi dä plannnar yuq dide. Powell süzlärençä; Bez häcüm itergä cıyınmıybız. AQŞnıñ säyäsi, iqtisadi , diplomatik häm xärbi mömkinçelekläre bar . Ämma bez älege mizgeldä Tönyaq Koreanı kisätep, krizis atmosferası buldırırğa telämibez, AQŞnıñ qayber räsmiläre xosusi söyläşülärdä Waşington bälkim dä Pxenyangqa ekonomik basımnı arttırıp , anıñ ballistik raketalar satuın tuqtatır dip äytä. Raketalar satu anıñ töp kilere. Ämma Pxenyangqa iqtisadi basımnı arttıru belän Seul kileşmiäçäk dip kötergä kiräk. Russie, Qıtay häm Yaponie şulayuq Pxenyangnı artığı belän izolatsiedä qaldıruğa qarşı. Älegä yaña sanksiälär qaralmağan. Däwlät sekretarınıñ yardämçese James Kelly kiläse ay başlarında Seulğa baraçaq. Däwlät Departamentı süzçese Reeker , AQŞları Tönyaq Korea belän yaxşıraq mönäsbätlär urnaştıru öçen Prezident Buş säyäsätenä esasän qıyu dialog alıp barırğa äzerlänä dip äytte Analitik Raymond Tanter süzlärençä AQŞnıñ Ğıyraqnı suğış belän kisätüe ä Pxenyangğa diplomatik basım yasauı aqlana , Bagdad belän Pexneyang berbersennän nıq ayrıla. Saddam küpläp üterü qoralları qullanğan, kürşelärenä basıp kergän keşe , neft baylığı säbäple Ğıyraqnı sanksielär belän kontrol itü qıyın. Tönyaq Korea isä diplomatik häm ekonomik basımğa zäğif, şunlıqtan anı kisätep , yañap bula. Ayruça analitiklar qaraşınça Tönyaq Koreaga höcüm oyıştıru bik qurqınıçlı, ber millionlıq armiegä häm köçle artileriegä iä Pxenyang başqala Seulnı suğış başlagançı uq cimerä ala. Läkin başqa törle uylauçılar da bar. Senatnıñ tışqı mönäsäbätlär komitetınıñ eleke citäkçse senator Joseph Biden fikerençä Ğıyraqta eşlär aşığıç tügel. İnspektorlar anda, älegä xezmätäşlek bara.Ämma Tönyaq Koreada xällär kontroldan ıçqınsa, Ğıyraqqa qarağanda AQŞ mänfäğätlärenä küpkä kübräk zian kiterä ala. Könyaq Koreanıñ fevraldä eş başına kiläçäk yaña prezidentı suqır kileş AQŞ säyäsätenä iärüne tänqtli ..Seul Tönyaq Koreadağı atom bäxäseneñ çişelüe öçen Pekingnıñ Pxenyangğa kübräk basım yasauın sorıy. Könyaq Korea tışqı eşlär ministırınıñ urınbasarı bugen Pekingdä bu turıda söyläşülär alıp bardı. İke yaq mäsäläne dialog aşa çişü turında kileşkän. Analitiklar Seul belän Waşington arasında kiñäyä barğan upqın , sonğı çiktä Könyaq Koreanıñ AQŞtan xärbi bäylelegen kimeter häm anıñ Peking belän mönäsäbätlären nığıtır dip ışana

Färidä Xämit, Praga
XS
SM
MD
LG