Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 13:41

Tınıçlıq öçen İstanbul oçraşuı turında


Atnakiçtä ‘Tınıçlıq öçen İstanbul oçraşuı ‘ iseme astında ütkän cıyında Ğıraqnıñ kürşese 6 ilneñ tışqı eşlär ministırları Bagdatnı suğış buldırmas öçen qoral inspektorları belän ‘aktiv’ xezmättäşlek itärgä häm BMOsı rezolutsieseneñ taläplärenä buysınırğa çaqırdı. Ministırlar belderüendä bula alaçaq xärbi aksiene BMOsı İminlek Şurası raslarğa tieş dip äytelüe, Waşingtonğa cibärelgän açıq kündermä bulıp tora.

Törkie, Misır,İran, Yordanie,Suğut Ğäräbstäne häm Sürie tışqı eşlär minıstırlarınıñ ‘tınıçlıq öçen İstanbul oçraşuı’nda qabul itkän kommunikede Bagdad küpläp üterü qoralları mäsäläsendä BMOsın mäğlümät belän tämin itü öçen aktiv xezmätäşlek itergä häm xalıqara cämäğätçelekne rejim öçençe ber ilgä qurqınıç tudırmıy dip ışandırırga çaqırılğan .İstanbul kommunikesendä 6il wäkilläre Ğıraqnıñ territorial bötenlege häm milli berdämlegen saqlap qalu yağında toruların belderä. Cıyılışqa qatnaşuçılar şulsanda Törkie premire Gül , 6il qatnaşqan ikençe cıyılış Damaskta ütäçäk dip kileşkän. Cıyılıştan soñ Sürie tışqı eşlär minsitırı Faruq al-Şaraa jurnalistlarğa 12yıl elek bulıp ütkän Farsı Qultığı suğışınnan soñ yaña konflikt töbäk öçen fäciğäle bulaçaq dip äytep bolay dide : Bez suğış buldırmas häm Ğıraq krizisına tınıç xäl çarası tabu öçen här närsäne eşlärgä tieşbez, bu töbäk ikençe suğışqa çıdamlıq kürsätä almi. İstanbul cıyınına qatnaşqan illär küräsen oçraşıudan elek üz aralarındağı fiker ayırmalıqların çittä qaldıra alğan. Çönki xabärlärgä qarağanda Sürie belän İran, konferensie Ğıraq belän xällärne nıq kiskennäştergän AQŞnı xökem itergä, şulayuq Bagdadqa xärbi höcüm oyıştırmasın dip Waşingtonnı kisätergä tieş digän täqdim yasasalar da , Misır,Yordanie , Suğut Ğäräbstäne häm Törkie moña qarşı çıqqan. Kommunikede Ğıraq krizisın çişü öçen suğış berdänber çara bulmasqa , häm Bagdad rezolutsiegä kileşle xäräkät itkänme digän mäsälädä BMOsı iminlek şurası qarar çığarırğa tieş digän süzlär Waşingtonğa işarä bulıp tora . Cıyınğa qatnaşqan illär Quşma Ştatlarına törläçä qarasa da, alar buluı mömkin suğış yaqın könçığışnı totrıqsızlaştıraçaq digän mäsälädä urtaq fikerdä. Premier Gül atnakiçtä ministırlarnıñ köndezge aşı waqıtında bolay dide: tınıçlıqqa in zur öleşne Ğıraq kertä ala dip açıqça äytergä tieşmem. Monda in zur cavaplılıq Ğıraqqa turı kilä. Qızğanıç ki Ğıraq citäkçelegeneñ sonğı 10-15yılda xatalar yasuı , bik küp qan tügelügä , küz yäşenä säbäp buldı .. Premier Gül, Prezident Bushnıñ suğışçan retorikasına bik saqlıq belän genä işarä itep ‘suğış ber kem öçen dä çara bulmasqa tieş dip äytte . Gül, Ğıraq problemasın suğışsız xäl qılu öçen barlıq mömkinçeleklärne qullanu bezneñ yöklämä bulıp tora dide. Ğıraqqa çiktäş Törkie suğıştan soñ bäysez Kördestan däwläte barlıqqa kilär häm bu üzendäge kördlärneñ yaña separatizmına säbäp bulır , şulayuq suğış yaña ğına ayaqqa basa başlağan iqtisadqa tiskäre täsir yasar dip borçıla . Suğışqa nıq qarşı bulğan Germanie tışqı eşlär ministırı J.Fischerne İstanbulğa häm yaqın könçığıştağı ğäräb illärenä cibärde.Fischer Kolegası Yaşar Yaqış belän söyläşüdän soñ, Ğıraq wazğiätneñ bik ciddi buluın añlarğa tieş dide . Anıñ süzlärençä , Germanie atnakiçtä İstanbulda 6ilneñ Ğıraq turında yasağan belderüen xuplıy. Tınıçlıq öçen tırışlıq barğanda , Farsı Qultığında xärbi köç könnän kön arta bara. Dönya Bmosı qoral tikşerüçeläre häm Xalıqara Atom Energiese Agentlığınıñ citökçeläreneñ düşämbedä iminlek şurasına täqdim itäçäk xisabın kötä. Bu xisab AQŞnıñ Bagdatqa höcüm başlauı öçen töp argument bula ala.

Färidä Xämit, Praga
XS
SM
MD
LG