Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 03:20

Quşma Ştatlarnıñ däwlät sekretare üz ileneñ Ğiraqqa qarşı üze genä dä suğış başlıy aluwın belderä


Amerika Quşma Ştatları Ğiraqqa qarşı suğışnı üze genä dä alıp barırğa äzer buluwın belderä. Däwlät sekretare Colin Powell Şvetsariäneñ Davos şähärendä barğan cıyındağı çığışında şulay dip belderde. Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ inspektorları Ğiraqta tıyılğan qorallar eşläp çığarunı açıqlamağan oçraqta da, amerikan küzläw oyışmalarında monı raslağan dälillär inde bar di räsmi Waşington.

Däwlät sekretare Colin Powell Washingtonnıñ qaraşların Davosta barğan Dönya İqtisadi Forumında bäyän itte, xörmätle tıñlawçılar. Anıñ çığınnan añlaşılğança, Berläşkän Millätlärneñ İminlek Şurası Ğiraqqa qarşı xärbi köç qullanuğa yaña fatixa biräme, yuqmı, Quşma Ştatlar kiräk ikän bu yünäleştä üzläre genä dä eş itärgä, yäğni Ğiraqqa qarşı suğış başlarğa äzer tora.

Audio

Quşma Ştatlar waqıt inde çığıp bara dip isäpli. Ägär dä suğış, Ğiraqnı küpläp yuq itü qorallarınnan arındırırlıq berdänber yul ikän, bez şul yuldan taypılmayaçaqbız, üzebez genäme ällä inde quşılırğa telägännär belän bergäme, bez Ğiraqqa qarşı çaralar kürü xoquqınnan waz kiçmiäçäkbez dip belderä amerikan däwlät sekretare. Şulay itep Waşington yänä ber märtäbä üzeneñ Saddam Xösäyengä qarata elekkeçä nıq toraçağına, dönyada suğışqa qarşı kiñ cäyelgän käyeflärgä qaramastan beryaqlı ğına ğämällär dä kürergä äzer toruwın belderä. Fransiäneñ Xalıqara mönäsäbätlär institutı mödireneñ urınbasarı Dominique Moisi radiobızğa bu uñaydan, suğış ixtimalınıñ xäzer elekkegä qarağanda iñ zur çağı, anı qotılğısız dip äytep bulmasa da ul bik mömkin dip belderde.

Audio

Läkin Powellnıñ amerikan täwäkällegen kürsätkän şuşı çığışına qaramastan, Davostağı küpçelek, Yewropa säyäsätçeläre kebek ük, Ğiraqqa qarşı kiçekmästän suğış başlawğa elekkeçä bik şiklänep qarıy häm monı aqlağan dälillär kürsätüne kötä. Alar Berläşkän Millätlärneñ inspektorlarınnan kiläme, ällä inde amerikannar üzläre kürsätäme, anısı bik ük möhim dä tügel kebek, tik dälillär bulırğa häm İminlek Şurası şunnan soñ suğışqa üz fatixasın birergä tieş. Quşma Ştatlarnıñ däwlät sekretare Davostağı çığışında, andıy dälillärsez dä Bagdadnıñ İminlek Şurası qararların bozuwı kön kebek açıq dip belderde. Misal öçen ul, elektän ük Ğiraqta buluwı mäğlüm distälägän meñ litr tülämä wä botulin kebek matdälär xäzer qayda digän soraw quydı, häm bu inspektorlar tarafınnan açıqlanırğa tieş dide. Yäğni Washington maqsatnı, alarnı ezläp tabuda häm bulu-bulmawın raslawda tügel, ä Ğiraqnıñ şul matdälärne qaya yäşerüwen belüdä kürä. Elekke inspeksiälär Bagdadta ximik wä biologik qorallar buluıwn açıqlağan ide, xäzer inde monı yañadan eşläp toru kiräkmi, Ğiraq xalıqara taläplärne ütärgä, qoralların kürsätergä häm alarnı yuq itü taläbenä buysınırğa tieş – Waşingtonnıñ qaraşı şundıy. Xäzerge waqıtta amerikan häm britan yağınıñ media suğışın ottıruwı xaqında söyläp bula. Dönyada şundıy qaraş urnaştı – Ğiraqqa qarşı suğış, anda nindider dälillär açıqlanğaç qına bula ala, häm bu Berläşkän Millätlär Oyışması inspektorları tarafınnan eşlänä ala. Quşma Ştatlar häm Britaniä isä, dälillärne kötäse yuq, inde elekke inspeksiälär ük Saddamnıñ tıyılğan qorallar eşläwen raslağan ide, dönya xäzer alarnı yuq itü dälillären kürergä tieş dip belderä. Läkin moña qädär bar säyäsät, şul isäptän Quşma Ştatlar häm Britaniäneke dä, Ğiraqqa inspektorlarnı cibärep alardan nindider näticälär kötügä nigezlängän ide. Şul säbäple kiñ cämäğätçelek Ğiraqqa qarşı xärbi çaralar kürüne inspektorlardan alınğan dälillärgä bäyli başladı. Ä alar anda bik ozaq bula ala, häm Saddam nigezdä şuña ömetlänä dä. Gärçä anıñ ximik qorallar eşläwe dä, anı üz xalqına qarşı, ayırım alğanda tönyaqtağa kördlärgä qarşı qullanuwı da isbatlanğan närsä.

Kärim Kamal, Praga.
XS
SM
MD
LG