Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 05:08

BMO qoral inspektorları citäkçeläreneñ xisabına nindi möğämälä kürsätelä?


Berläşkän Millätlärneñ Ğiraqtağı qoral inspektorları citäkçese Hans Blix düşämbe kiçen İminlek Şurasında yasağan çığışın bernindi tarafnı da almawğa qordı diärgä bula, ul Ğiraq citäkçelegeneñ ildäge inspektorlar belän xezmättäşlek itüwe tieşle däräcädä bulmasa da, küzätü eşlären aldağı aylarda da däwam itü kiräk dip belderde. Ğiraq mäs’äläsenä törle qaraş beldergän taraflar monı üz faydasında qullanırğa tırışa, Blix xisabına kürsätelgän möğämälä şul xaqta söyli.

Qoral inspektorları citäkçeseneñ İminlek Şurası äğzaları qarşındağı xisabı bar dönyada xälitkeç qararlar qabul itü öçen möhim ber waqiğä bularaq kötep alınsa da, Hans Blix häm Möxämmäd äl Baradeynıñ düşämbe çığışları asılda wäzğiatne ällä ni nıq üzgärtmäde. Ütkän könnär häm atnalardağı kebek ük Amerika Quşma Ştatları wä Britaniä, Blix xisabında kiterelgän mäğlümatnı Ğiraqqa basımnı arttıru öçen qullana, dönyanıñ qalğan öleşe isä inspektorlarğa üz eşlären tögälläw öçen tağın waqıt birelergä tieş dip isäpli. Här yaq ta üze alğa sörgän qaraşın ütkärüdä, älbättä, Blix süzlärenä tayana. Älegä näq 60 kön barğan tikşerülärneñ näticäsenä nigezlänep äzerlägän xisabında Berläşkän Millätlärneñ qoral inspektorları citäkçese, räsmi Bagdad tieşle däräcädä xezmättäşlek itmi, ul üzendäge yırağara raketalar, ximik wä biologik qorallar turında tulı mäğlümat birmäde dip belderde. Saddamğa qarşı suğış başlarğa äzer torğan Quşma Ştatlar öçen bu, Ğiraqqa basımnı arttıru häm İminlek Şurasınnan xärbi çaralarğa fatixa alu kiräklegen raslağan dälil. Amerikan yağı, Bagdadnıñ inspektorlar belän xezmättäşlek itmäwe, anıñ üzendäge küpläp yuq itü qoralların yäşerergä tırışuwın kürsätä dip isäpli. Monı Aq yortnıñ matbuğat wäkile Ari Fleischer açıqtan-açıq belderde.

Audio

Bügen bäyän itelgän mäğlümattan yaxşı kürenä ki, Ğiraq buysınırğa telämi, Ğiraqta haman da küpläp yuq itü qoralları saqlana, çönki ul alar xaqında xisap birmägän, häm Ğiraqnıñ şulay buysınırğa telämäwe inspektorlarnıñ ber tirädä äylänep yörüwenä kiterde dip belderä Aq yortnıñ matbuğat wäkile Ari Fleischer. Britannarnıñ qaraşı da Waşingtonnıqına yaqın, elek tä, xäzer dä London amerikannarnıñ iñ yaqın häm iñ tuğrı berektäşe bulıp qala. Tışqı eşlär ministrı Jack Straw.

Audio

Xäzer anıñ, yäğni Saddamnıñ, inspeksiälärdän ber serle tabışmaq yasawın kürsätkän anıq dälil bar, ul alarnıñ texnik yaqtan barışı ölkäsendä xezmättäşlek itä, ä menä asıl mäs’älälärdä yuq di Straw. İkençe yaqtan Fransiä, Germaniä, Rusiä häm Törkiä, tağın qayber illär belän bergä, Blix häm Baradey äzerlägän xisap, inspektorlarğa üz eşen däwam itü öçen tağın da kübräk waqıt birü kiräklegen kürsätä dip belderä. Germaniäneñ tışqı eşlär ministrı Joschka Fischer bu uñaydan bolay dide.

Audio

İnspektorlar bar qurqınıçnı urında tikşerü häm şul qurqınıçnı beterü ölkäsendä iñ möhim çara bulıp tora, alarğa üz eşen däwam itü häm tögälläw öçen waqıt birelergä tieş di Germaniä tışqı eşlär ministrı Joschka Fischer. Quşma Ştatlar citäkçelegen Ğiraqqa qarşı suğış başlaw belän bik aşıqmasqa öndäwlär ilneñ tışında ğına tügel, eçendä dä işetelä. Senattağı demokratlar citäkçese Tom Daschle, Aq yort ilneñ üzendä dä, bar dönyada da ışanıçnı yuğalta dip kisätte. Läkin ğinwar azağına qädär Farsı qultığı tiräsendä 150 meñläp ğäskärien tuplayaçaq Waşington inde sabırlığı qalmawın belderä. Xäzer töp waqiğä bularaq, prezident Bushnıñ 31-nçe ğinwarda britan premyer-ministrı Blair belän oçraşuwı kötelä, bu atnada Waşingtonda şulay uq, amerikannarnıñ ikençe berektäşe, italyan premyerı Silvio Berlusconi dä kötelä. Söyläşülär üzägendä, Ğiraqqa qarşı suğış başlaw öçen İminlek Şurasınıñ yaña qararın qabul itü mäs’äläse toraçaq dip belderelä.

Kärim Kamal, Praga.
XS
SM
MD
LG