Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 03:21

Sişämbedä İzraeldä ütkärelgän ğomumi saylaularnıñ näticäse turında


Kötelgäneçä sişämbedä İzraeldä ütkärelgän ğomumi saylaularda fälästinnärgä qarata qatı qul säyäsäte alıp barğan premier Şaron häm anıñ uñyaqlı Likud partiäse ciñep çıqtı. Yaqın Könçığışta solıx urnaştıru öçen omtılğan sulçı partiälär isä saylaularda ( abruy töşergän )ciñelügä duçar buldı. Şaronnıñ ütä uñ häm dinçe partiälärdän oyıştıraçaq yaña xökümäte ozın ğömerle bulaçaqmı?

Saylaularğa 4,7 million izraelleneñ 68.5% tı ğına qatnaştı. Bu ğomumi saylaulardağı in tübän protsent bulıp tora. Saylau näticäläre mondıy: Sharonnıñ Likud partiäse 120urınlı parlamentta 37 deputat çığara. Älegä qädär Parlament -Knessette in zur fraksie bulıp torğan Leyboristlar 26urınnan 19ın ğına saqlap qala aldı. Sulçı Meretz partiäse elek 10urını bulsa xäzer 6ga kimede. Saylaularda 3-nçe urında sekular sentrist Şinui partiäse tora . Anıñ parlamentta 15urını bulaçaq. Ul din totuçı yähudlärneñ privilegielärenä qarşı köräşü, İzrael cämğiäten üzgärtü mäqsatın quya. Saylaularda ultra ortodox Şas partiäse 11, ütä uñ Milli Berlek 7,Milli-dini partiä 6 , Berläşkän Tora-Yudaizm partiäse 5, Hadas 4 ike ğäräb partiäse 5 , Rus imigrantlarınıñ Yisrael B’Aliya 2 urın alaçaqlar knessette. Ariel Sharon üzeneñ ciñü çığışında partiäneñ isemen telgä almiyça ğına leiboristlar belän koalitsie oyıştırırğa telävenä işarä itte. Sharon süzlärençä: Prezident minnen xökümät oyıştırunı sorağannan soñ min şunduq barlıq zionist partiälärgä möräcäğät itäçäkmem. Alar mömkin bulğan qädäre kiñ nigezle berdämlek xökümätenä quşılaçaqlar Ämma leiboristlar citäkçese Amram Mitzna baştan uq Sharon xökümätenä kermiäçägen , opozitsiedä toraçağın äytkän ide. Äleke general opozitsiedä bulu oyatlı xäl bezneñ öçen ämma bu möddät bik qısqa bulaçaq digän wäğdä birde. Mitzna şulayuq Şinui partiäsen dä uñyaqlı xökümätkä quşılmasqa ä opozitsiedä alternativa bulıp torırğa çaqırdı. Şinui partiäseneñ Yugoslaviedä tuğan citäkçese Yosef Lapid bolay dide: bez izrael cämğiäten üzgärtäçäkbez. Bez xökümätne,säyäsätne buldıruda ber öleş bulaçaqbız ,İzraelne üzgärtäçäkbez. Cönki xalıqnıñ küpçelege bu kündermäne cibärde: alar äle bulıp yatqan eşlärdän tämam tuyğan, Alar başqa törle İzrael teli. Küpkenä fälästinnär Sharonnıñ ikençe möddätendä yaqın könçığış krizisı kiskennäşer dip qurqa. Fälästin Ministırı Saeb Erakat Yaña xökümättä Sharon utıra, Ğıraq suğışı busağada tora, tınıçılq protsesı yuqqa çığaçaq … böten bu faktorlar bulsa da, fälästinnär izraellelärneñ demokratik saylauına xörmät belän qarıy dide. Ämma Xämäsneñ ölkän citäkçelärennän Rantissi bolay dide: fälästinnär Leyboristlar yäki Likutttan ber närsä dä kötmäskä tieş. Fälästinnär qarşılıq kürsätergä üz cirlären irekländerergä häm üz xalqın saqlarğa tieş. Ariel Sharon kiläse 3 atna eçendä xökümät oyıştırırğa tieş. Ul nindi koalitsie oyıştıraçaq. Leyboristlar xökümätkä kermiäçäklären beldersä dä, Sharon alarğa saqlanu, yäki tışqı eşlär ministırlıqların täğdim itep, cälep itergä tırışaçaq älbättä. Keçkenä ütä uñçı partiälär belän yañadan eş itü Sharon öçen albastı bulıp tora. Alar anı fälästinnärgä qarşı tağı da qatıraq kurs alıp barırğa etäräçäk, Monıñ belän Quşma Ştatları ber dä qänäğät bulmayaçaq .15tawış alğan sentrist,sekular Şinui ,Şas kebek ultra ortodokslar yanında xökümätkä kermiäçägen aldan uq belderde. Şas partiäse ğäräbçä söyläşüçe illärdän kilgän yähudlärne wäkillek itä. Sharon bu partiä belän bağlanışların bötenläty özergä telämäs ide, añlaşıla. Sharon ciñep çıqsa da , anıñ xökümät oyıştıruı ciñel bulmayaçaq. Yaqın könçığışta tınıçlıq häm Fälästin däwläte oyıştıru mäqsatında tırışlıq alıp baruçı Yevropa berlege, BMOsı AQŞ häm Russie İzraeldäge xällärne tikşerep baraçaq . Yevropa Berlegeneñ tışqı säyäsät vä iminlek mäsälälärendäge ölkän wäkile Javier Solana bolay dide : Bezneñ mäqsatıbız bar häm İzraeldäge saylaular näticäse säbäple bu üzgärmi. Bez 2005nçe yılda yänäşä tınıçlıq häm mullıqta yäşäwçe ike däwlät telibez häm bez AQŞ,BMO,Berlek häm Russiedän torğan kuartet eşebezgä dewam itäçäkbez. İzraeldä ike yıldan birle däwam itkän qan tügü häm global aqrınayudan nıq zarar kürgän finans bazarı , Likud, leyboristlar häm Şinuidan torğan sekular berdämlek xökümäte kürergä telär ide

Färidä Xämit.,Praga
XS
SM
MD
LG