Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 03:33

Polşada abortnı tıyuçı qırıs qanunnar turında debatlar barsa da,üzgäreş kötelmi


Polşada abort qanunnarı anıñ kürşelärendäge liberal zakonnar belän çağıştırğanda bik çiklängän bik qatı dip äytergä kiräk ,Polşada qayber säyäsätçelär häm oyışmalar qanunnı yomşartu öçen kampanie alıp barsa, başqaları bigräk tä çirkäü citäkçeläre moña nıq qarşı .Alar Polşa 2004nçe yılda Yevropa Berlegenä äğza bulğanda anıñ abortqa qarşı zakonnarınıñ saqlanıp qaluın teli.

Yevropa illäre abort mäsäläsenä törleçä qari. İrlandiedä bala töşerü tämam tıyılğan bulsa, Niederlantta bu turıdağı säyäsät nıq liberal. Quşma Ştatlarında abort xoquqı 30yıl elek konstitutsie belän garantiälängän bulsa da , bu aralarda anda bik qızu debatlar bara. Polşada kampanie alıp baruçılar yevropanıñ in qatı qanunın yomşartu öçen tırışa. Xakimiättäge Demokratik sul alians citäkçeläreneñ belderüläre nindider däräcädä qıyulandıruçı. İlneñ yaña sälämätlek saqlau ministırı da qanunnı liberalläşterü tarafında. Parlament süzçese Borowski ütkän atna azağında bu turıda referendum ütkärergä çaqırdı. Polşa, kommunistik rejim waqıtındağı liberal zakonın çiklägän siräk illärdän . Älege waqıtta xatın köçlängän bulsa , yäki anıñ tormışı qurqınıç astında bulsa , yä dä yaralğının nıq ğarib buluı añlaşılğan xäldä genä abort yasala ala.Bu qanun 90nçe yıllar urtasında bıraz yomşartılsa da , soñraq mäxkämä qararı belän eleke xälenä qaytarıldı.. Polşanıñ xatın qız vä ğailä planlau federatsiese direktorı Wanda Nowicka bolay di : nigezdä bez xatın Polşada bala tudıru häm cinese mäsälälärdä qarar birü xoquqına iä bulırğa tieş dip qaribız.İrekle qarar birü xoququn çağıldırğan qanun bulırğa tieş. Nowickanı yaqlauçılar tıyu bulsa da, Polşada bik küp legal bulmağan abortlar yasala ,küp kenä xatın Cexiegä abortnıñ legal bulğan kürşe ilgä bara dip söyli. İrlandiedä dä şuluq xäl, abort anda da tıyılğan, ämma yılsayın meñnnärçä xatın Britaniegä bala täşertergä bara. Nowiçka süzlärençä, liberal abort qanunın yaqlau sonğı yıllarda cämäğätçelektä elekegä qarağanda kimede , bik küp keşe katolik çirkäwennän qurqıp bu turıda açıqça fikeren beyan itmi. Xalıqara Ğailä Planlaştıru Federatsieseneñ Yevropa üzäge Brüseldä urnaşqan. Üzäktä eşläwçe Monika Pini üzäk vä könçığış yevropa illäre dönyanıñ in liberal abort zakonnarına iä ide , alarnıñ kübese 12 atna , xätta sälämätlek yäki sotsial sebäplär kürsätep 22 atnadan soñ da bala töşerä ide dip söyli. Pini Yevropa ğomumän alğanda irekleräk qanunnar qabul itä. Fransie ike yıl elek abort mömkinçeleklären kiñäytte. Şwitsarie ütkän yılda prosedura cinayät tügel digän qarar qabul itte :Şulay da Pini abortqa qarşı tendensie buluın da telgä alıp bolay di: ägär dä bez küptän tügel genä Fransiedä , Şwitsariedä tawışqa quyılğan närsälärgä qarasaq , xatın öçen kübräk saylau mömkinçelege buluın küräbez. Ämma tiskäre tendensie buluın da äytergä tieşbez.Bigräk tä abortqa qarata dini opozitsie elekegä qarağanda köçleräk. Yevropada älege waqıtta küpkenä konservativ xökümätlär utıra. Misal öçen İtaliada .. alar ütkändäge ciñülärne üzgärtergä teli. Abortnı yaqlauçılar üzlären ‘saylau yaqlı’ dip atıy häm xatınnıñ saylarğa xoquqı bar dip basım yasıy. Abortqa qarşı buluçılar yäğni tormış yaqlılar isä yarılğınıñ yäşäw xoquqı bar di. Polşada opozitsiedäge Qanun vä Ğädellek partiäseneñ citäkçese Kaminski fikrençä, ilneñ abort zakonnarı citärlek liberal , bu turıda äle söyläşü döres tügel, çönki iyündä Yevropa Berlegenä quşulu mäsäläsendä möhim referendum ütkäreläçäk . Kaminski süzlärençä Abort qanunnarı häm anın belän bäyläneşle mäsälälär Polşadağı barlıq konservativ köçlärne uyataçaq häm alar Yevropağa qarşı da bula alalar.Ägär dä bez Yevropa Berlegenä quşılu mäsäläsendäge referendumda ciñep çığarğa teläsäk, abort turında xalıq fikrenä möräcäğät itmäskä tieşbez. Niçek kenä bulmasın bu ike mäsälä Polşada berberesenä bäylängän. Kardinal Jozef Glemp kebek çirkäü citäkçeläre Polşanıñ Yevropa Berlegenä kerü dokumentlarında il abort mäsäläsendä qarar çığaruda bäysez digän maddä bulırğa tieş dip taläp ittelär. Berlekkä kandidad äzğa Malta da näk şul maddä turında söyläşülär alıp bardı. Nowicka häm başqalarınıñ köräşe älege waqıtta uñışlı tämamlanır dip kötep bulmi. Premier Miller, abort zakonı älege parlamentta yañadan qaralmayaçaq dip belderep partiädäge qayber kollegalarınıñ ömedlären sünderde.

Färidä Xämit,Praga
XS
SM
MD
LG