Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 17:16

Rusiä ğäläm industriäse wäkilläre Columbia hälakätennän soñ Xalıqara Ğäläm Stansiäsen tä''min itep toru öçen aşığıç çaralar kiräk dip belderä


Amerikanıñ Calumbia ğäläm korabı hälakätennän soñ AQŞ ğäläm korabları programması tuqtalıp qalğanda ğälämne öyränüçelär bar ömetlären Russiägä bağlıy. Bügen Russiä Xalıqara Ğäläm Stansiäsenä yök häm keşelär ilterdäy ğäläm korablarına iä bulğan berdänber il bulıp qala. Ämma Russiäneñ ğäläm programması bügen östämä yöklämälär alu tügel, xäzerge burıçların da bik zur awırlıq belän genä başqarırlıq xäldä. Ğäläm industriäse wäkilläre häm analitiklar ägär dä bügenge awır xäldä Russiäneñ kosmik korabların faydalanu kötelä ikän, kiçekmästän Russiäneñ ğäläm industriäsenä yardäm itärgä kiräk dilär.

Uzğan şimbädäge Columbia ğäläm korabı hälakätennän soñ Amerikanıñ qalğan öç şundıy korabı tikşerü eşläre öçen küpmeder waqıt cirdä genä toraçaq. Xäzer Xalıqara Ğäläm Stansiäsendäge 3 astronavtqa eş häm yäşäw kiräk qaraqların Russiä ilter dip kötelä. Ämma Russiäneñ Ğäläm industriäse öçen monı başqaru bik qiın bulaçaq. Aqça citmäw säbäple, Mäskäwneñ Ğäläm industriäse üzeneñ xäzerge programmasın da bik zur awırlıq belän genä ütäp kilä ide.

Şulay da, uzğan yäkşämbedä Russiäneñ çittän idarä itelä torğan, keşesez Progress yök korabı Xalıqara Ğäläm Stansiäsenä azıq tölek häm yağulıq alıp kitte. Alar stansiädäge 2 Amerikan 1 Russiäle astronavtqa iyün ayına qädär ğälämdä eşlärgä citäçäk. Astronavtlar martta Cirgä qaytırğa tieş ide. Xäzer inde qaytu kiçekterelä. Monnan tış kiläçäktä Stansiädäge astronavtlar sanın 3-tän 2-gä genä qaldırıru zarurlığı tuarğa mömkin.

Russiä bu yılda ğälämgä barlığı 5 raketa oçırunı planlaştırğan. Ämma Xalıqara Ğäläm Stansiäsendäge 3 astronavtnı tä’min itep toru öçen Russiä tağın kimendä östämä 3 oçış yasarğa tieş bulır ide. Räsmilär äytüençä Xalıqara stansiägä Russiä genä yök taşığan oçraqta ber märtäbä qullanıla torğan, keşesez 6 Progress korabı häm keşele 2 Soyuz korabı kiräk bulır ide. Häm bu ber yılğa ğına. Monıñ öçen aşığıç räweştä zur yardäm kiräk bulaçaq. Barınnan da bigräk Quşma Ştatlar Russiägä aqça belän yardäm itärgä tieş bulaçaq.

Russiäneñ Rosaviakosmos Ğäläm agentlığı wäkile Sergey Gorbunov Waşington Xalıqara Ğäläm Stansiäsen tä’min itü öçen närsä eşlärgä kiräklegen açıqlap Mäskäwgä räsmi räweştä möräcäğät itärgä tieş di. Anıñ äytüençä, texnik belgeçlär inde şimbä könne ük telefon aşa ber-berse belän bäyläneşkä kergän.

Gorbunov äytüençä, Stansiäne tä’min itüçe Russiä şirkätläre närsälär iltergä kiräklegen inde xäzerdän ük açıqlıy başlağan. Ämma Russiäneñ ğäläm korabları Stansiäneñ ayırım öleşlären tözüne däwam itü öçen kiräk bulğan awır yökne iltü quätenä iä tügel. Progress korabları 5 tonna ğına kütärä ala.

Xäzergä Rusiäneñ 2 genä Soyuz korabı bar. Alarnıñ berse Xalıqara Ğäläm Stansiäsenä quşılğan xäldä tora. İkençese aprel’ ayındağı oçışqa äzerlänä ide. Bügen inde ul oçış ta bilgesez xäldä qaldı. Öçençe Soyuz korabı äle tözelep kenä kilä. Russiä räsmiläre äytüençä, finanslaw bügenge külämdä qalğanda tözeleş tizlege tağın da aqrınayaçaq. Quşma Ştatlarnıñ yıllıq Ğäläm budgetı 14 milliard dollar bulsa, Russiäneke 250-312 million dollar külämendä genä.

Amerika aqça belän yardäm itsä bu Russiäneñ ğäläm industriäse öçen zur otış bulır ide. Ämma Gorbunov ta, Russiäneñ oçışlarnı idarä itü üzäge wäkile Vsevolod Latışev ta Russiä Ğäläm industriäse Columbia hälakätennän faydalanıp tabış alıp qalırğa tırışmıy di. Columbia faciğäse 95 milliard dollarlıq xalıqara ğäläm stansiäse proyektında qatnaşuçı barlıq 16 ilgä dä orım buldı di Latışev.

Новости Космонавтики jurnalı xezmätkäre İgor Lisov töp mäs’älä aşığıç räweştä finans yardäme birügä qaytıp qala di. Lisov fikerençä, citärlek aqça bulğan oçraqta kiläse yılğa 6 progres korabı tözep bulır ide.

Russiädäge qayber ğäläm belgeçläre xätta xalıqara stansiädä eşne tuqtatıp anı saqlaw xälenä küçerü turında uq söyli başladı. Ämma Grobunov fikerençä ul oçraqta stansiä kontroldän çığarğa mömkin

Naif Aqmal, Praga
XS
SM
MD
LG