Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 19:20

Waşingtonnıñ Ankara belän ireşergä torğan kileşüe xäzerdän ük Saddam Xösäingä qarşı berektäşlektä qurqınıçlı fiker ayırmalıqlarına säbäp bula


Buluı mömkin Ğıraq suğışında amerikan xärbiläreneñ Törkie territoriesenä urnaşu mäsäläse Ankara belän Waşington arasında xäl qılınaçaq dip kötelä.Ämma Waşingtonnıñ Törkie belän ireşergä torğan kileşü xäzerdän ük Saddam Xösäingä qarşı berektäşlektä qurqınıçlı fiker ayırmalıqlarına säbäp bula.

Waşingtonnıñ Ğıraq suğışı mäsäläsendä dönya küläm opozitsie aldında toruı citmägän kebek, xäzer ul Saddamğa qarşı berektäşläreneñ üz ara köç qullanıp tarqaluın tuqtatu öçen tırışa.Küzätüçelär fikerençä AQŞnıñ 62meñ ğäskären Törkieneñ könyağına urnaştıru turında Ankara belän ireşergä torğan kileşü,Törek xärbiläre belän körd suğışçıları arasında potensial bäreleşlärgä säbäp bula ala. Atnalardan birle Ankara belän Waşington arasında AQŞ xärbilären könyaqta urnaştıru turında satulaşular bara. Cämäğätçelek bu söyläşülärdä in küp Amerikanıñ Törkiegä biräçäk yardäm paketı turında işette. Ämma bu satulaşularda töreklärneñ suğış bula qalsa üz xärbilären kördlär kontrolendäge tönyaq Ğıraqqa kertü şulay itep körd mohacirlarınıñ ağıluın tuqtatu vä çikläreneñ iminlegen tämin itü xoquqı , şulayuq bu xärbilär kem komandasında toraçaq kebek mäsälälär külägädä qaldı. Törkieneñ bula alaçaq suğışta çın borçıluı kördlär.Ul suğış butalçığınnan faydalanğan kördlär bäysez däwlät oyıştırır , bu isä Törkiedä körd separatizmın yañadan qabındırır dip qurqa. AQŞnıñ eleke ilçese, Waşingtonda tanılğan körd belgeçe Peter Galbraith süzlärençä

Audio

Kördlär Ğıraqnıñ tönyağın kontrol itkän öçen , mohacir probleması bulmas. Ğıraqnıñ tönyağında suğış bulu ixtimale yuq.Bu kördlärgä bilgele , alarnıñ töreklärneñ mäqsatı bezne qurqutu , bastıru digän fikerlären min döres dip bäyälim.

Törek xärbiläre küptännän birle körd partizannarın ezläp tönyaq Ğıraqqa kerep yöri .Ankara ayruça kördlär suğıştan faydalanıp neftqa bay Musul häm Kerkük şähärlären däğwä itäçäk dip qurqa. Ğıraq kördläre Ğıraqnıñ territoriel bötenlegenä xörmät itäçäk häm Musul Kerkükkä kermiäçäkbez digän wäğdä birsälär dä, sişämbedä Ärbildä cıyılığan körd parlamentı , töreklärneñ tönyaq Ğıraqqa kerüen tuqtatığız dip Waşingtonğa möräcäğät itte. Kördlärneñ bu teläge ğämälgä aşmas şikelle , ayrıça Quşma Ştatları kördlärneñ Kerkük häm Musulğa kerüen tuqtataçaqbız digän wäğdä birgän Ankarağa. Törkiye parlamentı atnakiçtä näk bu mäsälälärne raslarğa tieş. Waşingtonda Strategik häm Xalıqara Tikşerülär Üzägendä eşläwçe törek analitığı Bülent Aliriza radiobızğa birgän ängämäsendä amerika komandasında tormayaçaq (dip uylağan) töreklär belän 100meñ çaması qorallı kördneñ bäreleşü ixtimalä zur dip belderde. Aliriza süzlärençä (audio)

Aqyortta problemanı çitkä qağa alalar ämma ikençe oçta kontrol ıçqınaçaq. AQŞnıñ ike berektäşe suğış başlanğançığa qädär uq çiktä uqların berbersenä töbägän.

1980-nçe yılda ğıraq xärbiläreneñ kördlärgä yasağan bäğersezleklärne tikşerüçelärdän berse bulğan Peter Galbraith ta Alirizanıñ borçıluların urtaqlaşa. Ul bolay di (audio)

ägär dä Törkie armiese kördlärneñ uqmaşıp yäşägän uırnnarğa yaqınlaşa başlasa, anda qorallı bäreleşlär bulaçaq dip uylıym.AQŞları bälkim dä körd berektäşlär belän törek berektäşlär arasında tınıçlıq saqlauçı bulırğa tieş bulaçaq .Bu isä ällä ni yardäm itmäs.

Mäsäläneñ näzberek buluına başqa ber işarä isä, administratsie Ankarağa biräçäk yardäm paketı turında atnalarça söyläsä dä, anıñ belän ireşkän xärbi mäsälälärneñ detalläre turında ber süz dä äytmäde. Bu turıda aqyort süzçese A.Fliescher (audio)

AQŞlarınıñ pozitsiese bilgele:Ğıraqnıñ territorial bötenlegenä xörmät itelergä tieş.

Analitik Aliriza Amerika, Törkiädä ikençe front açu öçen Ankarağa bik zur taşlamalar yasadı,taläplär arasında mondısı da bar: Suğış betkännän soñ kördlär Waşington birgän keçkenä qorallarnı aña kire qaytarırğa tieş dip äytäp bolay dide (audio)

Praktikada kördlärneñ Musul , Kerkükkä kerüen tuqtatu, körd partizannarınnan qorallarnı cıştıru bik qıyın eş. Älbättä töreklär reaksie kürsätäçäk.Bu inde logistik taläplärne balanslarğa tırışu, töreklärgä taşlamalar yasap, praktikada kördlär belän eşläü administratsie öçen bik qıyın . Xätta ut açılğançığa !

Törkie amerikan xärbiläreneñ üz territoriesendä 6ayğa urnaşu mäsäläsen paralementta qarağançı Bagdadtağı ilçe häm personalne kire öygä çaqırdı.

Färidä Xämit, Praga
XS
SM
MD
LG