Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 11:04

Iminlek Şurası Ğıraq krizisında berdәm fikergә kilmәgәn xәldә, BMO üzeneŋ әhәmiәten yuğaltaçaq mikәn?


AQŞ rәsmi şәxeslәre BMOsı Iminlek Şurasına Ğıraqqa qarşı xәrbi çarağa doga-fatixa birüe өçen basım yasıylar. Çara kürelmәgәn xәldә, Şura әhәmiәten yuğaltaçaq dip belderәlәr. Lәkin, BMOsı ağzaları , kiresençә, AQŞ talәbenә buysınu Şuranıŋ qanunilegenә qurqınıç tudıraçaq digәn fikerdәlәr. Ğıraq krizisınıŋ Iminlek Şurasına tәsire turında radiobıznıŋ Nyu Yorktağı xәbәrçese qayber belgeçlәrneŋ fikerenә mөrәcәğәt itte.

Soŋğı altı ayda AQŞ diplomatları Ğıraqqa qarşı xәrbi çaralar kürüne Iminlek Şurasında raslatu өçen aktivlıq alıp baralar. Bu turıdağı sөylәşülәrneŋ axırğı raundı başlanğaç, Aq Yort bu Iminlek Şurasınıŋ aftoritetı belәn turıdan-turı bәyle digәn pozitsiә aldı. Prezident Buş ta Düşәmbedә yasağan çığışında bolay dide

Audio

"BMOına 21-nçe ğasırda dөnya aldında torğan qurqınıçlar belәn eş itәrgә sәlәtle bulu-bulmauın bilgelәv vaqıtı kilep citte. Ul әytkәnen eşlәrlek organ bulaçaqmı? Bu şulay bulır dip өmetlәnәbez. Bez tegelәyme-bolyamı solıx hәm amerikan xalqınıŋ iminlege өçen Saddam Xosәinne bareber qoralsızlandıraçaqbız."

BMonıŋ qayber ağzaları isә AQŞ basımı astında Ğıraqqa qarşı kөç qullanunı raslau Şuranıŋ ışanıçlılığına şik tudıraçaq digәn fikerdәlәr. Bloklarğa quşılmağan 114 il isemennәn çığış yasağan Kөnyaq Afrika ilçese Dumisani Kumalo, Iminlek Şurası suğış başlau aldınan başqa barlıq mөmkinleklәrdәn faydalanırğa tieş , yuqsa ul solıx hәm qurqınıcsızlıqnı saqlap qalu mandatın ütәmәgәn bulaçaq dip belderde.

Audio

"BMO qatmarlı multilateralizm hәm bәysezlek dөnyasındağı in aftoritar avaz bulıp tora. Ul xalıqara tınıçlıq hәm qurqınıçsızlıqnı saqlau өçen tüzelgәn oyışma. Bez Ğıraq mәsәlәse sәbәple anıŋ ışanıçlılığınıŋ hәm qanunilegeneŋ qaqşauın yul quymasqa tieşbez."

Bügenge kөndә Şura üzara nıq tarqalğan. Elekke өlkәn amerikan diplomatı hәm bәysez BMOsı Assosiatsiәseneŋ visi-prezidentı David Shefferneŋ fikerençә, Iminlek Şurası urtaq fikergә kilәlmәgәn hәm AQŞ Ğıraqqa qarşı plannarın ğәmәlgә quyu eşen dәvam itsә, monıŋ şurağa tiskәre tәsirlәre bulır.

Audio

"Intervensiәdәn soŋ şurada bәxәslәr dәvam itsә , bu anıŋ ozın mөddәtle ışanıçlılığına zian kiterәçәk."

Prezident Buş administratsiәseneŋ Ğıraq sәyәsәten yaqlauçı Miras Fondı xezmәtkәre Ceyms Fillipsnıŋ fikerençә, Şuradağı berdәmlekne , qoralsızlandıru urnına inspeksiәne berençe urınğa quyuı belәn, Fransiә bozğan. BMondağı qayber diplomatlar , bügenge xәlne 1999-nçe yılnıŋ başlarında Kosovo krizisı vaqıtındağı vazğiәt belәn çağıştıralar. Ul çaqta AQŞ Russiәneŋ veto quyu ixtimallığın küz aldında totıp, Miloşeviç rejimına qarşı hөcümne NATO aşa alıp bardı. Ul çaqta da BMOnıŋ qanunilegenә qurqınıç bar digәn tauışlar yaŋğıradı. Lәkin, xәrbi kampaniә betkәnnәn soŋ Kosovoda BMOsı protektoratı buldırıldı hәm ul әle dә üz kөçendә. Şuşı diplomatlarnıŋ fikerençә, Ğıraqqa qarşı xәrbi aktivlıq ta tizlek belәn tәmamlağan hәm cavaplılıq BMOna tapşırılğan xәldә, Iminlek Şurasına dami ziannıŋ kilüen buldırmıy qalu mөmkin bulaçaq.

Fәrit Idelle, Praga .
XS
SM
MD
LG