Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 03:39

Azatlıq xäbärçese suğış qırınnan xäbär itä…


Yaqın arada Ğiraqqa cir öste köçläre keräçäk. Berençelärdän bulıp anda Quşma Ştatlarnıñ 3-nçe cir öste diviziäse kerer dip kötelä. Älegä Tönyaq Küwäyttä urnaşqan bu diviziägä berketelgän jurnalistlar arasında bezneñ xäbärçebez Ron Synovitz ta bar. Bez aña bügen telefon aşa berniçä soraw birdek.

Pänceşämbe irtäsendä, Saddamğa quyılğan ultimatum çığıp sägät-yarım ütügä Quşma Ştatlar Ğiraqqa qarşı xöcüm başladı. Başqala Bagdad tiräsendä berniçä urın bomba utına totıldı. Ğiraq räsmiläre äytüençä, ber sivil keşe xäläk bulğan. Bu xäbär älegä başqa çığanaqlardan raslanmadı. Cawap itep Ğiraq Küwäytneñ tönyağına 6 raketasın attı. Qorbannar turında xäbär itelmi. Bu raketalarnıñ ximik, yä biologik qoral bulu ixtimalı turında xäbärlär kilde. Bez Ron Synovitznı şuşı xäbärlätgä añlatma birergä soradıq.

Soraw: Ğiraq suğışı bügen irtän Amerikanıñ hawa xöcümnäre belän başlandı. Bu xöcümnär turında sezneñ diviziä xärbiläre qayçan işette häm alarnıñ moña reaksiäse nindi buldı?

Cawap: Quşma Ştatlarnıñ 3-nçe cir öste diviziäse ultimatum iğlan itelgännän birle suğışqa äzerlek xälendä, di Ron. Ultimatum betkän sägättä alar Ğiraq çigenä taba yul tota ide. İrtänge hawa xöcüme, berniçä Tomahawk raketası turında xäbär mondağı xärbilärne, döresen äytkändä, beraz ğäcäpkä qaldırdı. Alar berençe xöcüm dulqını küpkä köçleräk bulır dip kötkän ide. Xäzer alar çirattağısın kötä. Könbatış mäglümät çaraları cir öste operatsiäsenä qädär, 2-3 kön hawa xöcümnäre bulaçaq, dip xäbär itä. Läkin, mondağı xärbi citäkçelär cir öste operatsiäse här mizgeldä başlanırğa mömkin, dip sanıy.

Soraw: Soñraq, Ğiraqnıñ cawap itep Tönyaq Küwäytkä SCUD raketaları atuwı, häm monıñ ximik yä biologik qoral bulu ixtimalı turında xäbär itelde. Bu turıda närsä äytä alasız?

Cawap: Bu raketalarnıñ bersen Amerikanıñ Patriot sisteması näq bezneñ tirädä bärep töşerde. Minem belän söyläşkän xärbilärneñ berse “Äydä, atığız, sez atqan här närsäne bez qabul itergä äzer” dide. Raketa bärep töşerelgännän soñ tirä yaqta xäräkät arttı, läkin ximik yä biologik xöcümgä qarşı çaralar kürelmäde. Standart qağidä nigezendä, ber çaqırım yıraqlıqta raketa töşsä, xäwef xaläte kertelä. Xärbilär şunduq ximik qoralğa qarşı kiem, gaz maskaları kiä. Bu yulı ul bulmadı.

Soraw: Sez berketelgän 3-nçe diviziä Tönyaq Küwäyttä inde 9 ay. Xärbilärneñ kübese suğışnıñ tizräk başlanuwı kötte, çönki tizräk öylärenä äylänep qaytırğa teli. Monnan tış, xärbilärdä tağın nindi xislär bar, alarnıñ suğışqa, Saddamğa qarata mönäsäbäte nindi?

Cawap: Xärbilärdä Saddamğa qarata näfrät köçle. Çönki, alar näq menä Saddam arqasında, anıñ BMO taläplärenä buysınıp, qoralsızlanırğa telämäwe aqrasında, şuşı çüldä yatırğa mäcbür, dip uylıy. Xärbilär fikerençä, Saddamda ximik qoral bar, häm bu qoral alarğa qarşı qullanırlırğa mömkin digän qurqu bar. Ber soldat miña bolay dide: ägär Ğiraq xärbie qoral kütärep kilsä, ul anı atıp üterä ala. Ä menä ximik qoral qurqınıçraq, anı kürep bulmıy.

Soraw: Küwäyt çigendä berniçä Ğiraq xärbie birelde digän xäbärlär buldı. Bu turıda närsä äytä alasız?

Cawap: Soñğı mäglümätkä qarağanda bezneñ diviziä torğan çik buyında 27 Ğiraqlı birelgän. Alar nigezdä çik saqçıları. Çik buyındağı här postta 8-dän alıp 10-ğa qädär Ğiraq ofitserı tora. Dimäk, kimendä 3 postnıñ ofitserları çik aşa çığıp Amerikan xärbilärenä birelgän.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG