Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 20:53

Ğiraq suğışı: 3-nçe kön


Şimbä könne, suğışnıñ 3-nçe könendä Amerikan xärbiläre Ğiraqnıñ könyağında Nasiriä şähären aluları turında belderde. Bagdadqa alıp barğan yulda, Ğifrat yılğasında urnaşqan bu şähär startegik yaqtan zur ähämiätkä iä. Bu operatsiädä Amerikanıñ 3-nçe cir öste diviziäse dä qatnaştı. Aña berketelgän jurnalistlar arasında bezneñ xäbärçebez Ron Synovitz ta bar. Üzeneñ kürgännäre turında ul bezgä menä närsälär söyläde:

Audio (Ron Synovitz): Ğiraq xärbilären Amerikannar belän çağışıp bulmıy, alar san belän dä, qoral belän dä ottıra. Citmäsä, Amerikan xärbiläreneñ şulay tiz kilep citäsen kötmägännär sıman. Bäreleşlär töne buyı bardı. Tañ atuğa beraz tınğaç, Amerikan BTRları torğan urında sivil keşelär kürenä başladı. Oçqıçtan taratılğan qäğzlärdä: öydän çıqmasqa, çıqqan oçraqta qullarnı baş artına quyıp çığarğa dielgän. Bolar monı belmi sıman. Barı tik tawış köçäytkeçläre aşa ğäräp telendä kisätkäç kenä taralışıp bettelär. Bäreleştän soñ 200-läp ğiraqlı Amerikan xärbilärenä birelde. Qayberläre, suğışqa köçläp cibärelgännären söyläde.

Şimbä könne Ğiraq operatsiäse belän citäkçelek itkän general Tommy Franks, Qatardağı idarä üzägennän matbuğat oçraşuwın ütkärde. Operatsiäneñ berençe könnäre belän ul qänägät buluın äytte:

Audio (Tommy Franks): Bu tarixta moñarçı kürelmägän kampaniä bulaçaq. Ul üzeneñ qüäte, tögällege, bögüläçän häm berük waqıtta şok xise qaldıruwı belän ayırılıp toraçaq.

Uzğan töndä Bagdad köçle utqa totıldı. Dönya telekompaniäläre bu xöcümne turı efirda kürsätte. Ğiraq yağı, ğadi xalıq arasında 200-dän artıq yaralanuçı häm 3 ülüçe bar dide. Britaniäneñ saqlanu ministrı Geoff Hoon monı xöcümnärneñ bik tögäl yasaluwı belän añlattı:

Audio (Geoff Hoon): Uzğan töndä bulğan köçle xöcümneñ maqsatı Ğiraqnı cir belän tigezläw tügel. Bez Ğiraqnıñ rejimına zıyan kiterergä, ä menä infrastrukturanı mömkin qädär saqlap qalırğa tırışabız. Televideniedä kürengäçänçä, xäcümnärneñ köçle buluına qaramastan, Bagdadta xättä utlar sünmäde, ä menä xakimiät binalarına zur zıyan kilde.

Kiçä mäglümät çaraları meñgä yaqın törek xärbieneñ tönyaq Ğiraqqa kerüwe turında xäbär itkän ide. Bügen Törkiäneñ general ştabı bu xäbärne kire qaqtı. Ğäskärlär älegä çikne ütmägän, lääkin här mizgeldä kerergä mömkin. Törkiä çigendäge urnaşqan Silopi şähärendäge xäbärçebez Zamirä İşanova äytüençä:

Audio (Zamirä İşanova): Bu keçkenä genä şähärdä tanklar tora. Räsmilär äytüençä, 10 meñ çaması xärbi bar, östämä ğäskär kilergä tieş.

Törek räsmiläre qaçaqlar ağımın tuqtatırğa häm kördlärneñ Ğiraq suğışınnan faydalanıp, bäysezdäwlät tözü niätenä qarşı torırğa cıyına. Tik bu niätlär Waşingtonnıñ açuwın çığara. Waşington Ğiraqnıñ tönäyğındağı körd opozitsiäse belän xezmättäşlek itä, yağni anıñ öçen kördlär dä töreklär dä tarafdar bulıp tora. İke tarafdar arasında bäreleş başlansa, bu - suğış eçendä suğışqa äylänergä mömkin.

Ul arada koalitsiä saflarında yuğaltular arta. Tönğe operatsiä waqıtında Farsı qultığı östendä Britaniäneñ ike boralağı bäreleşete, 7 xärbi xäläk buldı. Ğiraq üzgänedä bulğan bäreleşlär waqıtında tağın 4 xärbieneñ ülüwe turında xäbär itelde. Qorbannar sanı artu Ğiraq suğışına bolay da qarşı bulğan dönya fikerenä tä’sir itergä mömkin. Şimbä könne törle illärdä, şul isäptän Britaniä häm Quşma Ştatlarda Ğiraq suğışına qarşı demonstartsiälär ütte. Şimbä kiçendä Bagdad yänä bomba utına totıla başladı...

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG