Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 13:41

Ğıraq suğışı tuqtalğannan soñ Yevropa belän AQŞ mönäsäbätläre yaxşıraçaqmı?ı


Ğıraqta suğışı qayçan tuqtalır ? Bu sorauğa älegä ber kemdä cawap birä almıy. Ämma ütermägän ayunıñ tiresen bülü digändäy Ğıraqnı tözekländerü turında süz bara , mätbuğatqa qarasan kontraktlar da tözelä ikän. Tözekländerü eşe bozılğan trans-Atlantik mönäsäbätlären yaxşırtuğa kitererme digän soraular quyıla . Britaniä premier Ministırı T.Blair suğıştan soñ Ğıraqta xezmätäşlek , Yevropa belän AQŞ mönäsäbätlären yaxşırtır dip ışana häm şunlıqtan ul Waşingtonğa kilde .

Kierenkelängän Trans_Atlantik mönäsäbätläre ,Fransiäneñ suğıştan soñ Ğıraq niçek idarä itelergä tieş digän mäsälädä bäxäsläşüe säbäple naçarlana bara. Çärşämbedä Waşington yaqınında Camp Davittä prezident Bush belän oçraşqan T.Blair, aña Quşma Ştatları Fransie, Germanie kebek Yevropa Berlege citäkçeläre belän aranı yaxşırtu öçen adımnar atlarğa tieş dip ügetlämäkçe ide. Fransie suğıştan soñ,Ğıraq belän AQŞ vä Britanie idarä itäçäk digän fikergä qarşı çığa häm BMOnda veto salu belän yanıy. Blair şunı kürep, Ğıraq belän idarä mäsäläsendä BMOna töp rol birelsen dip ,Quşma Ştatları tırışlıq kürsätergä tieş dip uylıy.. Bu Waşington telägän närsä tügel. Heritage Foudation analitigı Nile Gardiner (audio) Minemçä bu mäsälädä Downing Street belän Aqyort arasında fundamental ayırma bar. T.Blair suğıştan soñ Ğıraq administratsiäse öçen BMOnıñ mandatın alırğa tırışa. Prezident Bush isä añlaumça bu ideanı yaqlamıy. Bush administratsiäse İminlek Şurasında ikençe rezolutsiä öçen yaqlau qazana almauınnan soñ yañadan anda qaytır dip uylau qıyın. Älbättä cämäğätçelek aldında Waşington suğıştan sonğı Ğıraq administratsiäse öçen BMOnıñ yaqlauın alırğa tırışaçaq kebek belderülär yasıy. Däwlät Departamentı da Parij belän aralarnı yaxşırtırğa teläwenä işarälär cibärä. Misal öçen däwlät sekretarı Colin Powell Väkillär palatası komitetında Quşma Ştatları belän Fransiä 225yıldan birle öyläneşep torsa da , ğailä äle dä bergä dip söyläde, ämma ul suğıştan sonğı Ğıraq xökümäte başta häm xärbi häm sivil ölkädä koalitsiä köçläre tarafınnan kontrol iteläçäk dip äytte. Çınbarlqta mätbuğatqa qarağanda ,Waşington suğıştan soñ humanitar ölkädä genä BMOğa rol birergä cıyına. Anda AQŞ citäkçelegendä opozitsiä köçläre , eksildäge ğıraqlılar häm başqaları rol uynayaçaq . Küzätüçelär dä AQŞ, Fransie, Russie, Germaniä kebek illärne suğıştan soñ çittä qaldıraçaq dip qarıy. Gardiner Bolay dip äytä(audio) Misal öçen ägär dä suğıştan soñ iminlek saqlau öçen anda Fransuz,Rus ğäskärlären kitersän, qıyınlıqlar tuaçaq. Minemçä rus vä fransuzlar töbäktä üzläreneñ ekonomik häm startegik mänfäğätlären garantiälärgä tırışaçaq.Şunlıqtan min misal öçen Waşington belän Parij arasındağı bozlar tizlektä cepşer dip uylamim. Suğış betkännän soñ da , Ğıraqta iminlekne tämin itü öçen meñnärçä, unmeñnärçä AQŞ häm Britan ğäskäriä torırğa tieş bulaçaq.İminlek Şurası äğzaları Fransie, Russie, Qıtay häm Süriä Ğıraqta suğıştan sonğı administratsiägä BMO mandatı birergä häm berektäşlär belän iminlekne tämin itergä telämi, çönki bu AQŞ citäklägän suğışnı legitimlaştıru bulır ide.Waşingtonda Strategik häm Xalıqara Tikşerülär Üzägendä Yevropanı öyränü bülege direktorı Simon Serfaty süzlärençä (audio) Ğıraqnı tözekländerü eşe yıllarğa suzılaçaq.Küp aqça, här törle mädäni,administrativ resurslar kiräk bulaçaq AQŞ ber üze genä böten bu eşlärne başqarırğa häm aqça sarıf itergä telämäs. Waşington bälkim dä suğıştan soñ Dönyanıñ baqşa illäre kiräkmi dip uylasa da tizdän fikren üzgärtäçäk häm Blair monda kiräkle bulaçaq . Serfaty süzlärençä,minemçä Blair Bmosı aşa barırğa , älegäçä suğışta xezmätäşlek itmägän yevropa illäre belän yaxşıraq mönäsäbätlär urnaştırırğa kiräk dip däğwä itäçäk.Blair Waşingtonğa suğış tügel ä suğıştan sonğı xällärne söyläşü öçen kilde .Belgeç Blairnıñ Transatlantik mönäsbätlären yaxşırtuda rol uynıyaçagına häm G-7lärneñ summitında Chiraq belän Bushnıñ mineral su stakannarın kütärep berbersenä yılmayuların küz aldına kiterä. Blair belän Bush söyläşüläre niçek bargandır bu turıda aldağı tapşıruıbızda söylärbez

Färidä Xämit, Praga
XS
SM
MD
LG