Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 00:54

Rusiä räsmiläre Çeçnyada häm Söğüd Ğäräpstanında bulğan şartlawlar arasında bäyläneş bar dip belderä


Düşämbedä Çeçnyanıñ Znamenskoe awılında, idarä binaları yanında, şartlatqıç tutırılğan Kamaz maşinası şartlatıldı. Şul uq könne Söğüd Ğäräpstanı başqlası Riadta çit il keşeläre yäşägän yortlar yanında berniçä şartlaw yañğıradı. Bu ğämällärneñ ikesendä dä distälägän keşe xäläk buldı. Rusiä räsmiläre dönyanıñ törle poçmaqlarında bulğan şuşı ike waqiğa arasında bäyläneş buluın belderde.

Düşämbe könne Znamenskoe awılında bulğan şartlaw Çeçnyada bu yılda iñ zur teror ğämäle buldı. Uzğan töndä xastaxanädä tağın 4 keşe ülgännän soñ qorbannar sanı 59-ğa citte. 100-dän artıq keşe törle däräcädä cäräxätlär alğan, berniçäse awır xäldä. Belgeçlär äytüençä, berniçä tikşerü qapqasın ütep idarä binalarına qädär kilep citä alğan Kamaz maşinasında tonna-yarım şartlatqıç bulğan. İrtänge 10-da yañğırağan şartlaw näticäsendä 3 qatlı FSB binası, 6 toraq yort cimerelgän, cirle idarä binası häm tirä yaqtağı berniçä yortqa zıyan kilgän.

Şul uq könne Çeçnyadan 2 meñ çaqırım yıraqlıqta urnaşqan Söğüd Ğäräpstanı başqalası Riadta, çit il keşeläre yäşägän yortlar yanında berniçä şartlaw yañğıradı. Alarnı da intixar xöcümçelär başqarğan sanala. Anda da ülüçelär sanı 30-dan artıq, kübese çit il keşeläre, şul isäptän amerikannar. Bu xäl Riadqa Quşma Ştatlar däwlät sekretare Colin Powell kiler aldınnan buldı. Söğüd häm Amerikan räsmiläre şartlawlar artında Äl-Qaidä oyışması tora dip sanıy.

Rusiä räsmiläre ber köndä bulğan şuşı ike waqiğa arasında bäyläneş bar dip belderde. Rusiä prezidentın Vladimir Putin, NATO citäkçese George Robertson belän oçraşuda, tegendä dä monda da ber ük ısul, näticäläre dä ber ük dip äytte. Häm dä Çeçnyada xalıqara terorizm ezläre buluı belän kileşkän Robertsonğa räxmäten belderde.

Çeçnyanıñ Mäskäw tafalı administratsiä başlığı Äxmät Qadırov başta Znamenskoe’dağı şartlaw artında Masxadov yä Basaev tora dip äytte. Läkin soñraq Rusiä räsmiläre ğäräp eze, atap äytkändä çığışı belän söğüd bulğan Äbü Wälid isemle keşe turında söyli başladı. Çärşämbedä general prokuror urınbasarı Sergei Fridinski, bu ğämäl artında torğan keşelärneñ isemnäre bezgä bilgele, xäzer alarnı ezläw bara dip belderde, läkin isemnärne äytmäde.

Mäskäw inde küptän Çeçnyadağı xällärne xalıqara terornıñ ber öleşe itep kürsätergä tırışa. Znamenskoe belän Riadta bulğan şartlawlarnıñ tamırı ber digän süzlär şul qissadan. Ämmä Rusiäneñ elekke İminlek Şurası sekretare İvan Rıbkin monıñ belän kileşmi. Anıñ süzlärençä, Söğüd Ğäräpstanında xalıqara terorizm bulsa, Çeçnyada – separatizm. Rıbkin äytüençä, Çeçen suğışçıları belän söyläşep tormıyça, referendum ütkärü – Putinnıñ xatası buldı, häm soñğı şartlaw şuña dälil bulıp tora.

Ul arada Çärşämbedä Çeçnyada çirattağı teror ğämäle buldı. Gudermes rayonınıñ İlisxan-Yort awılında dini byräm waqıtında şartlaw yañğıradı. Törle mäglümätlärgä qarağanda 20-läp keşe xäläk bulğan, 30-ğa yaqını yaralanğan. Räsmilär äyütençä qarağanda intiharçı xatın-qız üzen-üze şartlatqan. Bäyrämdä Çeçnya administratsiäse başlığı Äxmät Qadırov ta qatnaşqan. Xöcüm näq menä aña qarşı bulğan dielä, läkin xatın-qız aña barıp citä almağan. Şulay itep, Çeçnyada zur ömetlär bağlanğan referndum ütügä qaramastan, nindi dä bulsa tınıçlıq turında söyläp bulmıy. Şartlawlar, ülülär däwam itä. Alay ğına tügel, alar moñarçı tınıç sanalğan tönyaq töbäklärdä küzätelä. Äytik, Znamenskoe awılı urnaşqan Nadtereçnıy rayonı – Çeçnyanıñ iñ tınıç töbäklärneñ berse ide.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG