Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 16:29

İminlek Şurasında Ğıraqqa quyılğan çikläülärne betergän rezolutsiä qabul itelde


AQŞları sonğı rezolutsiä proyektında kertkän üzgäreşlär belän 13yıl elek Ğıraqqa quyılğan iqtisadi çikläülärne beterüdä Fransiä, Germanie vä Russiäneñ yaqlauın alıp rezolutsiäneñ atnakiçtä İminlek Şurasında raslanuına ireşte. Şulay itep Ğıraqta xalıqara tanılğan xökümät eşbaşına kilgänçe, AQŞ belän Britanie ilneñ säyäsi vä iqtisadi mäsälälären xäl qıluda kiñ xakimiätkä iä bulaçaq

Ğıraq suğışınıñ oponentları Russiä, Fransiä häm Germaniä çärşämbedä Parijda rezolutsiä proyektın yaqlıyaçaqların belderü belän proyektnıñ atnakiçtä raslanuı öçen yul açılğan buldı. Waşington başta proyekt çärşämbedä tawışqa quyılır dip ömed itkän ide. Ämma iminlek Şurası äğzaları 12 bitlek rezolutsiä proyektına sişämbe kiç 10ğa yaqın tözältmä kertelüen taläp itkännän soñ- mäsälä atnakiçkä küçerelde. Parij rezolutsiägä yä äyye dip äytäçäk yäki tawış birüdän totılıp qalaçaq dip beldergän ide.. Fransiä rezolutsiä proyektında yaña waqıtlı Ğıraq xökümäten oyıştıru öçen waqıt bilgelänmägän, şunlıqtan ber yıldan soñ rezolutsiäneñ ğämälgä quyıluı küzdän kiçerelergä häm anı yañartırğa kiräkme digän mäsälädä qarar birelergä tieş dip belderde. Waşington moñı qarşı çıqsa da kompromisqa barırğa buldı häm rezolutsiä 12aydan soñ küzdän kiçerelsen digän tözältmäne proyektqa kertte . Fransiä tışqı eşlär eşlär ministırı Dominique de Villepen çärşämbedä Parijda Germanie häm Russiäle wazıyfadaşları belän ütkärgän urtaq press konferensiädä bolay dip äytte (audio) Fransiä,Germanie häm Russiä kebek İminlek Şurası östälendä yatqan Ğıraq rezolutsiäsen yaqlap tawış birergä qarar birde Villepen süzlärenä dewam itep (audio) BMOsı kire eşkä qayta. Bez BMOnıñ qanunilege, täcribäse häm säläte säbäple här törle xalıqara mäsälälärdä üzäk urında toraçağına ışanabız. Ämma bu rezolutsiä Russiä taläplärenä cawap birmi.Mäskäü BMOsı inspektorları Ğıraqqa qaytıp anıñ bilogik, ximik häm atom qorallarınıñ yuq itelgän buluın raslarğa tieş dip sorağan ide. Şulay da qabul itelgän rezolutsiädä qoral belgeçläreneñ kire qaytuı öçen işek açıq qaldırılğan. Dokumentta Şura soñraq inspektorlarnıñ mandatı turında söyläşäçäk dip äytelgän. Bu mäsälä bigräk tä bäxäsle, çönki AQŞ Ğıraqnı qoralsızlandıru öçen suğış başlattı, ämma älegäçä biologik, ximik yäki atom qoralı tabılmadı. Texnik yaqtan qarağanda , inpektorlar Ğıraqta äytep kitkän qorallarnıñ berse dä yuq dip iğlan itkänçe sanskiälär köçtän çığarıla almıy. Ğıraqqa quyılğan qoral embargosı älbättä köçtä qala..BMOnıñ neftkä almaşqa 6 aylıq azıq tölek programması däwam itäçäk. BMOsı Ğıraqta demokratik xökümät oyıştru eşendä eleke versigä qarağanda, zurıraq rolğä iä bulaçaq .BMO mäxsus wäkileneñ statusı yuğarıraq bulsa da, nigezdä ul Fransiä, Germanie häm Russiä telägän citäkçel rolgä iä tügel .Yaña rezolutsiä okupatsion köçlär AQŞ häm Britaniägä yaña xökümät eş başına kilgänçe il belän idarä itüdä kiñ xoquqlar tanıy. İminlek Şurası Ğıraq suğışına röxsät itkän rezolutsiäne raslamağan öçen xasıyl bulğan tirän upqınnı taraytu, bozılğan trans-Atlantik mönäsäbätlären yaxşırtu mäqsatında Waşington vä Londonğa elek kürelmägän wäqälät birgän rezolutsiäne rasladı.

Färidä Xämit, Praga
XS
SM
MD
LG