Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 19:21

Ruslan Xasbulatovnıñ Çeçnä belän bäyläneşle soraularğa cavapları.


Russiä Yuğarı Sovetınıñ elekke räise Ruslan Xasbulatov 1993-nçe ylda prezident Boris Yeltsinneñ parlamentnı taratu tırışlığına qarşı çıqqan ide. Armiä Yeltsinneñ qararı belän parlamentnı taratqannan soñ, Xasbulatov vaqıtlıça qulğa alınğan, qısqa vaqıttan soñ amnistiädän faydalanıp irekkä çığarılğan ide. Xasbulatov Kremlneñ Çeçnä säyäsätenä qarşılıq kürsätep kilde häm problemanı xäl qılu eşendä xalıqara cämağätçelek qatnaşırğa tieş digän pozitsiädä tora. Russiä Fännär Akademiäseneñ dä ağzası bulğan Xasbulatov, Azatlıq Radiosınnıñ 50 yıllığı uñayınan ütkärelgän tantanalarda qatnaştı. Radiobıznıñ xäbärçese Kremlneñ Çeçnädäge soñğı inisiativaları turında anıñ belän ängämäläşte.

Xäbärçebezneñ berençe sorauı Dävlät Dumasında qabul itelgän amnistiä turında buldı. Kreml tarafınnan täqdim itelgän rezolutsiä Çeçnädä suğışqan köräşçelärgä genä tügel, ä 93-nçe yıldan birle tınıç xalıqqa qarşı cinayät eşlägän Russiä xärbilärenä dä qarıy. Yastrjembskiy amnistiäne aqlap , bu yäzärlägän keşeneñ tormışın qotqaraçaq dip belderde. Sez bu xaqta närsä uylıysız?

Audio

Xasbulatov dävam itep tağı bolay dide. Minem qaraşımça amnistiäneñ ike säbäbe bar. Berençe maqsät federal köçlärneñ xalıqara cinaytlär mäxkämäse tarafınan xökemgä tartıluın buldırmau. Russiä ofitserları mondıy täräqqiättän qurqalar. Ber kem dä federal köçlärneñ aktivlığı turında söylämi. Härkem Çeçen köräşçelärenä barmaq töbäp kürsätä. Federal köçlär turında läm ber süz dä äytelmi. İkençe maqsät çeçennär arasındağı agentlarnı küz aldında tota. Alar köräşçelär kebek xäräkät itsälär dä, asılda Russiä yäşeren xezmäteneñ agentları. Şul säbäple, amnistiäneñ Çeçnö respublikasınıñ da, çeçen xalqınıñ kiläçäge öçen dä ber nindi dä ähämiäte yuq.

Amnistiä turındağı debatlardan elek, Kreml Çeçnädä referndum oyıştırdı häm xalıqnıñ 98 protsentı Çeçnäneñ Rusisä federatsisäendä qaluın yaqladı dip iğlan itte. Berniçä aydan soñ Kreml Çeçnädä prezident saylauları ütkäräçäk. Bolar Mäskävneñ centekläp äzerlägän strategiäseneñ çağılışı bulıp toramı ? Şulay bulsa bu strategiäne niçek añlatır idegez?

Audio

Xasbulatovnıñ fikerençä, köräşçelären tügel, ä çeçnä xalqına qarşı köç qullanıp Çeçnäne buysınndırıp bula. Här närsä xalıq ixtiyarın, anıñ cimeçle elementlarn , ruxın häm mädäni qimmätlären cimerüne küz aldında totqan planğa kürä eşlänä. Monıñ zamança dönyanıñ humanitar qimmätläre belän bäyläneşe yuq.

Qayberävlärneñ fikerençä, Kreml Mäskävyaqlı Çeçnä administratsiäsenä zur xakimiät birep , çeçennärneñ üzaralarında vatandaşlar suğışı çığaru yağın qarıy. Monıñ belän kileşäsezme?

Audio

Ike ay elek Yevropa Şurası Parlamentar Asambleye Çeçnä öçen xalıqara suğış cinayätläre tribunalın buldıru ideasın yaqlağan rezolutsiä qabul itte . Sez monı yaqlıysızmı ?

Audio

Sez Ruslan Xasbulatovnıñ radiobız xäbärçesenä birgän ängämäsennän üzeklär tıñladığız.

Färit İdelle, Praga
XS
SM
MD
LG