Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 21:45

Azürka awılı tatar dönyasına ürnäkme?


Bu atnada 3 kön buyı Rusiä könen bilgeläp itü säbäple, gäzit çığaruçılar da ğädättägedän azraq eşläde. Gäzitlär atnanıñ 4 könendä genä çığaçaq, comğa häm şimbä bulmas küräseñ.

Bıyıl Rusiäneñ möstäqillek iğlan itkän köne ayıruça zurlap ütkärelsä dä, 11 yündä çıqqan gäzitlärdä bu bäyräm xaqında külämle mäqälälär, qotlawlar, bäyrämneñ mäğnäsendä uylanular kürenmi

Tatar gäzitlärendä, 7-8 yündä bulğan awıl saban tuylarınıñ qaytawazı äle dä bulsa yañğırap kilä. Monı inde gäzitlärneñ eş tärtibe belän dä añlatıp bula. Bu atnada iñ berençe gäzit sişämbe könne çığa, anda şimbä saban tuyları turında yazmalar sıyışıp betmägänder, şuña möxärrirlär alarnı çärşämbe çığarılışlarına da urnaştırdı. Ä atnalıq gäzitlär, bez Saban tuylarnı bötenläy yaqtırtmadıq dip, şul uq mäydan küreneşlären, batırlarnı atna axırında da bastırırlar äle, dip farazlap bula.

Tatarstan yäşläre gäzite dä, qısqa ğına itep nindi rayonda nindi Saban tuyı ütüe turında xäbär itte. Bu gäzittä awıl teması kütärelä. Gäzit xäbärçese Zöläyxa Qidaşeva, soñğı tapqır student çaqta bulğan berniçä awılnı yañadan kürep qayta häm uy-fikerlären gäzit bitlärendä yazıp çığa. Çağıştıru – avtornı küñelsez näticägä kiterä. Elek çäçäk atqan awıl, xäzer yuqqa çığıp bara, betä bara, di ul. «Awıl kemgä kiräk....» digän mäqäläsendä ul ber qızıqlı fiker dä äytä:

« Awılnıñ maturlığı, poeziäse, tormış prozasına bärelä dä, çelpärämä kilä. A tatar awılın haman da milli yözle, şiğriätle, eşle häm aşlı itep küräse kilä», - di ul.

Şuşı uq gäzittä dönya kürgän «Mutantlaşabızmı?» digän yazma da iğtibarnı cälep itä. Bu yazma Tatarstan yäşläre gäzitendä dönya kürgän ber mäqälägä qaytawaz bulıp tora. Gäzit xäbärçese, Mordoviädä urnaşqan Azürka awılına barıp, «Serle Azürkağa säyäxät» digän mäqälä bastırdı. Bu xaqta bez dä matbuğat küzätülärendä söylägän idek. Bezneñ daimi tıñlawçılar xäterli bulsa kiräk.

Annan soñ inde şaqtıy waqıt ütsä dä, Röstäm Zaripov, şuşı mäqälä uñayınnan uy-fikerläre belän büleşergä bulğan. Anda ul milli mäs’älägä kötelmägän yaqtan kilep qarıy. «Matbuğatta tatarnı qotqarıp qalu turında kompaniä bara, millätne «uyanmawı» öçen sügälär»,- di ul. «Televideniegä küp tänqit yawdırıla, xatın-qıznıñ emansipatsiäse öçen köräş alıp barıla. Ä kiräk mikän bolar ?»,- digän soraw quya bu mäqäläneñ avtorı. Bilgele, anıñ mäqäläse sarkazm belän suğarılğan. Ul üzeneñ sorawların, yarım çın, yarım şayarıp quya. «Millät çäçäk atsın öçen şartlar bik awır bulsa, menä Azürka awılı görläp, yäşäp yata bit äle»,- dip dälil kiterä ul.

Tatarstan yäşläre xäbärçese «awıl xalqı balaların mäktäpkä yörtmi»,- digän faktnı kiterä. Avtor « äye şulay kiräk»,- di. «Tarix kitaplarında tatar tarixın döres çağıldırmawı tatarlarnıñ başın ğına butıy» -dip sanıy ul. Azürka xalqınıñ televizor qaramawın da, teatrğa yörmäwen dä, yuğarı uqu yortlarına omtılmawın da ul üzençä añlata.

Bu yazmalar xaqında tulıraq mäğlümatnı, «Azatlıq» radiosınıñ internet säxifäsendä, atna axırında, matbuğat küzätüendä tabırsız.

Bikä Timerova, Qazan.

XS
SM
MD
LG