Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 14:33

BMO räsmiläre İminlek Şurasında ildäge wäzğiät turında xisap birep östämä yardäm soradı.


Äfğänstandağı BMO wäkilläre BMO İminlek Şurasına ildäge wäzğiät turında xisap birde. Alar äytüençä, Äfğänstanda röxsätsez narkotiklar citeşterügä qarşı köräşneñ citärlek däräcädä bulmawı häm iminlek citmäw ildä genä tügel, barlıq töbäktä totrıqlılıqqa yanıy.

Äfğänstandağı BMO tınıçlıq saqçıları başlığı Jean-Marie Guehenno häm BMOnıñ narkotiklarğa häm cinayätçelekkä qarşı köräş idaräse mödire Antonio Maria Costanıñ sişämbe könne İminlek Şurasına täqdim itkän xisabında uzğan yıl yarım eçendä Äfğänstandağı qayber iminlek çaralarınıñ tieşle däräcädä bulmawı äytelä.

Guehenno BMO häm Äfğänstan räsmiläreneñ xalıqara iminlek köçlären başqala Qabuldan çittä dä urnaştırunı sorağan möräcäğätlären tağın ber märtäbä qabatladı. BMO häm başqa xalıqara xezmätkärlärgä qarşı höcümnär turında äytep ul ilneñ öçtän ber öleşendä eş alıp bara almıy dide. Anıñ äytüençä bu konstitutsion Loya Jirga utırışına, saylawlarğa äzerlänügä, qoralsızlandıru häm reintegratsiä eşlärenä zıyan kiterä. 1820

AUDİO: Töp cawaplılıq Äfğänstannıñ däwlät oyışmalarında bulsa da, Bonn protsessın üzeneñ tieşle näticäsenä citkerü öçen imin tirälek häm ışanıç buldırırlıq tieşle külämdäge östämä xalıqara iminlek köçläre kertü kiräk.

Guehenno Quşma Ştatlarnıñ töbäklärdä tözekländerü törkemnären Gardez, Bamiyan häm Kunduz töbäkläreneñ üzäklärenä cibärelüen xuplasa da ul köçlär xalıqara cämäğätçelek bilgelägän säyäsi häm iqtisadıy maqsatlarğa ireşü öçen iminlek tä''min itärlek däräcädä tügel dide.

BMOdağı AQŞ ilçese John Negroponte tözekländerü eşläre öçen äzerlängän härberse ber yözläp soldatnı üz eçenä aluçı törkemnärneñ näticäle buluın äytep Quşma Ştatlar Äfğänstanda 8 yäki annan da kübräk şundıy törkem buldıraçaq dip belderde.

Moña östämä Britaniä Mazari Şäriftä üzeneñ tözekländerü törkemen buldıraçağı turında äytte. Germaniäneñ şundıy uq törkeme Herat şähärenä cibärelergä mömkin.

Ämma İminlek Şurası äğzaları Äfğänstannıñ törle töbäklärendä iminlek citmäw turındağı zarlanularğa qaramastan Xalıqara İminlek Yardäme Köçlären Qabuldan çittä dä urnaştırunı älegä yaqlamıy. Bu köçlär Äfğänstanğa kilgännän birle barı Qabulnı ğına saqlıy.

Negroponte AQŞ citäkçelegendäge koalitsion köçlär Taliban häm äl-Qaidä qaldıqlarına qarşı köräşne däwam itäçäk dide.

BMOnıñ narkotiklarğa häm cinayätçelekkä qarşı köräş idaräse mödire Costa Äfğänstan kiläse yıllarda da dönyanıñ töp äfyün çığanağı bulıp qalır kebek dide. Anıñ äytüençä, Äfğänstandağı yarlı awıl xucalığı öçen başqa qızıqsındıru çaralarınıñ citmäwe, häm narkotiklarnı Üzäk Aziägä, Yewropağa taşu yaxşı oyıştırılğan buluı säbäple Äfğänstanda äfyün citeşterügä qarşı köräş bik awır bara.

Costa Äfğänstannıñ küçeş çorı xökümätenä bu köräştä yardämne arttırırğa çaqırdı. Ul Äfğänlılarğa igen igügä küçärgä yardäm itärgä, narkotik säwdägärläreneñ yardämen burıçqa aqça birü programmaları belän almaştırırğa, häm cirle xärbi citäkçelärneñ narkotik säwdäse belän bäylänüenä yul quymasqa çaqırdı:

AUDİO: İlküläm tırışlıqlar ğına citmi. Şuña kürä narkotik taşu yulları ütkän kürşe däwlätlär häm heroin qullanuçıları belän äfyün üsterügä yardäm itüçe Yewropa da, Russiä dä berdäm tırışlıq kürsätergä tieş.

Bu uñaydan kürşe Paqstannıñ BMOdağı ilçese urınbasarı Masud Xalid narkotiklarğa qarşı köräştä Paqstanğa da yardäm kiräk dide. Soñğı yıllarda Paqstan äfyün mäge üsterüne bik nıq kimetügä ireşsä dä, anda äle äfyüngä iäläşkän bik küp keşe bar. Xalid Äfğänstan äfyüneneñ Paqstanğa taraluın cikläw öçen Paqstan xoquq saqlaw oyışmalarına yardäm soradı.

Costa üz çığışında xökümätlärdäge korrupsiä mäs''äläsen dä kütärde. Narkotiklar taşu yullarındağı räsmilärne, bigräk tä porltarda, hawa alannarında, tamojnelarda rişwätkä birelgännärne telgä alıp Costa alar borınğı Yefäk Yulın äfyün cäyelgän yulğa äyländerde dide.

Naif Aqmal, Praga
XS
SM
MD
LG