Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 07:02

Yewropa Berlege üzeneñ kiläçägen bilgeli


Gretsiädä Yewropa Berlegeneñ yuğarı däräcädäge yıllıq oçraşuwı açıldı, xörmätle tıñlawçılar. Comğa könne anda Berlek öçen maxsus äzerlängän Konstitutsiä qaraldı häm nigezdä qabul itelde. Elegräk Yewropa Berlege illäreneñ citäkçeläre imigratsiä häm sıyınu birü, iminlek mäs''älälären tikşergän ide.

Yewropa Berlegeneñ 3 kön däwam itäçäk bu oçraşuwı da ğädättägeçä, oyıştıruçı Gretsiä tarafınnan qırıs iminlek çaraları kürü belän başlandı. İminlek mäs''äläläre, berlekneñ tışqı dönya belän bäyläneşläre älege cıyında ğomumän kön tärtibeneñ üzägendä tora. Yewropa Konventı äzerlägän Konstitutsiäne nigezdä qabul itär aldınnan Berlek citäkçeläre zur bäxäslärgä birelmi genä, Yewropa Komissiäse soñğı atnalarda täqdim itkän qayber çaralarnı rasladı. Şulardan kürengänçä, Berlekkä kergän illär üzläreneñ viza säyäsäten ber-bersenekenä turı kiteräçäk, bu ölkädä urtaq mäğlümat sistemasın buldıraçaq, çiklärne saqlaw eşen dä bergä alıp baraçaq. Moñardan tış Yewropa Berlege röxsätsez kilgän möhäcirlärne kire qaytaru ölkäsendä dä urtaq säyäsät alıp barırğa cıyına. Xäzerge waqıtta Berlektä räislek itkän häm tizdän monı İtaliägä tapşıraçaq Gretsiäneñ premyer-ministrı Kostas Simitis, möhäcirlek problemaları Yewropa Berlegendä bergäläşep qaralırğa tieş dip belderde.

Audio, Kostas Simitis 19

"Minemçä şuşı ölkädä urtaq säyäsät alıp baru zarur, çönki bu ayırım ber ilgä genä xas problema yäisä küreneş tügel, İtaliägä kilep, Germaniä yä Britaniägä kitkän röxsätsez möhäcirlär bar" di Gretsiä premyer-ministrı. Bu mäs''älädä urtaq fikergä tiz kilensä, ikençe ber bäxäsle täqdimne Yewropa Berlege citäkçeläre şulay uq tiz genä kire qaqtı. Britaniä häm Daniä, Berlekneñ sıyınu birü ölkäsendäge bügenge säyäsäte bik qimmätkä töşä häm anı çitlätep ütü ciñel dip, sıyınu sorawçılar öçen üzäklärne Yewropa Berlegeneñ üzennän çittä, qaçaqlar kilgän töbäklärgä yaqınraq urnaştırunı täqdim itkän ide. Britannar bu uñaydan xätta andıy üzäklärne Ukraina, Albaniä, Törkiädä qorunı da yaqlap çıqtı. Läkin Berlek citäkçeläre monı kire qaqtı, söyläşülär waqıtında, älege täqdim qaçaqlar häm sıyınu birü ölkäsendäge töp xoquqi normalarnı boza digän fikergä kilende. Britaniä alay da Afrika öçen ürnäk ber şundıy üzäk qoraçağın xäbär itte, elegräk ul, moña Yewropa Berlege dä matdi yardäm kürsäter dip ömetlängän ide, läkin Gretsiädäge cıyın moña fatixa birmäde. Kön tärtibendä ikençe ber möhim mäs''älä bulıp Berlekneñ iminlek doktrinasın qaraw tora, bu ölkädä Yewropa Berlege, üzenä kiläse yılda yaña äğzalar alu belän 450 million xalqı bulaçaq berläşmägä äylänüwen istä totıp, üzen bar dönya külämendäge xällär öçen cawaplı köç bularaq tanıtırğa teli. Anıñ dönya iminlegenä yanağan qurqınıçlar isemlege nigezdä Quşma Ştatlarnıqı belän bergä turı kilä - iñ yamanı küpläp yuq itü qorallarınıñ cäyelü ixtimalı, annarı terrornıñ yaña törlärennän kilgän qurqınıçlar. Yewropa Berlege üzeneñ Amerika Quşma Ştatları belän bulğan strategik mönäsäbätlären "alıştırılmaslıq" dip bäyäli, läkin şunda uq Berlekneñ ber genä dä "ayırım ähämiatkä iä" bäyläneşläre bulmayaçaq dip belderä. Yäğni anıñ öçen atlantikara ğına tügel, ä Rusiä, Yaponiä, Qıtay häm Hindstan belän dä strategik xezmättäşlek urnaştıru ähämiatle bulaçaq.

Kärim Kamal, Praga.
XS
SM
MD
LG