Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 15:40

Tatarstan wäkillekläreneñ töp burıçı nidän ğibärät?


Bügenge köndä Tatarstan Respublikasınıñ çit illärdä häm Rusiä töbäklärendä 23 wäkillege oyışqan. Üzbäkstan belän Qazaqstan wäkillegen sanamağanda barısı da uñışlı ğına eşläp kilä ikän. Bu turıda düşämbe könne Ministrlar Kabinetında uzğan utırışta Tatarstan premyer-ministrı Röstäm Miñnexanov äytte. Älege utırışqa yaqın häm yıraq çit illärdän, RF töbäklärennän Tatarstannıñ barlıq wäkilläre dä cıyılğan ide.

Äytergä kiräk, soñğı waqıtta Tatarstannıñ wäkilleklärenä iğtibarı arttı. Alarnıñ eşçänlege belän Respublika Xökümäte härdaim tanışıp, wäkillär belän oçraşular uzdırıp tora. Bu möğayın Tatarstan byudjetınnan alarğa bülenep birgän aqçanıñ az bulmawına da bäyleder. Mäsälän, 2001 yılnı barlığı 34 millionnan, ä 2003 yılnı 57 millionnan artıq aqça bülep birelgän. Tağın şunısın da äytep ütü kiräk, 23 wäkillekneñ 10 üz-üzen finanslıy, qalğannarına aqça byudjettan birelä.

Wäkilleklär belän TR Säwdä häm Tışqı iqtisadıy bağlanışlar ministrlığı şöğellänä. Alarnıñ eşläre turında ministr Xafiz Salixov “Azatlıq” radiosına menä närsälär söyläde:

Wäkilleklärneñ töp eşe üz yäşägän urınnarında Tatarstan produktsiäsen kübräk cäyelderü häm investitsiälär cälep itü. Monda ayırım misallar da bar. Törkiä Tübän Kamaneftexim, Quba maşina tözeleşe belän xezmättäşlek itä. Şulay uq Rusiä töbäkläre dä zur eşlär başqara. Alarnıñ da töp eşe bezneñ tovarnı satu häm töbäklär belän nığıtu.

Sez Tatarstan Säwdä häm Tışqı iqtisadıy bağlanışlar ministrı Xafiz Salixovnı işettegez. Bilgele küp kenä wäkilleklär üz yäşägän urınnarında Tatarstan produktsiäsen kübräk cäyelderü häm investitsiälär cälep itüdän tış, milli oyışmalarğa, mäçet saldıruğa, gäcit çığaruğa, ğomumän äytkändä millätne saqlap qaluğa häm üsterügä yünältelgän törle çaralarnı uzdıruğa finans yaqtan yärdäm itep kilä. Ämma Ministrlar Kabinetında uzğan utırışta, kübese wäkilleklärneñ töp burıçı iqtisadi yaqnı qaraw dip bilgeläp uzdılar. Barı tik TR Prezidentı qarşındağı däwlät kiñäşçese Timur Akulov qına çittäge tatarlarnı onıtu yaramas, alar belän bergäläp oyıştırılğan mädäni çaralar bik möhim dide. Üzbäkstan häm Qazaqstan wäkillegeneñ eşe belän dä qänäğätlänergä kiräklegen äytte. Çönki älege wäkilleklär üz waqıtında Tatarstanğa millättäşlärebez küp küçenep qayta başlağaç, emigrantlarnı kertüne tuqtatıp qalu öçen oyıştırılğan ikän. Häm ul üz maqsatına ireşte dide Timur Akulov. İnde äytep ütkänçä, wäkilleklärneñ töp burıçı Tatarstan produktsiäsen çittä cäyelderü. 27 töbäktä Tatarstan säwdä yortları açılğan. Şuña da qaramastan Röstäm Miñnexanov wäkilleklärne barlıq köç-quätkä eşlämilär dide. Möğayın monıñ öçen berençe çiratta wäkilleklärgä qarağan qanunnıñ buluı kiräkter. 2001 yılda älege qanun proyektı eşlängän bulğan. Ämma Tatarstan Konstitutsiäsenä üzgäreşlär kertü säbäple anı qaraw kiçekterelep kilgän, häm menä nihayät 2003 yılnıñ may azağında uzğan Däwlät Sovetı sessiäsendä berençe uqılışta ul qaralğan. Xäzer 29 yüngä qädär aña östämälär qabul itelä ikän. Cıyılışta qatnaşqan Tatarstannıñ Törkiädäge säwdä-iqtisadıy wäkile Rämil Mäwletov: "Älege qanun proyektın bez kürmädek, anıñ belän wäkillärne tanıştırırğa kiräk ide",-dide. Röstäm Miñnexanov ta älege dokument belän berençe çiratta wäkillär tanışıp çığu zarurlığın bilgeläp, häm qanun proyektınıñ wäkillärgä kilep ireşmägäne öçen Säwdä häm Tışqı iqtisadıy bağlanışlar ministrlığına häm Timur Akulovqa şeltä belderde.

Landış Xarrasova, Qazan

XS
SM
MD
LG