Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 11:21

Ğiraq suğışın aqlaw maqsatında şikle mäğlümat qullanu - Waşington torğan sayın köçleräk tänqitkä duçar


Elekke Ğiraq citäkçese Saddamnıñ bar dönyağa nindi zur qurqınıç tudıruwın taswirlağanda şikle mäğlümat qullanu tiräsendäge ğawğa däwam itä. Quşma Ştatlarnıñ räsmi wäkilläre bu ölkädä üz ğämällären törleçä aqlarğa tırışa. Kongress isä prezident Bush idaräsenä basımın arttırıp, anıñ suğış aldınnan Ğiraq xärbi mömkinleklären arttırıp kürsätüwen añlatunı teli.

Ğiraq suğışın nindi säbäplär arqasında başlaw turındağı bäxäskä Quşma Ştatlarnıñ saqlanu ministrı Donald Rumsfeld ta quşıldı, xörmätle tıñlawçılar. Elegräk ul da, suğış kiräklegen aqlağanda Ğiraqnıñ küpläp yuq itü qorallarına iä bulu ixtimalı turında küp söyli ide, xäzer isä amerikan häm britannarnıñ Ğiraqqa basıp kerüwen ul başqaçaraq añlata.

Audio, Donald Rumsfeld

"Berektäşlär Ğiraqqa bez anda küpläp yuq itü qoralların eşläp çığarunı raslağan yaña dälillär tapqanğa kürä tügel, ä 11-nçe sintäbr waqiğälärennän soñ alğan täcribä sürätendä bezdä yaña ömet çatqıları barlıqqa kilü säbäple kerde" dip belderä xäzer amerikan saqlanu ministrı Rumsfeld. Şuşı süzlären ul, senatnıñ qorallı köçlär komitetı qarşında yasağan çığışında äytte, aña qädär isä, atna başındaraq Aq Yort, prezident Bushnıñ ğinwar ayında yasağan yıllıq yullamasında, Ğiraqnıñ atom qoralına iä bulırğa tırışuwı turında yalğan mäğlümatqa tayanıp belderüwen tanığan ide. Xäzer amerikan räsmiläre, Saddam Afrikadağı Niger däwlätennän uran alırğa mataşa digän xäbärneñ döreslekkä turı kilmäwe prezident inde Kongress qarşında çığış yasağannan soñ ğına mäğlüm buldı dip belderä. Ämma oppozitsiädäge demokratlarnı mondıy añlatu bik qänäğätländermäde, alar xäzer bu xaqta, yäğni Aq Yortnıñ Ğiraq suğışın äzerlägändä yalğan mäğlümatqa nigezlänep eş itüwe turında Kongressta açıq tıñlawlar ütkärüne taläp itä. Ul arada çärşämbedä, elek däwlät departamentında, anıñ küzläw wä tikşerenü bülegendä eşlägän Greg Thielman da, şuşı yaña ğawğağa üz öleşen kertergä buldı, ul, "Bush idaräse amerikan xalqına, Ğiraqtan yanağan qurqınıç xaqında tögäl mäğlümat birmäde" dip isäpli.

Audio, Greg Thielman

"Bu xakimiattä küzläw eşlärenä mönäsäbät ğadi ışanuğa nigezlängän, anda küzläw mäğlümatların qullanu östän asqa taba bara - yäğni "bez cawaplarnı beläbez, bezgä şul cawaplarnı raslağan tieşle küzläw mäğlümatın biregez". Däwlät departamentındağı eşennän uzğan sintäbrdä kitkän Thielman şulay dip uylıy. Amerikan citäkçelege torğan sayın köçleräk tänqitkä duçar bula bara häm üzen törle yaqtan kilgän şul tänqittän yaqlarğa tırışa. Senatta uzğan tıñlawlar barışında saqlanu ministrı Rumsfeld, suğış aldınnan qulğa töşerelgän mäğlümat berqayçanda 100% ışanıçlı bula almıy, Ğiraq oçrağında isä kiresençä, anıñ küpçelege xaq ide dip belderde. Senat tıñlawlarında şulay uq Ğiraqtağı xäzerge wäzğiat, anda başqa illärneñ xärbilären urnaştıru mömkinlekläre dä qaraldı. Suğış başında Waşington häm London ilne azat itü häm torğızu eşlären üz qullarında ğına totu yağında bulsa, xäzer, anda Könbatış köçlärenä yasalğan höcümnärneñ artuwı sürätendä, Ğiraqnı totrıqlandıru eşenä başqalarnı da cälep itü yulların tikşerä kebek. Kongresstağı demokratlar, Ğiraq xalqı ildäge çit köçlärne amerikan yäisä britan itep tügel, ä çın mäğnäsendä xalıqara itep kürergä tieş, barı tik şunnan soñ ğına alarğa höcümnär yasaw kimi ala dip isäpli. Demokrat senator Carl Levin, bu uñaydan Waşington häm London yardäm itü turında Berläşkän Millätlär wä NATO belän kileşergä tieş dip belderä.

Kärim Kamal, Praga.
XS
SM
MD
LG