Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 13:09

NefAZ avtobusında Salawat yulı buylap…


Xäzergä Başqortstanda prezident saylawları iğlan itelmäsä dä, Başqortstan mäğlümat ministrlığı älege aksiäne oyıştırıp, bik üzençälekle aksiä başlap cibärgän. Çönki prezidentlıqqa kandidatlar tağı da bulsa, alar mondıy säyäxätkä keşelärne çığarıp cibärä alır ideme ikän? Xäyer, bu yulı Başqortstan digän respublikanıñ abruyın kütärü Mäskäw mäğlümat çaralarınıñ tänqit çığışlarınıñ tä'siren kimetü, matbuğat ministrlığınıñ kontrpropaganda ğämäle dip tä añlarğa bula.

Bu oçraşuda Qazan häm Ufa jurnalistları arasında üzara bäxäslär dä bulıp aldı. Ufa qunaqları ministr urınbasarı Fänil Kudakayev, kitap näşriäte direktorı urınbasarı Älfiä Ğimadieva Başqortstanda barlıq xalıqlar da bäxetle yäşi, tatar mäktäpläre häm institutlardağı tatar bülekläre, gazeta-jurnallar arta dip qaynar notıqlar söylädelär. Jurnalist Ayrat Ğabdullin üzeneñ tuğan Baltaç rayonına qaytıp, anda tatar tele urınına balalarğa başqort telen uqıtu kertelgänen äytte.

Ufa qunaqlarınıñ fikerdäşläre Qazanda da bar ikän. Başqort milli-mädäni möxtariäte räise Firdäwes Bäşirova häm şuşı avtonomiäneñ äğzası Yadkär Bäşirov Çallıda başqort mäktäbe haman açılmıy, başqort gäcite yuq, Qazandağı Salawat Yulaev uramı taşlandıq xäldä bulu turında bäxäsle fikerlär äytte. Kollegalar, duslar açıqtan-açıq äyteşkännän aralar bozılmadı. Mäğärif ministrlığı häm Çallı xakimiäte wäkilläre biredä bulmağaç, älege mäs’älälär turında soñraq kiñäşergä buldılar. Qazanlılar ällä ni qızu bäxäs quyırtu yağında tügel ide. Barı tik Başqortstanda tatar uquçıları öçen basılğan däresleklärne Tatarstan häm Rusiä mäğärif ministrlıqları qatnaşlığında raslaw, eçtälekkä ekspertiza yasaw, kiräk bulsa, Başqortstan öçen maxsus älifbalarnı Qazanda bastıru mömkinlege turında ğına täqdimnär kertelde. Çınnan da, ber böten tatar mäğärife häm tatar mädäniäteneñ Başqortstan yäki Seber öleşe öçen ayırım kitaplarnı wäkälätle tatar belgeçlärennän başqa çığaru, millätne töbäklärgä bülgäläwgä kiterer ide. Qaywaqıtta, fälän şähärdä, fälän institutta tatar bülege açıldı dip raport birsäñ dä, härqayda äzerlekle tatar möğallimnären, professorların citkerü ciñel tügelder. Belgeçlär fikerençä, çit töbäklärdäge näşriätlär häm yuğarı uqu yortları tatar yäşlären Qazan tä'sirennän ayıru öçen dä qullanılırğa mömkin bit. Ufa häm Qazan jurnalistlar mondıy eşlärne bergä başqarırğa mömkin digän yomğaq yasadılar.

Qısqası, säyäsät, saylaw, millät turında süzlär küp kenä yañğırasa da, Tatarstan jurnalistlar berlegendä ütkän bu oçraşunıñ töp teması häm säbäbe bötenläy başqa. Ufadan Estoniägä qädär säyäxät Salawat Yulayevnıñ 250 yıl tuluğa bağışlana. 18 ğasırda tatarlar, başqortlar nindi maqsat belän berläşep, awır köräş alıp barğannar? Bu tarixnıñ xäzerge ähämiäte nindi? Ul zamannarda tatarlar häm başqortlar arasında, Salawat Yulayev häm Bäxtiär Kankayev arasında qarşılıq bulmağandır bit? Bu turıda fiker alışu bik qızıq häm cılı ruxta bardı. Bu ekspeditsiädä Başqort däwlät universitetı professorı, kafedra mödire Miras İdelbayev qatnaşu bik möhim. Miras äfände böten ğömeren salawat Yulayevnıñ tormışın öyränügä bağışlağan. Salawat Yulayev başqort xalqınıñ qaharmanı, başqort milläteneñ ğorurlığı. İrek söyüçe, üz xalqınıñ bäysezlege öçen ğömeren qorban itkän Salawat Yulayevnı tatarlar da yarata. Anıñ tormışı bik küp xalıqlar öçen teträndergeç ber tarix. Şunlıqtan qazanlılar Salawat Yulayev digän parol'gä zur xörmät belän cawap birdelär. Tatarstan Ministrlar Kabinetınıñ bülek mödire Färit Şagiäxmätov, cawaplı xezmätkär Rawil Xäsänşin qunaqlarnıñ härqaysına zur ixtiram kürsättelär, bu säyäxätneñ izge yuldan baruına assızıqladılar.

Qazanda bulğan bu oçraşunıñ tağın ber parole da buldı. Ul NefAZ digän süz. Ekspeditsiägä çığuçılar Neftekamskidağı avtomobil zavodında eşlängän ör-yaña NefAZ avtobusına utırıp kilgännär. Älege zavodnıñ direktor urınbasarı Vera Xarisova NefAZ avtobusınıñ niqädär zatlı häm köndäşlekkä sälätle buluı turında söyläde. Çınnan da, bu avtobuslar bäyäse belän dä, sıyfatı belän dä bik tansıq maşina ikän. NefAZ şirkäte aksiäläreneñ 51 protsentı Tatarstan, KamAZ qulında ikänen istä totsañ, bu proyekt çınnan da ike respublikanıñ urtaq häm tatlı cimeşe buluın añlıysıñ. Bik siräk bula xäzer andıy xällär. Bügen NefAZğa utırğan başqortlar Çabaqsarğa barıp, çuaşlar belän oçraştılar.

Rimzil Wäli

XS
SM
MD
LG