Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 01:36

“Qazan” köymäse Kaspiy Diñgezendä


Xalqıbıznıñ bik küp cırları “Aq İdeldä aq paroxod” dip başlana. Cilkänle yäki cilkänsez aq köymä härwaqıt bäxet häm xıyalıy säyäxät bilgese bulıp tora. Bu yaqtan qarağanda, 100 yaqın Tatarstan keşese häm Qazan qunağı bu könnärdä bäxetle mizgellär kiçerä. Alar Qazannan Ästerxanğa barğan okean laynerınıñ zinnätle kayut-kompaniäsendä iqtisadıy üseş häm tarix turında fiker alışalar. “Böyek İdel yulı” dip atalğan Xalıqara fänni-praktik konferensiäneñ öçençe etabı düşämbe könne Ästerxanda başlanıp kitte. Başqa etaplarda Qazan şähäreneñ häm Tatarstannıñ kürenekle keşeläre, Rusiäneñ häm çit illärneñ bilgele ğalimnäre teploxodqa utırıp, Peterburğa, annarı Stokgol'm häm Osloğa yul totsalar, bıyılğı öçençe etap Ästerxannan başlana. 29 iyül könne Qazan yılğa portınnan “Qazan” dip atalğan okean laynerı Kön'yaqqa taba säfärgä çıqqan ide. Ul Ästerxanğa barıp, “Böyek İdel yulı” konferensiäsendä qatnaşuçı ğalimnärne häm säyäsätçelärne, Qazan xakimiäte citäkçelären İran däwläte başqalası Tahranğa alıp kitä.



İnde düşämbe könne bulğan waqiğanı küz aldığızğa kiteregez. İdelneñ Xazar diñgezenä qoyğan urını Ästerxan şähäre. Bu könne Qazan şähäre başlığı Kamil İsxakov häm Ästerxan şähäre citäkçese İgor Bezrukavnikov ike şähärneñ xezmättäşlegen üsterü programmasın imzaladılar. Anıñ töp ideyäse bik matur. İdel buylap aralaşu häm xalıqlar, ğasırlar häm sivilizatsiälär arasında küper salu. “Böyek İdel yulı” konferensiäse açılır aldınnan Ästerxan ölkä administratsiäse binasında beryulı öç kürgäzmä açıldı. Qazanğa – 1000 yıl, Ästerxan töbäge häm Tatarstan şirkätläreneñ tovarların kürsätü. Tön'yaqtan Kön'yaqqa transport koridorın açuçı işek itep xezmät itkän Ästerxannıñ ähämiäte turında qızıqlı fikerlär yañğıradı. Qazan şähäre administratsiäse başlığı Kamil İsxakov Rusiä prezidentı Vladimir Putinnıñ “Böyek İdel yulı” konferensiäsendä qatnaşuçılarğa möräcäğäten uqıdı. Bu möräcäğättä İdel buyı töbäklärdä Rusiä xalqınıñ häm iqtisadıy potensialınıñ yartısı buluı, Baltiq häm Kaspiy diñgeze däwlätläreneñ xezmättäşlege Yevropa häm Aziä xalıqlarınıñ añlaşıp yäşäw perspektivası turında äytelgän.

Tatarstan prezidentınıñ kiñäşçese tışqı elemtälär departamentı citäkçese Timur Akulov Mintimer Şäymievneñ täbrik süzlären citkerde. Ästerxan ölkäse gubernatorı Anatoliy Gujvin üzeneñ çığışında Tatarstan prezidentı Mintimer Şäymievneñ İdelbuyı häm ğomumän Rusiä töbäkläre arasında xezmättäşlekne üsterüdä bik zur rol' uynawın äytte. Şul uq konferensiäsendä UNESCOnıñ general' direktorı Matsuuronıñ, Yevropa Sovetı general' sekretare Şvemmernıñ täbrik süzläre dä iğlan itelde. Konferensiä utırışınnan soñ Qazan başlığı Kamil İsxakov “Qazan” teploxodında qunaqlar öçen aş mäclese oyıştırdı. Zamança häm uñaylı “Qazan” köymäseneñ kürenekle qunaqlarnı qabul itü täcribäse bar. İyün ayında şul uq teploxodta Vladimir Putin Rusiä gubernatorların häm çit il qunaqların sıylağan ide. Älege teploxodnı küptän tügel xäzergä iseme äytelmägän Qazan eşquarı satıp alğan häm ul Qazan şähäreneñ 1000-yıllığında suda yözüçe qunaqxanä häm menä şundıy qızıqlı säyäxätlär häm mäcleslär oyıştıru köymäse bularaq qullanılaçaq. “Qazan” köymäsendä Ästerxanda ütkärelgän mäcles kiläçäkne küzallaw öçen sınaw da bulıp tora.

Sişämbe könne ğalimnärne häm Qazan şähäreneñ kürenekle wäkillären töyagän “Qazan” teploxodı Maxaçqalağa kilep citä. Biredä konferensiädä qatnaşuçılar ike törkemgä bülenä. Ber törkemendäge iqtisatçılar häm eşquarlar Dağstan başqalasında qala, ä tarixçılar, cämäğät eşlekleläre Rusiäneñ borınğı şähärläreneñ berse – Derbent qalasına yul tota. Annan inde İranğa taba yulğa çığu waqıtı da yaqınaya. Bu qızıqlı fänni-säyäsi söyläşüdä häm cannı, tänne yal itterü çarasında kemnär qatnaşa disägez, alarnıñ barısın da sanap çığu mömkin tügel. Xalıqara säfärdä törle tellär belgeçläre qatnaşa. Ğädäti tärcemäçelärgä bilgele intellektuallar, Tatarstannıñ Mäskäwdäge wäkile urınbasarı Mixail Stolyarov häm Londonda yäşäwçe şağir häm jurnalist Rawil Boxaraev yärdäm itälär.

Qazan şähäre başlığı Kamil İsxakov, anıñ yärdämçeläre, xezmättäşläre, Fännär akademiäse citäkçeläre häm Mäskäw, Peterburg ğalimnäre, şähärneñ mädäni tormışında aktiv qatnaşuçı cämäğät eşlekleläre, jurnalistlar, artistlar, aş peşerü ostaları häm başqa qızıqlı şäxeslär şuşı su östennän yözep baruçı ocmax yortında säyäxät itälär. Qısqası, qayber millättäşlärebez häm yaqtaşlarıbız öçen Qazannıñ 1000-yıllıq bäyräme kilep citä yazdı, diärgä dä bula. Xäyer, säyäxät äle başlana ğına.

Rimzil Wäli.

XS
SM
MD
LG