Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 11:54

Tatarstan delegatsiäse Üzbäkstannan närsä alıp qaytqan?


14nçe avgustta Ministrlar kabinetında xökümät delegatsiäseneñ Üzbäkstanğa vizitı yomğaqlarına bağışlanğan brifing buldı. Anı Säwdä häm tışqı iqtisadi xezmättäşlek ministrı Xafiz Salixov alıp bardı. Vizitnıñ maqsatları turında süzne ul bolay başladı. Yäğni bu vizit Rusiä prezidentı Vladimir Putinnıñ Üzbäkstanğa vizitı häm prezident İslam Kärimov belän oçraşuı näticäse. Mäğlüm ki säyäsi küzätüçelär bu vizitnı Rusiä belän Üzbäkstan arasın uñay yaqqa üzgärtüçe mäğnäwi dip bäyälädelär. Sovetlar Soyuzı tarqatılğannan soñ şaqtıy suınğan aralarnı BDB bulıp berläşergä tırışularda yanlandıra almağan ide. Menä xäzer iqtisadnı, citeşterüne canlandıru- zaman taläpläre elekkege xezmättäşlekne canlandırunı sorıy. İñ berençe çiratta bu üz-ara säwdäne, tovar äyläneşen arttıru. Tatarstan belän Üzbäkstan zamanında tögälräge 1993nçe yılda iqtisadi xezmättäşlek xaqında xökümät-ara kileşü tözegän bulğan. Şul waqıtlarda Tatarstannan Üzbäkstanğa 40 meñ KamAZ avtomobile cibärelgän bulğan. İke arada tovar äyläneşe küpmegä kimüe añlaşılsın öçen, xäzer turıdan-turı ber genä KamAZ satılmawı turında äytü dä citep torır. Läkin Üzbäkstan yullarında äle dä 20 meñgä yaqın KamAZ çaba ikän. Alarğa törle aradaşçılar aşa yılına 10 million dollarlıq zapas agregatlar häm detal’lär satıp alına ikän. Säwdäne canlandırunı yaqlar şunnan başlarğa niätlilär dä. Yılına Üzbäkstanğa 3 yözläp avtomobil' häm kiräkle zapas agregatlar, detal’lär cibärep torırğa. Üzbäkstan da eşne ciläk-cimeş, mamıq tuqımalar cibärü kebek ğadi närsälärdän başlıy. Üzbäkstanda yäşäwçe millättäşlärebezgä häm alarnıñ Tatarstanda yäşäwçe tuğan-tumaçalarına tağın ber yaqın arada tormışqa aşaçaq söyençe. Tizdän Taşkent-Qazan poyezdı yöri başlayaçaq. Älbättä Tatarstan delegatsiäse Üzbäkstanda yäşäwçe millättäşlärebez yazmışı belän dä qızıqsınğannar. Brifingta birelgän sorawlarnıñ da iñ berençese Üzbäkstanda yäşäwçe tatarlar xäle turında buldı. Sovetlar Soyuzı waqıtında anda 600 meñ tatar yäşägän, ä xäzer 400 meñ qalğan. Tuqsanınçı yıllar başında kübese tuğan üskän cirlärenä qaçaqlar bulıp qaytıp kitärgä mäcbür bulğannar. Berençe soraw şunıñ xaqında häm xäzer wäzğiät niçek digän buldı. Xafiz Salixov bolay dide. Yäğni tatarlarnıñ Üzbäkstannan küpläp küçep kitüe Sovetlar Soyuzı tarqalu belän bäyle. Xäzer bu mäs'älädä wäzğiät totrıqlılanğan. Çönki delegatsiä ğomumän Üzbäkstandağı tormış, tözeklek-mullıq, tärtiptän häm çistalıqtan mäcnün bulıp qaytqan. Üzbäkstannıñ däwlätçelege - tele, mädäniäte däräcäse xaqında Xafiz äfände “Azatlıq” radiosına bolay dide. Yäğni Üzbäk tele däwlät tele, ä rus tele qullanışta. Yazu latin imlasında. Delegatsiä citäkçelege mädäni bağlanışlarnı canlandıru xaqında da söyläşülär alıp barğan. Häm yomğaqlap-barlıq ölkälärdä dä xezmättäşleklär, bağlanışlar ber problemağa terälä, ul da bulsa üzbäk somın konvertatsiäläwgä.

XS
SM
MD
LG