Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 07:09

Lämberä rayonı cırçıları Mordowiäneñ iñ yıraq awıllarına barıp citte


2-3 august könnärendä Mordowiänıñ könbatış rayonnarında urnaşqan qayber tatar awılları öçen zur bäyräm buldı – monda Lämberädän kilgän “Umırzaya” ansambleneñ konsertları ütte. Konsertlar aldınnan 4-5 kön elek bu awıllarnıñ mädäniät yortları häm klublarınıñ citäkçeläre aşa biletlar taratıldı. Monıñ öçen bu awıllarda Lämberä rayonı tatar mädäniätı üzäge direktorı Räşidä İpqayıwa yörede. Tatar mädäniätı üzägeneñ häm Lämberä mädäniät yortınıñ üz transportı bulmaw säbäbennän “Umırzaya” ansamble Lämberägä yaqın awıllarğa da konsert belän bik siräk çığa, ä inde bu yıraq awıllarğa 10 yıldan artıq barğanı yuq ide. Uzğan yılnıñ sentäbrendä häm bıyıl may ayında Bötendönya tatar kongressı Mordowiä tatarlarına küp meñ sumlıq tatar kitapları, jurnalları, awdio- wideoqassetaları büläk itkän ide. Bu ruxi baylıqnı awıllarğa taratu belän Mordowiänıñ “Tatar ğäzetäsı” şöğellände. Kongress büläk itkän kitaplar yanında şulay uq iyül ayında Saranskida “Tatar ğäzetäsı” bastırıp çığarğan “Tatar-mişär ruxi mirası” kitabı här awılnıñ häm här mäktäpneñ kitapxanäsenä ikeşär ekzemplyär itep birelde. “Tatar-mişär ruxi mirası” kitabı Mordowiä kitapxanälärenä “Tatar ğäzetäsı” xisabına birelde. Şulay uq bu awıllardağı tatar milli xisle qayber keşelärgä dä bu kitap büläk itelde. Ä inde Sırqıdı awılına bu kitap iñ kübe eläkte: monda buşlay 18 “Tatar-mişär ruxi mirası” kitabı kiterelde, çönki bu kitaplar Mäskäwdä yäşäwçe Eldar Bikmayıv xisabına birelde. İyül ayı axırında, nixäyät, “Tatar ğäzetäsı” Bötendönya tatar kongressınıñ büläklären Mordowiänıñ könbatış rayonnarında urnaşqan tatar awıllarına da citkerde. Lämberä rayonı tatar mädäniätı üzäge direktorı Räşidä apa İpqayıwa, Bötendönya tatar kongressınıñ aqsiäsen ütkärü forsatınnan faydalanıp, “Tatar ğäzetäsı”nıñ automobıylenä utırıp barıp, şul rayonnarnıñ zurraq bulğan tatar awıllarında mädäniät xezmätkärläre belän konsertlar ütkärü turında kileşte. Bu Yılnik rayonı Kügeş awılı (urısça Aqçeyewo), Temniqov rayonı Tarxan awılı, Torbeyewo rayonı Sırqıdı awılı häm Atyur'yewo rayonı Yaña Allağol awılı (urısça Ust'-Raxmanovqa). Räşidä apa İpqayıwanı tıñlağız: – Qayber rayonnarıbız bik ozaq yıllar tatar konsertları kürgännäre yuq ide. Umırzaya ansamble konsert proğramması man çıqtıq yıraq rayonnarğa. İñ berençe rayonğa tuqtaldıq Yılnik rayonına, Aqçeyewo awılı. Bezne bik açıq yöz belän qarşı aldılar, ber alar man bik ozaq söyläştek. Äñgämäbez ozaq buldı konsertqa qädär dä, konserttan soñ da alar ayırılmadılar. Bik oşadı alarğa bezneñ konsertıbız. Temniqov rayonı Tarxan awılında da zal tulı keşe ide. Anda tatar kitapları yuq, dini kitaplar yuq, awdio- wideoqassetalar yuq. Alar bezdän şularnı soradılar. Qazanğa bez xat yazabız dip äytälär, nalojennım platejom sorıybız, alar bezgä berqayçan da cawap ta qaytarmıylar, diep alar bik gärländäler. Konsertıbız bik yaxşı uzdı, zal tulı ide. Soñınnan da ayırılğıları kelämäde bezdän, ber unike säğät töngä qädär bez alar belän bergä aralaştıq. Annan bez kittek Sırqıdı awılına, Hadi Taqtaşıbıznıñ tuğan awılına. Şul awılda da bezne yaxşı qarşı aldılar. Konsert bağuçılarıbıznıñ qartları yıladılar östebezgä bağıp: “Qayan sez çıqtığız bezgä? Niçek sez bezne taptığız da, niçek sez bezne onıtmağansız?” diep bezne bik, bik qarşı aldılar. Yılaşıp qarşı aldılar, şatlıqlarınnan yıladılar. Alarnıñ da şul uq ber sorawı ide: “Nik sez bezgä kitaplar kitermädegez? Bez moxtac, bez Saransk şähärennän yıraq torabız. Anda “Tatarstan” mağäzinı bulsa da, alar bezgä berqayçan da kilmilär. Bezneñ bernärsäbez yuq tatardan, bik soralabız, kiteregez bezgä kitaplar, dini kitaplar, awdioqassetalar”. Annan bardıq Atyur'yewo rayonına, Ust'-Raxmanovqa. Bu awıldan Ust'-Raxmanovqa, Teniş, Qıştoru awılları, öç awıldan cıyıldılar. Zalğa keşe sıymadı. Şul uq bötenesendä ber soraw: “Nik sez bezne onıttığız? Nik sez bezgä bik ozaq kilmädegez?” diep. Bu bezneñ tatar mädäni üzägeneñ citeşsezlege diep äytim inde. Bezneñ autobusıbız yuq. Autobus bulsa, bez alarğa yılına ber tapqır da oçraşu kiçäläre oyıştırır idek. Qızğanıçqa qarşı, autobusıbız bulmağanğa, onıtabız, diep äytiem inde, “Tuğan tel” tapşırubıznı ğına alar işetep toralar, ä üzebezne kürmilär. Nu bu konsertlar alarnı bik şatlandırdı. Bik üzebez dä şatlanıp kittek alardan, östebezdän burıçıbız töşkän kebek buldı. Bik inde yarattılar konsertıbıznı – çın tatarça. Konsert aldınnan unar minut äñgämä söylärgä turı kilde. Böten tatar xalqıbıznıñ ğoref-ğädätlärenä dä tuqtaldım, respublikta yäşäwçe kürenekle keşelärebez turında da söylärgä turı kilde üzlärenä, alar sorawlar da birdelär. Äle inde wot Ruzayıvqa sorala üzebezdän, Läbäjä sorala. Peşlä awılında biş meñ tatar keşese yäşi, Läbäjädä ike meñgä yaqın tatar keşeläre yäşi. Alar inde bezne küptän çaqırıp toralar, xatlar da yazalar. Ällä qaya barır idek, autobus bulsa ide. Dom qülturabıznıñ autobusı niçä yıl yuq, autobus yuq. Xalıqnı şatlandırırğa bezneñ autobusıbız yuq. Bu Lämberä rayonı tatar mädäniätı üzäge direktorı Räşidä İpqayıwa ide.

İrek Bikkinin, Mordowiä

XS
SM
MD
LG