Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 22:23

“Ufa-Çiläbe, peşäme qura ciläge?”


Çiläbe ölkäseneñ Tatarstandağı Könnäreneñ programması bik bay buldı. Törle şirkätlärgä, ekskursiälärgä baru, Tatarstannıñ möhim oyışmaları, şäxesläre belän tanışu, üzara iqtisadi alış-bireşne arttırunıñ konkret yulların tabu öçen küp çaralar oyıştırılğan ide. Tıñlawçılarıbız öçen iñ möhim çaralarnıñ berse - milli-mädäni säyäsät turında “tügäräk östäl” artında söyläşü. Ul comğa könne säğät 10dа Bötendönya tatar kongressı Başqarma komitetı binasında buldı. Çınnan da, qızıq häm möhim söyläşü bularaq aldan bilgelängän çara ömetlärne aqladı. Gel qunaq bulıp tantanalı maqtaw süzläre äytep, komplimentlar almaşıp qına, ike töbäk arasında duslıqnı nığıtıp bulmıy. Çönki Tatarstan tatarlar küpläp yäşägän töbäklärdä millättäşlärgä mönäsäbät belän bik qızıqsına. Çiläbedä 220 meñnän artıq tatar yäşi. Başqortlar da az tügel. Şuşı törki xalıqlarğa mönäsäbät niçek, ğomumän Tatarstan häm Çiläbe ölkäseneñ milli-mädäni tarmaqta nindi säyäsät alıp baralar? Bu söyläşüdä qatnaşqan keşeläreneñ eş wazifaları ğına da ğibrätle. Tatarstan yağınnan qatnaşuçılar Tatar kongressı citäkçese Rinat Zakirov, mäğärif, mädäniät ministrları Faris Xaris, İldus Tarxanov, Däwlät Sovetı komissiä räise Razil Wäliev, yazuçı Fäwziä Bäyramova, Zur konsertlar zalı direktorı Mansur Şihapov, cämäğät eşlekläre, ğalimnär, sänğätkärlär, jurnalistlar, şulay uq Tatar kongressı Başqarma komitetı xezmätkärläre. Çiläbe yağınnan qatnaşuçılar arasında ölkäneñ mäğärif häm mädäniät idäräläre citäkçeläre Vladimir Sadırin, Vladimir Makarov, Arğayaş rayonı başlığı Sergey Naumov, Duslıq yortı direktorı Vladimir Leonçenkov. Şunısı qızıq, Çiläbeneñ bik möhim idäräçeläre arasında tatar milläte wäkilläre küp ikän. Häm alar Çiläbe tatarları mäs’äläsen tikşerüdä aktiv qatnaştı. Üzegez qarağız, Çiläbe şähäre başlığı urınbasarı Al'bert Yanaleev, İmanjelin şähäre başlığı urınbasarı İrek Sabirov, Çiläbe tatarları kongressı räise Rawil Ğibadullin, ölkäneñ milli, dini, ictimaği eşläre komitetı räise Asia Xamzina, ğalimnär, tarix, mädäniät belgeçläre Ğayaz Samigulov, Luiza Almayıva, Bötendönya tatar kongressı Başqarma komitetı äğzası mäğrifätçe Saniä Şevçenko, Tatar-başqort üzäge citäkçese Marat Xanafin, cırçı, muzıkant Näzifä Xäbibullina. Bu qädär belemle häm ixtiramğa layıq millättäşlärebez tatar mäs’äläsen yaxşı añlıy.

Äytergä kiräk, söyläşü taläpçän ruxta bardı. Qaywaqıtta Çiläbe tatarlarınıñ bernindi problemaları da yuq, digän äkiäti bilgelämäne işetkänegez bardır. Bu yulı xaqiqät söylände. Ni öçen mäktäplärneñ, anda uquçılarnıñ sanı, däresleklär häm kadrlar belän tä'min itü kiräkle däräcädä tügel? Tatar häm başqort tellärendä çığa torğan “Duslıq” gäzitenä küpme aqça birelä, tatarça radiotapşırular atnağa niçä minut bara, elek atnasına 3 minut ide digän xäbär döresme? İke yaqnıñ mädäniät häm mäğärif citäkçeläre urtaq eşlärne kiñäytergä buldılar. Yuğisä, Rinat Zakirov äytkänçä, bıyıl Tatarstan yuğarı mäktäplärenä uqırğa kerer öçen kvota sorap möräcäğät itkän 110 keşe arasında ber genä Çiläbe tatarı da yuq.

Konstruktiv häm qızu barğan älege söyläşü axırında awırtqan tema – Qonaşaq rayonındağı atom zäxmätennän zıyan kürgän tatarlar yazmışı. Bu xaqta Başqarma Komitet äğzası Fäwziä Bäyramova häm xoquqçı Roza Färdieva çığış yasadılar.

“Tügäräk östäl” artında söyläşü eç buşatu bulıp qalmas. Çönki anıñ yomğaqları maxsus berketmädä çağıldı. Älege protokolda äytelgänçä, Tatarstan häm Çiläbe ölkäsendä millätne, mädäniätne üsterügä uñay bäyä quyıla. Tatarlarnıñ üzañın üsterügä häm ruxi mirasnı saqlawğa Çiläbedä iğtibar birelä, ämma barısı da citärlek däräcädä tügel. Balalar baqçaları, mäktäplär, milli mäğlümat çaraları, konsert häm icat kollektivları kübräk bulırğa tieş. “Маяк” kombinatında şartlawdan zıyan kürüçelärgä taşlamalar birü mäs’äläse dä xäl itelmi. Dimäk, şuşı eşlärne başqaru häm ike töbäkneñ üzara xezmättäşlegen kiñäytü öçen yañadan ciñ sızğanıp kereşergä kiräk, dip äytelde protokolda.

Çiläbe tatar dönyasınıñ kürenekle töbäge bulıp küptännän sanala. “Ufa-Çiläbe, peşä qura ciläge”, dip yuqqa ğına cırlamağannar. Xäzer bu yaqlarda ärekmän, şaytan tayağı ğına üsmäsen öçen, yäğni yäş buın tatarları üz milläteneñ däwamçısı bulır öçen bergä eşlärgä niät itälär. Xäyerlegä bulsın.

Rimzil Wäli

XS
SM
MD
LG