Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 23:44

İjauda ezärleklängän xanımnarğa yardäm


Programmabıznıñ xatın qızlarğa ayırlğan bu öleşendä bez sezgä 10yıldan artıq xalıq ara säxnädä iqtibar cälep itkän xatın qızlarğa qağılışlı säyäsi, sotsial mäsälälär, xaq ,xoquqlar , ğomumän cineştäşlär belän bäyläneşle waqıyğälär turında söyläp kiläbez. 21nçe ğasırda xatın qız ireşkän zur uñışlarğa qaramastan, ni qızğanıç ki ul äle dä qayber illärdä ber xoququ da bulmağan qaranğı ğasırlardağı kebek alına ,satıla, faxişälekkä mäcbür itelä, yä dä öylärendä qıynala ezärleklänä.BMOsı xatın qıznıñ öydä köç qullanuğa duçar bulmawı öçen yıllardan birle tırışlıq alıp bara. Färidä Xämit xatın qıznıñ öydä ezärleklänü mäsäläse Russiä töbäklärendä niçek mikän digän sorau belän xabärçelärebäzgä möräcäğät itte. Bügen İjaudağı xällär turında </

Bez tatarlar xatın qız turında söylägändä anıñ maturlığı , fidaqärlege turında medxiälär cırlarğa, xatın qızlar bäyrämendä çäçäk bäylämnäre , büläklär birüne genä istä totarğa telibez. İsrek yäki aynıq ire tarafınnan qıynalğan , eşlägän aqçası qulınnan tartıp alınğan xatın qızlar turında söyläw küñelsez älbättä, bik küplär bälkim dä kiräksez tema, ,bu här kemneñ şäxsi eşe dip näk Russiä xalqı mentalitetında cawap biräçäklär. Çönki russiedä xalıqnıñ äle dä 43%irneñ xatınıñ qıynauına şäxsi eş dip qarıy,.Russiädä ütkärelgän fiker beleşüdä fikre soralğannarnıñ öçtän ber öleşe qıynalğan(yäğni qorbanğa )ni öçen qıynaluı turında uylarğa kiñäş itkännär. Öydä köç qullanu cinayät tügel ä şäxsi mäsälä digän mönäsäbät Russineñ 1999nçe yılda BMOnıñ xatın qızğa diskriminatsiäne beterü agentlığına birgän xisabında da äytelgän ide. Ämma Russiä öydä xatın qızğa qarşı köç qullanunı inde inqär itä almas xälgä kilde..Ütkän yılda ul BMOğa täqdim itkän xisabında yılına 14meñ xatın qıznıñ öydäge köç qullanu qorbanı buluın tanıdı . İkençe törle äytkändä 10yıl däwam itkän äfgan suğışında ülgän sovet ğäskäriläre qädär xatın qız yıl sayın Rusiädä üterelä. Amnesty İnternational problemağa qarşı köräşü öçen berdänber çara cämäğätçelekneñ bu turıdağı mäğlümäten arttıru dip äytä. Russiä mätbuğatında yaz aylarında öydäge köç qullanunı şäxsi eş dip sanaunı xökem itkän küp kenä yazmalar kön kürde, Russiäneñ bu problema belän köräşü öçen kürgän çaralarınıñ könbatıştan nıq artta buluı qabat qabat äytelde. Xökümättän bäysez oyışmalar bu ölkädä tırışlıq alıp bara. Ämma Russiädä öydäge köç qullanunı cinayät dip sanağan qanun yuq. Alsu äytkäneçä Azatlıq Radiosı bu mäsäläne üzeneñ törle töbäklärdäge xabärçeläre aşa öyränep , sez xörmätle tıñlauçılarıbızğa işetterergä buldı. Udmurtiä başqalası İjauda xabärçebez Hämidä Gaifullina ezerleklängän xatınnar öçen krizis üzäge , sıyınu yortına barıp , qarap bezgä menä bolay dip söyläde

(audio) Hämidä

Xörmätle tıñlauçılar, xatınnıñ öydä qıynaluı yaña fenomen bulmağan kebek, ul bu yäki tege xalıqqa mäxsus ber küreneş, yäki cämğiätneñ tübänräk qatlauın täşkil itkän ğailälärdä genä bulğan xäl tügel. İjauda krizis üzägenä möräcäğät itkän xanımnar da çığarma tügel dip äytä xäberçebez Hämide (audio)

Xäzer Hämidäneñ ezärleklängän tatar xatını belän ütkärgän ängämäne tıñlağız (audio)

Russiäneñ başqa ber töbägendä oçraşqançı ğailä tormışığız tınıç imin bulsn xörmätle tıñlauçılar
XS
SM
MD
LG