Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 12:58

Demokratiä häm keşe xoquqların saqlaw ölkäsendä elekke sovet cirlärendä maqtanırlıq tügel


Terrorğa qarşı köräştä xezmättäşlek itä başlağannan birle räsmi Waşingtonnıñ Rusiä häm başqa elekke sovet respublikalarındağı demokratiä torışına iğtibarı kimesä dä, sişämbedä Quşma Ştatlarda bulğan ikençe ber tıñlawlarda şul illärgä qarata kisken tänqit süzläre yañğıradı.

Qayber ömet çatqıları kürensä dä, Waşington, elekke sovet cirlärendä demokratik yäşäyeş urnaştıru häm keşe xoquqların saqlaw ölkäsendä kübräk çigenülär küzätelä dip isäpli. Amerikan däwlät sekretareneñ ike urınbasarı, Elizabeth Jones häm Lorne Craner Yevropada iminlek wä xezmättäşlek komissiäse qarşında yasağan çığışında menä şundıy fiker belderä. Älege komissiä, demokratiäne häm keşe xoquqların yaqlawnı alğa sörgän bäysez federal'' idarä bulıp tora, üze ütkärgän tıñlawlarğa ul yış qına däwlät wäkillären dä çaqıra. Räsmi Waşington Yewropada iminlek wä xezmättäşlek oyışmasına kergän ayırım däwlätlärgä qarata üz säyäsäten bilgelägändä näq menä şul komissiäneñ dä täqdimnären iskä alırğa tieş. Sişämbedä anda süz elekke sovet cirlärendä oyışqan illärdä keşe xoquqların saqlaw häm demokratik reformalar barışı turında bardı. Bu uñaydan anda Çeçnä, Belarus'', Üzäk Aziä kebek töbäklärdäge xällärneñ bigräk möşkel buluwı äytelde. Bu, şul uq oyışmağa kergän başqa illärneñ, äytik, Könçığış Yevropa häm xätta Balkan däwlätläreneñ demokratik reformalar ölkäsendä şaqtıy alğa kitüwe sürätendä bigräk küzgä taşlana dip belderä çığış yasawçılarnıñ berse, Quşma Ştatlarnıñ däwlät sekretare urınbasarı Craner.

Audio, Loren Craner

"Ägär dä bez şul töbäktäge soñğı 10 yäisä 15 yıl eçendä ışanmaslıq däräcädä alğa kitkän illärgä küz salsaq, başqalarındağı citeşsezleklär bigräk tä küñel töşererlek, häm monıñ şul illärdä yäşägän keşelär öçen, sovet imperiäsennän çıqqan başqa däwlätlärneñ xäzer NATO häm Yevropa Berlegenä quşıluwın, demokratiä cimeşlären tätep qarawın kürep toru bik awır" di Craner. Rusiädäge xällärgä qağılıp ul kiläse ayda üktäbrdä Çeçnädä uzaçaq prezident saylawlarına tuqtaldı häm bolay dide.

Audio, Lorne Craner

"Çeçnädä üktäbrdä ütäçäk prezident saylawlarına kilgändä, andıy şartlarda demokratik tawış birü oyıştıru ifrat ta awır ber eş bulaçaq. Şuña da qaramastan, qanuni saylawlar uzdıru andağı nizaqnı beterügä yardäm itä ala" dip isäpli amerikan däwlät sekretare urınbasarı Lorne Craner. Quşma Ştatlarnıñ Helsinki komitetı räise kongressmen Cristopher Smith aña qatlawlıraq soraw da birde.

Audio, Cristopher Smith

"Mäskäw yağındağı çäçän xakimiate tanuwınça, Çeçnädä 3 meñ keşe cirlängän 49 kümäk qäberlek bar. Sez bezgä şunı äytä alasızmı, prezident Bush şuşı wäxşileklär mäs''äläsen Mäskäw belän söyläşülärendä kütärergä cıyınamı?" dip sorıy kongressmen däwlät departamentı wäkillärennän. Moña alar, Çeçnä prezidentnıñ kön tärtibendä, älbättä, tora dip belderde, läkin näq menä şuşı mäs''äläneñ anda bulu-bulmawın raslamadı.

Kärim Kamal, Praga
XS
SM
MD
LG