Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 11:21

BMO İminlek Şurasında İzrail''gä qarşı resolütsiägä AQŞ veto saldı häm Süriäne Ğiraqtağı koalitsiä köçlärenä qarşı eşçänlek alıp baruda ğäyepläde


Sişämbe könne Quşma Ştatlar BMO İminlek Şurasında İzrail''neñ fälestin citäkçese Arafatnı sörü niätlärenä qarşı rezolütsiä qabul itüne tuqtatıp qaldı. Monıñ öçen ul üzeneñ veto xoquqın qullandı. Waşington şulay uq älege rezolütsiä proyektınıñ yalqınlı tarafdarı bulğan Süriäne Ğiraqtağı koalitsiä köçlärenä qarşı eşçänlek alıp baruda häm küpläp üterü qoralları yasarğa teläwdä ğäyepläde.

Paqstan, Könyaq Afrika Respublikası häm Sudan tırışlığı belän äzerlängän bu rezolütsiä proyektında 3 maqsat turında äytelä. Alar töbäktä köç qullanunı, şul isäptän barlıq terror ğämällären, provokatsiälärne, qotırtularnı cimerülärne tuqtatu, İzrail''neñ fälestin citäkçese Yassir Arafatnı deportatsiäläw belän yanawdan tıyıluı, häm yaqın könçığışta tınıçlıq urnaştıru turındağı yul xaritası dip yörtelgän plannı yaqlaw.

Rezolütsiädä bik küp ğasaplar kiterüçe häm küplägän ğäyepsez keşelärneñ ülemenä säbäb buluçı xökemsez üterülär, intixar terror höcümnäreneñ däwam itüenä borçılu belderelä.

BMO İminlek Şurasındağı 15 ilneñ 11-e bu dokumentnı xuplap tawış birde. Britaniä, Germaniä häm Bolğarstan tawış birüdän tıyılıp qaldı. Şuranıñ daimi äğzası bulğan AQŞ isä üzeneñ veto xoquqın qullanıp rezolütsiägä kirtä quydı.

BMOdağı AQŞ ilçese John Negroponte resolütsiädä Fälestinlelärneñ 3 iñ töp terror oyışmasınıñ ğämällärenä qarata açıq ber pozitsiä bedlerelmi, şuña kürä bu dokumentnı yaqlaw mömkin tügel dide. Negoroponte äytüençä, anda terror ğämällären kisken ğäyepläw, Hamas, Fälestinlelärneñ İslamçı Jihad häm Äl-Aqsa fidaiları törkemen terrorçılıq ğämälläre öçen açıq ğäyepläw kürenmi.

Möselman dönyasında bu resolütsiäne yaqlağan illär şunda uq AQŞnıñ bu adımına üz mönäsäbäten belderede. Paqstan ilçese älege tawış birü başqa oçraqlarğa da tä''sir itäçäk dide. Mäs''älän Ğiraqnıñ kiläçäge mäs''äläsen qarağanda.

İminlek Şurasına kermäwçe, fälestinneñ küzätüçe wäkile Nassir Äl-Kidwa AQŞ üzeneñ Yaqın Könçığışta aradaşlıq itü mömkinlegen yuğalta dide.

AUDİO: AQŞ pozitsiäseneñ küp yıllar buyı İzrail''gä taba awışqan pozitsiä genä bulmıyça, İzrail'' mantıyğın häm İzrail'' pozitsiäsen tulısınça qabul itüçe pozitsiägä äwerelüe qızğanıç.

İzrail'' pozitsiäse belän tulısınça kileşüne däwam itü häm şul uq waqıtta ike tarafqa da yardäm itkän bulıp kürenergä tırışu kölke dide Nassir.

Süriä ilçese AQŞnıñ veto saluı Yaqın Könçığışta wäzğiätne qatlawlandıra ğına dip belderde.

Britaniä resolütsiä proyektın beraz üzgärtep kompromiss yasarğa tırışıp qarasa da anı äzerläwçelär bu täqdimne kire qaqtı. Süriä tawış birüne tizlätü öçen basım yasadı.

Tawış birü ütkännän soñ İzrail'' ilçese Dan Gillerman älege rezolütsiä terrorçılarnı ğäyepläwdän bigräk terror qorbannarın bik yämsez räweştä tänqitli dip resolütsiäneñ ütmäwenä qänäğätlek belderde.

Jurnalistlarnıñ bu Arafatnı sörügä fatixa bularaq qabul iteläme digän sorawına İzrail'' beräwneñ dä fatixasına moxtac tügel, xalqıbıznı yaqlaw öçen qayçan häm närsä kiräk şunı eşliäçäkbez dide.

İzrail'' tışqı eşlär minsitrı Silvan Şalom mondıy belderü yasadı:

AUDİO: Bu tege extremistlarğa üzläre telägän waqıtta İminlek Şurasına İzrial''gä qarşı rezolütsiä täqdim itep aftomat räweştä östenlekne yawlıy almayaçaqların bik yaxşı kürsätüçe ğämäl buldı.

AQŞ veto salğan resolütsiäneñ yalqınlı tarafdarı Süriägä qarata kiçä Waşington elekke ğäyepläwlären yañarttı. Däwlät sekretare yardämçese John Bolton AQŞ Wäkillär Palatasınıñ Xalıqara mäs''älälär komitetınnda kiçä bolay dip belderde:

AUDİO: Bez Süriäneñ Ğiraqtağı koalitsion köçlärgä qarşı doşmançıl ğämällär alıp baruın kürep kiläbez. Süriä suğışqa qädär häm suğış waqıtında Ğiraqqa xärbi cihazlar ağımına yul quydı. Süriä suğış çorında bezneñ xärbilärne üterü öçen ixtiarıylarğa Ğiraqqa ütü mömkinlege birde häm monı ul bügen dä eşli.

Bolton şulay uq Süriäneñ atom qoralları yasarğa tırışu mömkinlege turında Waşingtonnıñ borçıluın belderde. Anıñ äytüençä Süriä ike törle maqsatta, tınıç tormışta da xärbi maqsatlarda da qullanılırğa mömkin texnologiälär tabarğa tırışqan. Bolton süzlärençä, Waşington çit illärneñ, bigräk tä Russiäneñ Süriägä atom qoralı yasaw öçen qullanılırğa mömkin yardäm kürsätüen raslawçı wälillär ezli.

Naif Aqmal, Praga.
XS
SM
MD
LG