Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 21:39

Blair, Schroeder häm Chirac : <br>kön tärtibendä – Ğiraq


Şimbä könne Berlinda Britaniä, Fransiä häm Germaniä citäkçeläreneñ oçraşuwı ütäçäk. Bilgele bulğança, bu 3 citäkçe Ğiraq suğışına qarata qapma-qarşı fikerdä tordı. Blair Amerikan säyäsäten xuplasa, Chirac belän Schröder – suğışqa qarşı ide. Xäzer Waşington, Ğiraqtağı awır wazğiätne cayğa salu maqsatı belän, anda xalıqara köçlär tuplağanda, bu 3 Yevropa ileneñ nindi qaraşta buluwı yänä zur ähämiätkä iä

Bügenge köndä töp bäxäslär Ğiraqtağı xakimiätne ğiraqlılarnıñ üz qulına niçek häm qayçan tapşıru tiräsendä bara. Äytik, Fransiä belän Germaniä bu eşne mömkin qädär tizräk başqarırğa çaqıra. Ä menä Quşma Ştatlar, Ğiraqtan aşığıp kitü – qazağa kiterergä mömkin dip sanıy. Şuşı atnada Bagdadqa kilgäç, däwlät sekretare Colin Powell bolay dip belderde:

Audio (Colin Powell)

"Waqıt suzu – maqsat tügel, mäsälä şunda: Ğiraqta cawaplı xakimiät bulğançığa qädär, bezgä anda qalırğa kiräk. Tieşle idarä häm tärtip urnaşmıy torıp, annan aşığıp kitep baru, soñnan monıñ xata ikänen añlaw, bu – iñ yaman näräsä bulır ide."

Äytkänemçä, Fransiä belän Germaniä başqa fikerdä: Berläşkän Millätlär küzätüwe astında Ğiraqta mömkin qädär tizräk yaña xökümät buldırırğa häm bar cawaplılıqnı şuña tapşırırğa teli. Fransiä prezidentı Jacques Chirac Berlinğa aldanraq kilde. Atnakiç könne ul Germaniä kanslerı Gerhard Schröder belän söyläşep alğannan soñ bolay dip belderde:

Audio (Jacques Chirac)

"Bezgä mömkin qädär tizräk säyäsi çişeleş tabırğa, Berläşkän Millätlär küzätüwe astında, idarä itü cawaplılığın Ğiraqnıñ xäzerge räsmilärenä tapşırırğa kiräk. Mömkin qädär tizräk digänem, ul yıllar tügel, ä ayalar, digän süz."

New York Times gäziteneñ bügenge sanında Gerhard Schröder, Ğiraqta tärtip urnaştıru ölkäsendä Berlin belän Waşington bergäläp eşlärgä tieş, dip yaza. Germaniä humanitar yärdäm, tözekländerü, Ğiraqnıñ iminlek köçlären öyrätü eşlärendä bik teläp qatnaşırğa äzer. Ämmä ber mäsälädä Berlin qatı tora: ul Ğiraqqa ğäskär cibärergä telämi. Bu turıda Germaniä tışqı eşlär ministrı Joschka Fischer açıqtan-açıq äytte:

Audio (Joschka Fischer)

" Ğiraqta xalıqara kontrol häm açıqlıq bulsa, bez tözekländerü häm başqa eşlärdä qatnaşırğa äzer. Ämmä ber närsäne qabat äytergä röxsät itegez: bezneñ Ğiraqqa alman xärbilären cibärergä ber niätebez dä yuq."

Şul mäğnädä süzlärne Fransiä tışqı eşlär ministrı Dominique de Villepin da äytte. Eş bit Ğiraqnı çit il ğäskärläre belän tudıruda tügel, ä Ğiraq citäkçelärenä möstäqillek qaytaruda, dide ul.

Şulay itep, Fransiä dä, Germaniä dä Ğiraqqa ğäskär cibärü yağında tügel. Ä Quşma Ştatlar belän bergä Ğiraq kompaniäsen alıp barğan Britannarnıñ anda äle dä 11 meñ çaması xärbie tora. Qısqası, taraflar arasında qarşılıqlar baytaq. Şuña da qaramastan, belgeçlär fikerençä, şimbä könne ütäçäk oçraşuda bu 3 Yevropa ile qayber mäsälädä urtaq fikergä dä kilergä mömkin. Äytik, İminlek Şurasınıñ Ğiraq turında yaña rezolutsiäse mäsäläsendä. Äykändäy, monıñ öçen dä waqıt betep kilä. Berläşkän Millätlärneñ ğömüm mäclese kiläse düşämbedä açıla.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG